Zekâ Hapı Diye Bilinçsizce Kullandığım İlacın Sonucunda Nelerle Karşı Karşıya Kaldım?

1 4.692

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhaba,

Bugün sizlerle toplumda ‘zekâ hapı’’ olarak isimlendirilen ‘’modafinil’’ maddesini konuşmak istiyorum. Modafinil içerikli haplardan yaklaşık 2 sene önce uzun bir dönem kullandığım için kendi deneyimlerimden ve yapılan araştırmalardan bahsedeceğim.

Peki modafinil gerçekten zekâ hapı mı?

Niçin ‘’zekâ hapı’’ olarak bahsediliyor?

Sizlerde cevabını merak ediyorsanız daha fazla beklemeden başlayalım.

Modafinil, 1998 senesinde keşfedilmiş ve en büyük özelliği ‘’uyanıklık’’ sağlamak olan psiko uyarıcı bir maddedir. Bağımlılık özelliği tam olarak aydınlatılmamıştır ve bu konuda birçok fikir ayrılığı bulunmaktadır.

Modafinil maddesi, uyku hastalığı olarak bilinen Narkolepsi tedavisinde, aşırı yorgunluk yaşayan, vardiyalı çalışma düzenine sahip, yoğun hayat temposuna ayak uydurmaya çalışan kişilerde, öğrencilerde, anestezi sonrası halsizlikte, parkinson hastalığı, jet-lag tedavisinde kullanılmaktadır.

‘’Zekâ hapı’’ olarak bahsedilmesinin sebebi ise uzun süreli zihinsel uyarılma sağlaması, hafızayı geliştirici etkilerinin gözlemlenmesidir. Hafızayı geliştirici etkileri söz konusu olunca son zamanlarda -özellikle lise öğrencileri tarafından- bilinçsizce kullanılmasıyla reçetesiz satılması yasaklanmıştır.

Gerekli olduğu durumlarda kullanılması yararlı olsa da uykusuzluk, sinirlilik, çarpıntı, kalpte ritim bozukluğu, intihar düşünceleri gibi ciddi yan etkilere sebep olduğu için kullanımı Sağlık Bakanlığı tarafından kontrol altına alınmaya başlanmıştır.

Şimdi sizlere modafinilin yan etkilerine daha yakından bakacağımız ve hiçbir maddenin zekâmız üzerinde mucizevi etkileri olamayacağını gösteren bir vakadan ve kendi yaşadıklarımdan bahsetmek istiyorum.

18 yaşında üniversiteye hazırlanan bir kadın hastaya, dikkatini sürdürmesi ve ders çalışma performansını arttırması için 100 mg/gün düşük doz modafinil başlanmıştır. Hastanın hiçbir psikiyatrik hastalığı bulunmasa da 3. gün itibariyle öfke nöbetleri, şüpheci tavırlar, uyku uyuyamamak, yoğun bir tedirginlik duygusu ile acil servise getirilmiştir. Duygu durum bozukluğu, yargılama bozukluğu ile birlikte hastaneye yatışına karar verildikten sonra modafinil kullanımı kesilmiştir. İlacın bırakılmasından sonra yapılan kontrollerde yaşanılan yan etkilerin kaybolduğu belirtilmiştir.

Benim deneyimim yukarıda anlattığım vaka ile çok benzer olsa da yaptığım yanlışların üzerinde özellikle durmak istiyorum. En başında belirtmek isterim ki bu olayı anlatmak benim için hep zor olmuştur. Umarım doğru ilaç kullanımı hakkında sizlerde farkındalık oluşturabilir.

2 sene önce hem hastanede nöbetlere kalıp hemde üniversite sınavına hazırlandığım bir dönem geçirdim. Geceleri nöbete, gündüzleri özel derse ve test çözmeye vakit ayırırken kendimi tamamen kaybetmiş hissediyordum. İçimde tek hissettiğim hırstı ve bu sebeple psikiyatri kliniğine başvurdum. Doktora direkt söylediğim şey ‘’uyumaya vaktim yok! Uyumak istemiyorum.’’ gibi imkânsız bir cümleydi. Fakat yeme bozukluğu yaşayan 43 kilolarda biri olduğum için doktor durumuma büyük bir endişe ile yaklaştı. Düşük doz 100 mg/gün şeklinde modafinile ek olarak düşük doz bir antidepresan kullanmamı önerdi. Modafinili kullanmaya başladığımda uykum gelmiyordu fakat gerçek bir uykuya ihtiyacım olduğu için verimsiz bir uykusuzluk yaşıyordum. Zihnim berrak bir şekilde test çözemiyordum aksine normalde yapmadığım hataları yaparak başarısız hissediyordum. Bir süre sonra 100 mg ilacın bana etki etmediğini düşünmeye başlayarak günler içinde 150 mg, 200 mg, 350 mg olarak dozu arttırmaya başladım.

Bir sağlıkçı olarak bu yaptığım hataya hala inanamıyorum.

350 mg+ düşük doz antidepresan aldığım ilk ve son gecede ders çalışmayı bırakın hiçbir şey yapamaz olduğumu hatırlıyorum. Sadece yatakta yatıyordum ve ortada bir şey olmamasına rağmen büyük bir ruhsal acı duyarak ağlama krizi yaşıyordum.

Tek istediğimin ölmek olduğunu hatırlıyorum.

O an ki hissettiklerimin dehşetini kelimelere dökemesemde yaşadığım büyük bir krizdi. İçimden küçük bir ses sabah her şeyin düzeleceğini söylerken ona tutunmaya çalışıyordum. Saatlerce o şekilde ayağa kalkmaya direnerek uzandıktan sonra uyuya kaldım. Çünkü ayağa kalksam kendime zarar vermekten çok korktuğumu anımsıyorum. Sabah her şey düzgün bir şekilde uyandım ve işe gittim. Sanki gece onları hisseden ben değilmişim gibi normal ve sağlıklı hislerle uyandım ve ilacı bir daha asla kullanmadım.

Sınavda da yüksek bir puan alarak istediğim üniversiteyi kazandım. Ben kendim kazandım, ‘’zekâ hapı’’ kazandırmadı. Bazı durumlarda ilaçlara sığınmayı tercih edebiliyoruz. Ama ilacın dozunu belirlemek, ilaçları önermek sadece hekimlerin işi.

Hayatımda yaşadığım bu tecrübe bana büyük bir ders oldu.

Yaşadığım krizin sabaha tamamen kaybolması beni şaşırtsa da modafinili yüksek dozlarda kullandığım için az kalsın kendime zarar veriyor olduğum gerçeğini asla unutamayacağım.

Mucizevi hiçbir ilacın olmadığının altını çizmek istiyorum. Başarılarımızdan ve başarısızlıklarımızdan bizler sorumluyuz. Her ilacın yararlı olduğu tedaviler olsa da uyku uyumadan hayatı mükemmel bir performansla devam ettiremeyiz.

Akılcı ilaç kullanımına dikkat ederek, hekimlerin bize özel hazırladıkları reçetelere uymaya özen göstermeliyiz.

Sağlıklı günler dilerim.

Sahpolat. (2016) Düşük Doz Modafinil ile Antidepresan Tedavi. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2016;29:290-292

https://arsiv.dusunenadamdergisi.org/tr/DergiPdf/DUSUNEN_ADAM_DERGISI_b1178ab683814b4c92ea11485224a6d5.pdf

http://www.psikofarmakoloji.org/ BASINDAN: Uyku halini tedavi eden “modafinil” maddesi içeren ilaçlarla ilgili Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tüm valiliklere uyarı yazısı gönderdi. 31.08.2021 tarihinde erişim adresi: http://www.psikofarmakoloji.org/basindan-uyku-halini-tedavi-eden-modafinil-maddesi-iceren-ilaclarla-ilgili-saglik-bakanligi-turkiye-ilac-ve-tibbi-cihaz-kurumu-tum-valiliklere-uyari-yazisi-gonderdi-7/

Oğuzcan, E. (2020). Psiko-Uyarıcı Modafinil ile nükleik asitlerin etkileşim mekanizmasının floresans spektroskopisi ile incelenmesi (Doctoral dissertation, İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Adli bilimler Anabilim Dalı).

http://earsiv.medeniyet.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/433/Esra_O%c4%9fuzcan_Tez_Son.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Aytaş, Ö., & Yalvaç, H. D. (2015). Modafinil’e Bağlı Psikoz: Bir Olgu Sunumu Modafinil-Induced Psychosis: A Case Report. https://www.researchgate.net/profile/Hayriye-Hamurcu/publication/280779913_MODAFINIL’E_BAGLI_PSIKOZ_Bir_olgu_sunumu/links/55d2ea1d08ae0a3417223017/MODAFINILE-BAGLI-PSIKOZ-Bir-olgu-sunumu.pdf

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

1 yorum
  1. uğur diyor

    zeka hapı deyince NZT-48 ‘den bahsettiğinizi düşündüm :)) çok geçmiş olsun .

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.