Yenidoğan Bebekte Sıvı Kaybı (Dehidratasyon) Hakkında Bilmeniz Gerekenler

0 5.483

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Doğumdan sonraki ilk günlerde bebeklerde beslenme sorunları ile sık karşılaşılmaktadır. Bu sorunlar annenin meme ucu ile ilgili sorunlar (içe çökük, küçük veya büyük olması gibi), anne sütü miktarının az olması, bebeğin emdiği süt miktarının gözle görülememesi ve ölçülememesi, annenin emzirme eğitimi almamış olması veya bebeğin memeyi ya da biberonu yeterince kuvvetli çekememesi olabilir. Bunların sonucunda yenidoğan bebekte sıvı kaybı dediğimiz dehidratasyon görülebilmektedir.

Yenidoğanlarda sıvı kaybının başka bir nedeni yenidoğan bebeklerin vücudundan buharlaşma yoluyla ve solunumla sıvı kaybının olmasıdır. Zamanından önce doğan bebeklerde cilt yeterince gelişmemiş olduğu için bu kayıp daha fazla olabilir. Ayrıca bebeğin kusmasının olması da vücudundan su kaybettirir. Bu durumda hastaneden taburcu olduktan sonra tekrar hastaneye yatmanız gerekebilir.

Sıvı Kaybı Yenidoğan Bebekte Ne Gibi Sorunlara Yol Açar?

Sıvı kaybı fark edilmez ve kontrol altına alınmazsa;

  • Hiperbilirubinemi (Sarılık)
  • Böbrek yetmezliği
  • Beyin ödemi (beyinde sıvı toplanması)
  • Beyin kanamaları
  • Kasılmalar
  • Kalıcı beyin hasarı
  • Ölüme kadar gidebilen ciddi sorunlara yol açabilir.

Sıvı kaybının dereceleri farklı olabilir. Bu sorunların hepsi bebeğinizde görülmeyebilir. Ama bebeklerde sık görüldüğü için ve durumun ciddiyetinin anlaşılması için bunları belirtmek istedim.

Sıvı Kaybını Nasıl Anlarım?

Vücut Isısı

Yenidoğanlarda koltuk altından ölçülen vücut ısısı normalde 36,5-37,5 °C olmalıdır. 37,5’in üzerinde vücut ısısı görülürse öncelikle bebeğin bulunduğu ortamın ısısı kontrol edilmelidir. Zamanında doğan bebeklerin bulunduğu odanın 22-24 °C olması yeterlidir. Bunun dışında bebek fazla giydirilmiş olabilir. Oda ısısı düzenlenip bebeğin kıyafetlerinin azaltılmasına rağmen vücut ısısı 37,5°C’nin üzerinde ise bir sağlık kurumuna başvurulmalıdır. Ateş başka bazı durumlar ve hastalıklarda da görülebilir.

Kilo Kaybı

Yenidoğanlarda doğumdan sonraki ilk 3-5 gün içinde bir miktar kilo kaybı normal kabul edilir. Bu miktar doğum kilosunun %7-10’u kadardır. Kontrollere gittiğinizde doktorunuz ya da ilgili sağlık personeli bu oranı dikkate alacaktır. Eğer fazla kilo kaybı olmuşsa bu da sıvı kaybını gösterebilir. Bebeğinizin 7-10. günlerde doğum kilosuna ulaşmış olması gerekir.

Sarılık

Sarılık beslenme yetersizliği olan bebeklerde fazla görülmektedir. Sıvı kaybıyla beraber de görülebilir, tek başına da gelişebilir. İlk olarak göz akında başlar, daha sonra yüze, gövdeye, en son da kol ve bacaklara yayılır. Beslenmesi normal olsa bile gözde ve yüzde sarılık görülürse doktora başvurulmalıdır. Doktorunuz kan testi ile sarılığın düzeyini kontrol edecek ve duruma göre tedavi alıp almamasına karar verecektir.

İdrar Miktarı

Yenidoğanların doğumdan sonraki ilk 12-24 saat içinde idrarını yapması beklenir. İkinci gün günde 3 kez, üçüncü dördüncü günler günde 4-6 kez idrar yapmalıdır. İdrar görülemiyorsa ıslaklığı gösteren bebek bezleri kullanılabilir ve bezdeki dolgunluğa bakılabilir. İdrarın rengi açık sarı olmalıdır. Sıvı kaybında bebek daha az idrar yapar ve idrarın rengi koyudur. Hatta bezinde turuncu-kırmızı renk görülebilir.

Vücutta gözlenebilecek diğer belirtiler:

  • Derinin kuru olması,
  • Ağız içi ve dilin kuru olması,
  • Kafadaki bıngıldağın ve gözlerin içe çökük olması,
  • Yüzünde ve vücudunda derinin sarı rengi alması,
  • Bebeğin çok huzursuz olup sürekli ağlaması,
  • Bebeğin 3-4 saat boyunca uyandırılamaması,
  • Kol ve bacaklarda kasılmalarının olması ve
  • Her beslenmeden sonra veya sık sık fışkırır şekilde kusması durumunda da vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Sıvı Kaybı Nasıl Tedavi Edilir?

Yukarıdaki belirtilerden dolayı veya normal kontrolünüzde doktorunuza veya başka bir sağlık personeline başvurduğunuzda bebeğiniz muayene edilecek ve gerekli görülürse kan testleri de alınarak tanı koyulacaktır. Bu yüzden zamanında ve sağlık personelinin çağırdığı günlerde kontrollerinize gitmeniz çok önemlidir.

Sıvı kaybının derecesine göre tedavi değişebilir. Beslenme yetersizliği varsa ve kilo kaybı fazla ise mama takviyesi ile durum düzeltilebilir. Her ne kadar sadece anne sütü verilmesini önersek de gerekli durumlarda, sağlık personelinin önerisiyle mama verilmesi bebeğinizi bu tür durumlardan koruyacaktır.

Ağır durumlarda bebeğinize serum ile damardan sıvı takviyesi yapılması gerekebilir. Bununla beraber sıvı kaybının yol açtığı başka bir durum varsa bunların da tedavisi yapılacaktır. Bunun için bebeğiniz yoğun bakıma alınabilir, birtakım ilaçlar verilebilir ve sarılık varsa ışık tedavisi (fototerapi) başlanabilir.

Berk, E., İçağasıoğlu, D., Büyükkayhan, D., Gültekin, A., Cevit, Ö. (2009). Anne Sütü ile Yetersiz Beslenen Yenidoğanlarda Hipernatremik Dehidratasyon. Erciyes Tıp Dergisi, 32(1), 005-008.

Yapıcıoğlu Yıldızdaş, H., Demirel, N., İnce, Z. (2018). Türk Neonatoloji Derneği yenidoğanda sıvı ve elektrolit rehberi. Turk Pediatri Ars, 53(Suppl 1), 55-64.

Tayman, C., Tonbul, A., Aydemir, S., Köşüş, A., Tatlı, M., M. (2010). Anne sütüne bağlı hipernatremik dehidratasyonun klinik bulguları ve tedavi önerileri. Dicle Tıp Dergisi, 37(3), 254-262.

Güzoğlu, N., Kızılelma, A., Sarı, F., N., Uraş, N., Dilmen, U. (2013). Hipernatremik Dehidratasyon Tanılı Yenidoğan Olgularımızın Değerlendirilmesi. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 3, 124-127. DOI: 10.12956/tjpd.2013.3.04

 

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.