Yaşlılarda Sık Görülen Psikolojik Problemler Nelerdir?

0 74

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Değişen dünyaya ayak uydurmaya çalışan yaşlılar, yeni nesil olan bizlere çoğu zaman geçmişteki deneyimlerinden, yaptıklarından bahsederler.

Eskiden biz babamızın yanında şunu demezdik, hep çalışırdık hiç durmazdık diye dedelerimizden veya ninelerimizden hep duymuşuzdur. Biz de genelde ‘Dede / nine o eskidendi, devir değişti.’ diye cevap veririz.

Evet devir değişiyor, yaşlılar uyumda zorlanıyor ve gitgide hayatlarını kendi içlerinde yaşamaya başlıyorlar.

Emeklilik, kuşaklar arası değer çatışmaları, kronik hastalıklar, yakınlarının ölümü, yalnızlık gibi durumlarla birlikte psikolojik sorunların da önü açılmış oluyor.

Peki, yaşlılarda görülen psikolojik sorunlar nelerdir?

Bu sorunlardan bazıları depresyon, demans (bunama), deliryum, ölüm korkusu ve uykusuzluk gibi psikolojik durumlardır.

Bu yazımızda bunlara biraz değinerek farkındalık oluşturmak istiyorum. O zaman hadi başlayalım.

Depresyon

Yaşlılık döneminde sık karşılaşılan psikiyatrik sorunlardan en önemlisi depresyondur. Günlük hayatta kendimizde dahil çoğu insan ‘’Depresyondayım’’ kelimesini sık sık kullanmaktadır. Hatta bu kelime üzerine şarkı bile yazılmıştır.

Depresyondayım
Unutuldum, aldatıldım
Sevgilimden ayrıldım
Çok yalnızım…

Peki, depresyon nedir?

Depresyon; derin üzüntü, isteksizlik, karamsarlık içerisinde olup yaşadığımız hayattan zevk alamama durumudur.

Nasıl hissettiğimizi, nasıl düşündüğümüzü ve nasıl davrandığımızı olumsuz yönde etkilemektedir. Yalnız kalma, eş kaybı, bağımlı olma ve günlük aktivitelerde değişiklik depresyon nedenleri arasında yer almaktadır.  

Demans (Bunama)

85 yaş üzerindeki kişilerin %50’sine yakınında görülebilen bunama; hafıza, düşünme, anlama, öğrenme kapasitesi, yönlendirme gibi bilişsel işlevselliğin birden fazla alanını etkileyen bir hastalıktır.

Yaşlılarda en fazla bunama nedeni Alzheimer hastalığına bağlı olarak görülmektedir.

Egzersiz yapılması, kronik hastalıkların azaltılması, alkol ve sigara tüketiminin sonlandırılması, zihnin sürekli aktif tutulması, Alzheimer hastalığına karşı koruyucudur.

Deliryum

Yaşlılarda sık görülen bir diğer sendrom olan deliryum, dikkatte ve bilişsel yetilerde bozulmalara neden olmaktadır.

Yaşlı bireylerde birçok sağlık sorunu görülmekte bu durumda yaşlılarda deliryumun gençlere göre daha fazla olmasına neden olmaktadır. Aynı zamanda bir diğer durum ise hastanede kalış süresinin uzun olmasıdır. Bu durumda yine deliryum riskini arttırmaktadır.

Ölüm Korkusu

Yaşlı bireylerde yaş ilerledikçe ölümün yaklaştığı hissi onun korkuya bürünmesine yol açmaktadır. Hele ki bu duruma birde yalnızlık, evlat ve torunlardan yoksunluk, meşguliyetlerin olmaması gibi ölümü düşünmeye fırsat sağlayan durumlar eklenince bu korku biraz daha ağır seyretmektedir.

Uykusuzluk

Dedemizin/ninemizin uyku döngüsünü bir düşünelim. Geceleri erken yatıp sabahları erkenden güne başlarlar.

Tabi onlara gün aydıysa bizi de uyandırmadan bırakmazlar.J

Ayrıca geceleri sık sık uyanıp tuvalete giderler ve yaş ilerledikçe uyku süreleri daha da kısalmaya başlar.

Yaşlılarda uykusuzluk; kullandıkları ilaçlar, depresyon, ölüm korkusu, gece sık sık idrara çıkma, ağrı gibi nedenlerden dolayı olabilir.

Bazı yaşlı bireyler uykuya dalmakta güçlük çekerken bazılarında çok fazla uyuma hatta her yerde uykuya dalma durumu gözükebilir. Aynı zamanda bazılarında uykuda konuşma, korku durumları; bazılarında ise uykuya dalma sırasında bacak ve ayaklarda uyuşma görülebilir.

Günümüzde yaşlı nüfusun artmasına bağlı yaşlılarda görülen psikiyatrik sorunlar da artmaktadır. Bu psikiyatrik değişikleri bilmek yaşlılarda meydana gelen hastalıkları anlamamızı kolaylaştırmaktadır.

Unutmayalım, bir gün biz de yaşlı konumuna geleceğiz!

Ağar, A. (2020). Yaşlılarda Ortaya Çıkan Psikolojik Değişiklikler. Geriatrik Bilimler Dergisi, 3, 75-80. doi: 10.47141/geriatrik.744968. 15.09.2020 tarihinde erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1268128

Pınar, Ş. ve Tel, H. (2012). Depresyon Tanılı Birey ve Hemşirelik Yaklaşımı. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 3, 86-91. doi: 10.5505/phd.2012.14633. 15.09.2020 tarihinde erişim adresi: http://www.journalagent.com/phd/pdfs/PHD-14633-REVIEW-ERTEKIN_PINAR.pdf

Aslan, M. ve Hocaoğlu, H. (2017). Yaşlanma ve Yaşlanma Dönemiyle İlişkili Psikiyatrik Sorunlar. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7, 53-62 16.09.2020 tarihinde erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/343561

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.