Yara Bakımını Ve İyileşmesini Etkileyen Faktörler Nelerdir?

1 97

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yara, vücut bütünlüğünün fiziksel veya kimyasal etkenler nedeniyle bozulmasıdır. Birbirinden farklı birçok yara tipi bulunmaktadır ve her yaranın iyileşme süresi birbirinden farklıdır.

Yara iyileşmesi sadece yaranın iyileşmesi ile sınırlı değildir, tüm sistemsel olayların bir bütünüdür. Bütün yaralar aynı temel prensiplerle iyileşirler.

Yara iyileşmesi temel olarak 3 safhada gerçekleşir.

  • İnflamasyon – Yangı Safhası(1-5 gün sürmekte)
  • Proliferasyon – Hücresel Çoğalma Safhası ( 5-14. günler)
  • Maturasyon-Doku Olgunlaşması Safhası (14. günden sonrası)

Yara Bakımının Amacı Nedir?

Yara bakımının amacı; canlı dokuları korumak, yaranın iyileşme sürecini engelleyen nedenler varsa bunları bulmak, kontrol altına almak ve yaranın iyileşmesini sağlamaktır.

Yara bakımı ve pansuman yaranın büyüklüğüne, yerine ve biçimine göre değişmektedir.

Sizde veya yakınınızın vücudunda yara var ise bakımı ve iyileşmesini etkileyen faktörleri bilmeniz önemlidir. Çünkü bu faktörleri bilmek yaranın erken iyileşmesini sağlamaktadır.

Aşağıda yara bakımını ve iyileşmesini etkileyen temel faktörler yer almaktadır.

  • İleri yaş: İlerleyen yaş ile beraber birçok hastalığın eşlik ve derinin incelmesi yaranın iyileşme sürecini etkiler.
  • Beslenme: Yeterli miktarda sıvı, mineral, vitamin, protein ve karbonhidrat alınmadığı zaman yara iyileşmesi olumsuz etkilenebilir.
  • Sigara ve alkol: Sigara ve alkol kullanımı dolaşım bozukluklarına neden olduğundan dolayı yara iyileşene kadar kullanılmaması önerilir.
  • Steroid İçeren İlaçlar: Steroid içerikli ilaç kullanılması yara iyileşmesini baskıladıkları için olumsuz etkilerler.
  • Ağrı: Yaralı bölgede oluşan ağrı uyku ve dinlenme sürecini olumsuz etkileyebilir. Ağrıyı azaltıcı tedaviler uygulanabilir.
  • Bireysel Temizlik: Yara yerinin temiz bir şekilde tutulmasını sağlamak ve yara yerini sık sık açıp dokunmamak gereklidir.
  • Enfeksiyon ve ateş kontrolü: Yara bölgesinin iyi bir şekilde gözlemlenmesi ile kontrol altına alınabilir. Öncelikle yara yerinde akıntı, koku, renk ve ısı değişimi enfeksiyon belirtisi olarak dikkate alınmalıdır. Enfeksiyon oluşması durumda ortaya çıkan ateş, halsizlik, yara yerinde hassasiyet gibi durumlara önemler alınmalıdır. Aseptik koşullara uygun bir şekilde davranılmalıdır.
  • Pansumanın çok baskılı yapılması: Yara yerine yeterli oksijen gitmeyeceğinden dolayı yara iyileşmesini olumsuz etkiler.
  • Psikolojik destek: Yaraların büyüklüğüne göre kişilerde bu durumdan olumsuz etkilenebiliyor.  Beden imajının bozulması durumunda stres ortaya çıkabilir bu durumda psikolojik destek verilmesi gerekir. Hastaya yaranın iyileşme süreci anlatılmalı ve oluşabilecek komplikasyonlar hakkında bilgilendirilmelidir.

Unutulmaması gereken bakım sadece yara bakımı olarak ele alınmamalıdır. Çünkü sağlık biyolojik, psikolojik ve sosyal olarak bir bütündür. Bu yüzden bir bütün olarak değerlendirilmesi yapılmalıdır.

Barbul A. Wound healing. Schwartz’s Principles of Surgery. Mc Graw Hill Eight edition. 2005; 223.

Sherris DA, Kern EB. The Wound. In Basic Surgical Skills, Mayo Foundation for medical Education and research, Rochester, 1999:8-12

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

1 yorum
  1. Tunahan diyor

    Açıklama ve sunum gayet güzel.Faydalı ve her insanın okuması gereken bir yazı.👏👏👏

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.