Yalan Haber Salgını ‘İnfodemi’yi Nasıl Engelleriz?

0 94

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

İnfodemi..

Koronavirüs pandemi süresince belki duymuşsunuzdur. Bu yazımı infodeminin ne olduğuna ve infodemiyi nasıl engelleyebileceğimiz konusunda sizlerde farkındalık oluşturmak için hazırladım.

Her gün yüzlerce içerik ve haberle karşılaşıyoruz. Bu içeriklerin ve haberlerin güvenilir, doğru olduğunu düşünmeyerek inanma eğiliminde oluyoruz.

Şimdi size bir soru sormak istiyorum.

Bu sorumuza EVET diyenlere bir sorum daha var.

Peki, doğruluğunu nasıl ayırt ediyorsunuz?

Hepimiz sosyal platformlarda gezerken birçok haberle karşılaşıyoruz. Doğru olan haberler olduğu kadar yalan içerik barındıran haberlerde sıklıkla karşımıza çıkıyor. Bugün bu yazımda size bu konudan bahsedeceğim.

Öncelikle ‘infodemi’ dediğimde aklınızda ne canlanıyor?

Ben ilk duyduğumda bir hastalık olduğunu düşünmüştüm. Ancak okuyunca bu durumun bir hastalıktan farksız olmadığını anladım.

İnfodemi Nedir?

‘İnfodemi’ salgın konusunda yapılan yalan ve asılsız haberlere dijital ortamlarda verilen bir adlandırmadır. Son zamanlarda bu durum bir hayli arttı. Bu da resmi kurum, kuruluş ve bu konuda eğitim alan kişilere güvenin azalmasına sebep olmaktadır.

Pandemi bizlerin hayatına bir belirsizlik kazandırdı. Bu belirsizlik içinde hayatımızı, seyahatlerimizi, sağlık problemlerimizi, sağlık kontrollerimizi gibi pek çok durumu edindiğimiz bilgilerle düzenler olduk.

Daha öncede olan ama pandemi ile artış gösteren infodemi diye tanımlanan yalan haber sayısının artışı son derece tehlike yaratan bir boyuta ulaşmıştır.

Uluslararası Doğruluk Kontrol Ağı (IFCN) tarafından 584 sitede yalan haber tespit edilmiştir. Bu yalan haberlerden %40 ‘ı ise pandemi konusundadır.

Bu duruma örnek olması için size bir çalışmadan bahsetmek istiyorum. Mart-Mayıs, Ağustos-Kasım ayları arasında atılan Türkçe ‘tweetler’ analiz edilmiştir. Bu tweetlerde bilgilerin analizi sonucunda ortaya çıkan yanlış davranışlar tespit edilmiş ve bunlara yönelik çözümler geliştirilmiştir.

Yalan Haberlerle Birlikte Toplumda Değişen Davranışlar Nedir?

  • İlk olarak resmî açıklamalara güven azaldı. Bununla beraber kurumlara itibar azaldı.
  • Maalesef bu durum insan sağlığını ciddi derecede etkiliyor. İnsanlar sosyal medyadaki yanlış bilgilerle yanlış sağlık girişimlerinde bulunuyor.
  • ‘Aşı Karşıtlığı’ kavramı ortaya çıkmıştır. Bu kavram aşılanmayı ve bağışıklık oranını etkilemiştir.

İnfodemi’yi Nasıl Önleriz?

1. Dijital Ortamlarda Sağlık Okuryazarlığı Arttırılmalı

Yanlış bilgi ile mücadelede en güçlü noktamız ‘sağlık okuryazarlığını’ arttırmaktır.

Okuryazarlık kavramının güçlendirilmesiyle bireyler kendi sağlıkları için doğru bilgiyi doğru kaynaklardan elde edeceklerdir.

2. Yanlış Bilginin Ayrımına Varılmalı

Yanlış bilgiyi yayan kişiler ve yaydıkları bilgiler analiz edilerek, bilginin doğrusunu öğrenme yönünde motivasyon kazandırılmalıdır.

Erdoğan, P. D. (Tarih Yok). “İnfodemi” İle Etkin Mücadele İçin Bireylerin Yanlış Bilgi Karşısındaki. Tubitak.Gov.Tr: https://www.tubitak.gov.tr/sites/default/files/covid19vetoplum/ozet-ozgecmis/23subat/csalonu/12.00-13.00/emreerdogan_ozet.pdf Adresinden Alınmıştır.

Gölbaşı, S. D., & Metintas, S. (2020). Covıd-19 Pandemisi Ve İnfodemi. Estüdam Halk Sağlığı Dergisi, 5, 126-137.

Sezgin, D., Karaaslan, YS, & Ersoy, . (2020). Pandemi İnfodemisi: Bir Pandemide Risk İletişimi Ve Medyanın Rolü. Gazi Tıp Dergisi , 31 (2), 325-327.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.