Toplum Sağlığı İçin Aile Sağlığı Neden Önemlidir?

0 82

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Aile, biyolojik ilişkiler sonucu insan türünün devamını sağlayan, toplumsallaşma sürecinin ilk ortaya çıktığı, karşılıklı ilişkilerin belirli kurallara bağlandığı, o güne kadar toplumda oluşturulmuş zenginlikleri kuşaktan kuşağa aktaran, biyolojik, psikolojik, ekonomik, toplumsal, hukuksal vb. yönleri bulunan toplumsal bir birimdir.

Aile kavramı, bunun dışında pek çok tanım ile açıklansa bile, ona atfedilen tanımlardan çok daha fazlasıdır. Toplumun çekirdeğini oluşturan aile; sosyal ve dinamik bir yapıya sahiptir. Biliyoruz ki “aile” kurumu yaklaşık 4000 yıllık bir geçmişe sahiptir. Geçmişin etkisi, aynı zamanda mevcut durumun da kanıtıdır.

Ailenin tarihsel gelişimi üzerine, dünü, bugünü ve sonrası hakkında pek çok araştırma da mevcuttur. Özellikle ailenin kökeni hakkında, pek çok yaklaşım mevcut olmakla birlikte, en çok benimsenen; ailenin insanlığın yaratılışından itibaren var olduğunu ileri süren ve en fazla kabul gören yaklaşımdır. Bu iddiaya göre, insanlığın bilinen en eski tarihinden günümüze kadar, en ilkel toplumdan en ileri toplumuna kadar her yerde ve her zaman aile kurumuna rastlanılmaktadır.

Ailenin süreçlerine baktığımızda ise, avcı-toplayıcı dönemden tarımsal döneme; sanayi döneminden sanayi sonrası dönemlere uzanan ve dönüşen sosyal ve evrensel bir birim olduğunu göz ardı edemeyiz. Her bir dönemde, aile şekillenmiş ve değişime uğramıştır; aile biriminde görülen bu farklılaşmalar, toplumlarda da etkisini göstermiştir.

Bizim için ailenin varlığı, toplumun inşasıdır ve bu sebeple de ailenin yapısı, işlevi, önemi ve sağlıklı bir aile olmanın yansımaları; toplum sağlığımız açısından kayda değer bir yere ve değere sahiptir.

Kuruluşundan Günümüze Türkiye’de Aile Yapısının Değişim Ve Dönüşümü Ve Bu Değişim Ve Dönüşüme Etki Eden Başlıca Unsurlar

Göç

Coğrafi mekân değiştirme sürecinin sosyal ekonomik, kültürel ve siyasi boyutlarıyla toplumsal yapıyı değiştiren nüfus hareketleri (Özer, 2004, s.11) olarak tanımlanan göç, toplumsal ve ekonomik değişimlere bağlı olarak ortaya çıktığından bir sonuç, toplumsal ve ekonomik değişimlere katkıda bulunması dolayısıyla da bir nedendir.

Türkiye’de 1950’li yıllarda başlayan sanayileşme sürecine paralel olarak toplumsal birtakım değişimler yaşanmıştır. Bu değişimin en önemli nedenlerinden birisi de kırsal göçtür (Güreşçi, 2011).

Kırsal göçün aile üzerine etkisi, özellikle kendisini kentsel bölgelerde göstermektedir. Kırsal göçle birlikte aile fertleri arasındaki sosyal ve ekonomik ilişkiler azalmış, çekirdek aile tipi hatta bireysel yaşam tipi fertler arasında tercih edilmeye başlanmış, aile içi şiddet ve çocuk iş gücünün çalıştırılma yoğunluğu artmış, geleneksel Türk aile tipi yerine birbiri ile daha az hiyerarşik ve geleneksel ilişkiler içerindeki aile tipleri ortaya çıkmış ve kadının aile içerindeki rolü ve fonksiyonu çalışma hayatına katılımı ile değişmeye başlamıştır.

Yoksulluk

Yoksulluk sebebiyle aile içinde çalışan bireylerin artması, sosyal hayatın aile dışına taşınmasına sebep olmaktadır. Yeni bir dünyaya adım atan bireyin sosyalleşme süreci içerisinde ailesinden uzaklaştığı sıkça görülen bir durumdur.

Yoksulluğun aileye bir diğer açıdan etkisi ise bireylerin çalışma zorlukları ile ailelerinden ayrılmalarıdır. Köyde ekonomik sıkıntılar yaşayan aileler çare olarak çocuklarını kente göndermekte, kentte çalışmaya başlayan çocukların ise köye tekrar dönmedikleri, ailelerinden uzakta hayatlar kurdukları bilinmektedir (Düzenli, 2011, s.61).

Toplumsal Değerler

Toplumsal değerler, toplumsal yapı ve toplumsal düzenin devamlılığı için çok önemlidir. Aile, din, hukuk, eğitim, ekonomi gibi kurumlar toplumsal değerlerin etkisi altında şekillenir. Toplumsal kurum ve gruplar sayesinde toplumsal değerler kuşaktan kuşağa aktarılır.

Teknoloji

Teknoloji, son yüzyılda büyük bir hızla ve tüm dünyayı etkisi altına alacak şekilde bireylerin ve toplumların hayatına nüfuz etmektedir. Özellikle aile yapısı ve aile içi ilişkileri en çok etkileyen teknoloji ürünleri radyo, televizyon, bilgisayar, cep telefonu ve internettir. Bu ürünlerin aileye, maalesef ki, olumsuz etkileri olumlu etkilerinden daha fazla olmuştur.

Aile, bireyin sosyalleşmeyi öğrendiği en önemli ilk mekân iken, TV ve internetle birlikte aile, aynı evi paylaşan bireylerden oluşan bir topluluk haline gelmiştir.

Kadının Çalışma Hayatına Girmesi

Sanayileşme ve sonrasında bilgi toplumuna doğru evrilen dünyamızda iş hayatı geleneksel toplumlardaki aile içi üretim tarzından dış mekânlardaki iş yerlerine taşınmıştır. Bunun yanı sıra iş hayatında giderek artan farklılaşma ve uzmanlaşma ile kas gücüne dayalı çalışma tarzı merkezi konumunu kaybetmiştir.

Tarım toplumundan sanayi toplumuna doğru bu hızlı değişim sürecinde kadının çalışma hayatına katılımı da aynı doğrultuda değişiklik göstermiştir. Bu durum, iş hayatında kadına duyulan ihtiyacı artırmıştır. Aynı zamanda bu süreç, aile yapısında da değişikliklere neden olmuş ve her iki eşin çalıştığı çocuklu aile sayısında artış olmuştur. Ancak bu süreçte toplumun kadından beklediği rol ve davranışlarda benzer bir değişim söz konusu olmamıştır.

***

Aile, bireyi ve toplumu etkileyen bir kurum olduğu gibi aynı zamanda birey ve toplumdan da etkilenen bir sosyal kurumdur. Zaman içerisinde gerçekleşen her türlü değişim ve dönüşümün izlerine aile kurumunda rastlamak mümkündür. Bu değişim ve dönüşümler aile üzerinde kimi zaman olumlu kimi zaman da olumsuz, bazı durumlarda hem olumlu hem de olumsuz etkilere yol açmıştır.

Ailelerin yapısı işlevi ve süreçleri değişmiş olsa dahi, aile hayatta kalmaya ve gelişmeye devam edecektir. O toplumdaki en inatçı birimdir.

***

Aile sistemini (ailenin işlevi, yapısı, aile içi ve aileler arası ilişkiler) bir bütün olarak görmek, toplumsal yapı ile uyumlu düşünmek gerekir. Ailenin mutlu, huzurlu ve sağlıklı olması; toplumun mutlu, huzurlu ve sağlıklı olması ile eş anlamlıdır.

Sağlıklı Aile Hangi Özellikleri Taşımalıdır?

  • Aile üyeleri birbirini dinler ve ailede iletişim iyidir.
  • Aile üyeleri birbirini destekler.
  • Eğitim aile için diğerlerinden önemlidir.
  • Aile boş zamanlarını birlikte paylaşır.
  • Aile üyeleri sorumluluklarını paylaşırlar.
  • Aile üyeleri birbirlerine güvenirler.
  • Ailede eğlence ve oyun vardır.
  • Aile üyeleri birbirlerini etkiler.
  • Aile üyeleri arasında dengeli bir etkileşim bulunur.
  • Üyelerin özelliklerine aile tarafından saygı duyulur.
  • Ailenin açıklık sınırları kabul edilir ve problemlere yardım aranır.

Bir örnek de aile, bireyin yaşam döngüsü bağlamında içinde seyahat edilen bir otobüs misali çeşitli duraklarda yolcularını indirip bindiren ama ilerlemesine devam eden bir olgu olarak kavramlaştırılmıştı. Ve bu bireyler, ilk binişleri ile vardıkları noktada topluma karışan, aile de ki gelişim ve öğretilerini de aynı zamanda karıştıkları topluma aşılayan, ailenin birer üyeleri ve tabi ki toplumun birer üyeleridir.

Ailenin yapısı ve bu yapının özellikleri, biyopsikososyal bütünlüğe dair olan bilgi ve uygulamaları, sağlık tutumları, toplumu da olumlu veya olumsuz yönde etkilemektedir. Sağlıklı aileler sağlıklı, mutlu, başarılı gelecek nesiller yetiştirmede toplumun parlak geleceğini oluşturmada küçümsenmeyecek kadar önemlidir.

Can, İ. (2019). ‘Ailenin Tarihsel Gelişimi. Dünü, Bugünü ve Yarını’. Muş Alpaslan Üniversitesi.

Erci, B. (2016). Halk Sağlığı Hemşireliği. Elâzığ: Nobel Tıp Kitabevi

Pehlivan, O. (2017). ‘Aile Tanımı Ve İlişkilerinin Toplumsal Olarak İnşası’. Doktora Tezi.

https://www.jasstudies.com/Makaleler/1577589038_12-Yrd.%20Do%C3%A7.%20Dr.%20Fatma%20YA%C5%9EAR%20EK%C4%B0C%C4%B0.pdf sitesinden alıntı yapılmıştır.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.