Tip 2 Diyabet Hastalığını Tanıyalım

0 7.407

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Tip 2 diyabet dünya genelinde hızlı artış gösteren bir halk sağlığı sorunudur. Tip 2 diyabet; iş gücü kaybına neden olan, mali yük getiren ve yaşam kalitesini etkileyen kronik bir hastalıktır. Günümüzde yaşam koşullarının bozulmasıyla birlikte, dünyada tip 2 diyabetli sayısı gün geçtikçe artış gösterir.

Dünya genelinde son rakamlarla diyabetli sayısı 20 ila 79 yaş aralığında olmak üzere yaklaşık 463 milyon yetişkindir. Bu rakamın 2045 yılında 700 milyona çıkacağı öngörülür. Dünyada 65 yaş üstü 5 kişiden 1’inin diyabet tanısı aldığı, 374 milyon kişinin de tip 2 diyabet olma riski taşıdığı bulgular arasındadır. Dünyada tüm diyabetlilerin yaklaşık % 90’ ını tip 2 diyabetli bireyler oluşturur.

Tip 2 Diyabet Hastalığı Nedir?

Tip 2 diyabette, pankreasın beta hücreleri ya yeterince insülin hormonu salgılayamaz ya da vücudumuz salgılanan insülin hormonunu etkin kullanamaz. Tüketilen besinler vücudumuzda sindirilip parçalandıktan sonra kana şeker (glikoz) olarak geçer ve enerji kaynağı olarak kullanılır. Pankreasın salgıladığı insülin hormonu ise, kanımızda bulunan şekerin hücre içine girmesine yardımcı olur. İnsülin vücudumuzun enerji dengesini kontrol altında tutan bir hormondur. Tip 2 diyabette sorun; insülin hormonunun eksikliği ya da etkinliğinin bozulması sonucu, kandaki şekerin hücre içine girememesi ve vücutta enerji dengesinin bozulmasıdır.

Tip 2 diyabet sorununun önlenmesinde ya da geciktirilmesinde;  sağlıklı beslenme alışkanlığı, düzenli aktif yaşam ve kilo kontrolü önemli rol oynar. Şişmanlık (obezite) sorunu olan kişilerin vücut ağırlığının %5-7 oranında azaltılması tip 2 diyabetin önlenmesi ya da geciktirilmesinde ayrıca önemlidir.

Tip 2 Diyabet Kimlerde Görülür?

Tip 2 diyabet genellikle ileri yaştaki yetişkinlerde görülmekle birlikte, yaşam koşullarının bozulmasıyla beraber artık genç erişkinlerin, ergenlerin ve çocukluk çağının da sorunudur.

Tip 2 diyabet hastalığı riski olanlar şunlardır:

  • Ailesinde diyabet hastası bulunanlar
  • Kilo sorunu olanlar
  • Sağlıksız beslenme alışkanlığı sürdürenler
  • Hareketsiz yaşam sürenler
  • Kalp-damar sağlığı bozulanlar
  • Yüksek tansiyonu olanlar
  • Kan yağları değerleri bozulmuş olanlar
  • Yaşı ilerlemiş kişiler
  • Uyku apnesi sorunu olanlar
  • Hamilelikte diyabet hikâyesi olanlar
  • İri doğum (4 kilonun üzerinde) hikâyesi olan anneler
  • Polikistik over sorunu olan kadınlar
  • İnsülin direnciyle ilgili klinik bulgusu olanlar
  • Kan şekeri değerleri normalin üstüne çıkmış olup (prediyabet), henüz diyabet tanısı konulmamış olanlar

Bu risklerden herhangi birine sahip olduğunuzu düşünüyorsanız, mutlaka bir sağlık uzmanına diyabet riskinizin değerlendirilmesi amacıyla başvurmanız önemli.

Tip 2 Diyabetin Belirtileri

Tip 2 diyabet bazen hafif belirtilerle ya da hiç belirti göstermeden yıllarca sessiz ilerleyebilir. Tip 2 diyabetin en sık görülen belirtileri şunlardır:

  • Çok su içme gereksinimi ve ağız kuruluğu
  • Halsizlik ve yorgunluk hissi
  • Sık aralıklarla idrara çıkma gereksinimi
  • Bulanık görme
  • Sinirlilik hali yaşama
  • Aşırı yemek yeme isteği
  • Kilo artışı ya da zayıflama hali
  • El ve ayaklarda karıncalanma ya da uyuşma hissetme
  • Yaraların iyileşmesinde gecikme yaşanması
  • İdrar yolu ya da mantar enfeksiyonu gibi sık tekrarlayan enfeksiyonlar

Tip 2 Diyabetin Tedavi Yöntemi

Tip 2 diyabetin tıbbi tedavi basamakları şunlardır:

  • Sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanılması
  • Sağlıklı beslenme planı sürdürülmesi
  • Fiziksel olarak aktif bir yaşam sürdürülmesi
  • Kilo sorunu varsa kilo verilmesi ve ideal kilonun korunması
  • Sigara kullanılmaması
  • Ağızdan alınan (oral antidiyabetik) ilaçlar
  • Gereksinim halinde insülin tedavisi başlanması
  • Diyabet öz yönetim eğitimi ve desteği

Diyabet eğitimi, diyabet tedavisinin en önemli parçası ve tamamlayıcısıdır. Diyabet eğitimi;  tip 2 diyabet hakkında genel bilgileri içerir ve diyabetli bireye öz yönetim becerisi kazandırmayı hedefler. Diyabet eğitimi mutlaka diyabetli bireyle birlikte, ailesini ve sosyal çevresini de kapsayan nitelikte olmalıdır. İnsülin tedavisi alan diyabetlilerin kendi kendine kan şekeri ölçümlerini yapması, düzenli ve sağlıklı bir yaşam alışkanlığı benimsenmesi diyabet tedavisinin diğer önemli basamaklarıdır.

Diyabetlilerin ailesinin, arkadaşlarının ve sosyal çevresinin desteği diyabet tedavi sürecinde oldukça önemlidir. Diyabet sağlık bakımı ekibiyle sürekli iş birliği içinde olmak, sağlık kontrollerini aksatmamak ise tip 2 diyabetin tedavi ve bakım sürecinin diğer önemli basamakları arasındadır.

Erişkin Diyabetli Bireyler İçin Eğitimci Rehberi. T.C. Sağlık Bakanlığı, Yayın No: 945. ANKARA, 2015.

The International Diabetes Federation. Erişim Tarihi: 08.10.2020 https://www.idf.org/aboutdiabetes/what-is-diabetes/facts-figures.html

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.