Sosyal Medyada Yanlış Bilgi Paylaşımı Yapanlarla Nasıl Konuşmalıyız?

0 113

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Günümüzde pek çok insan birincil haber kaynağı olarak interneti kullanıyor. Ancak internet kullanan pek çok birey ve sivil toplum kuruluşu, çevrimiçi platformlarda hangi bilginin doğru, hangisinin yanlış olduğunu ayırt edemeyebiliyor. Bu durum yanlış bilgilerin hızla yayılmasına neden oluyor. Özellikle afet ve kriz dönemlerinde bu konunun önemi daha çok artıyor. Eleştirel düşünme yeteneği ve yeni medya okuryazarlığı yüksek bireyler hakikatin peşinde koşuyor ve ulaştığı bilgileri doğrulamak için mesai harcıyor. Diğer ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de sayıları hızla artan teyit platformları (teyit.org, malumatfurus.org, vb) sayesinde bu mesai kısalıyor.

Peki yanlış bilgi paylaşımı yapan bir tanıdığımız varsa ona nasıl yanıt vermeliyiz? Gerek teyit platformlarından gerekse uzmanlara danışarak ulaştığımız doğru bilgileri uygun şekilde nasıl paylaşmalıyız? Unutmayalım ki ne söylediğimizden çok nasıl söylediğimiz önemli. Kendimizi ne kadar saygılı ve düzgün bir şekilde ifade edersek doğru bilgi o kadar kabul görür ve hızla yayılır. İnsanlar üslubumuzu onaylarsa söylediklerimize dikkat kesilir ve böylece davranış değişikliği yaratma şansımız da artar. Bu da yanlış bilginin toplumumuza ve ülkemize yarattığı zararları azaltmaya katkı sağlar.

İşte size arkadaşlarınızla ve ailenizle çevrimiçi ortamdaki yanlış bilgi paylaşımı hakkında konuşmak için altı iyi pratik:

1. Medeni olun

Empatik ve saygılı bir ton kullanın. Yargılayıcı olmaktan veya birisine yanlış olduğunu söylemekten kaçının. Biri size saldırgan veya alaycı bir dille yanıt verirse, aynı şekilde yanıt vermeyin.

2. Acele etmeyin

Ani bir tepki vermek cazip gelebilir, ancak durun ve bir adım geri atın. Bir ödevmiş gibi, iddiayı araştırın ve paylaşmak için saygın teyit kuruluşlarından veya güvenilir uzman kaynaklardan faydalanın.

Unutmayın: Referanslı bir paylaşım her zaman daha ikna edicidir.

3. Ortak zemin bulun

Kendinizi arkadaşınızın veya sevdiğiniz kişinin yerine koymayı deneyin. Bunu neden yayınlamış olabilir? Bunu yaparken iyi niyetli miydi? Yanıtınızda ortak endişeleri veya duyguları belirtmeye çalışın.

Dikkat: Yanlış bilgi, duygusal bir tepki ortaya çıkarmak için inançlarımızı ve değerlerimizi kullanır.

4. Gerçekleri ortaya koyun

Doğruluk kontrolüne ait bir bağlantıyı tek başına göndermek yerine, önce çürüttünüz konuyu ana bulgularıyla net bir şekilde özetleyin, ardından bağlantıyı ekleyin.

Dikkat: Teyit kuruluşlarına yönelik haksız saldırılarla konuşmanın rayından çıkmasına izin vermeyin. Kanıtlarla rehberlik yapmak ve birden fazla teyit örneğiyle bağlantı paylaşmak, kuruluşun kendisi hakkında bir kavgaya girmekten kaçınmanıza yardımcı olabilir.

5. Yanıt kamusal mı özel mi olsun?

Yanıtınızı nasıl iletmek istediğinize karar verin. Herkese açık yorumlar daha büyük bir kitleye ulaşabilir, ancak bazı durumlarda özel bir mesaj daha uygun olabilir.

İpucu: Kişiye özel bir mesaj gönderseniz bile, orijinal gönderiyi sorgulayan bir yorum bırakabilirsiniz (Örneğin: “Hmm. Bundan emin değilim.”)

6. Sabırlı (ve ısrarcı) olun

Araştırmalar, tanıdığımız kişilerin teyitlerine inanma ihtimalimizin daha yüksek olduğunu gösteriyor. Doğrulamayı, ne pahasına olursa olsun “kazanmak” için verilen bir mücadeleden ziyade devam eden bir tartışma olarak görün. Siz sorunlu içeriği dile getirmeye devam ettiğiniz sürece, ikna olmayanlara dahi şüphe tohumu ekmiş olursunuz. Bu durum sevdiklerinizi önemli sorular üzerinde düşünmeye yöneltebilir. Tek bir teyit paylaşımı, arkadaş ve akrabalarının yanlış bilgi paylaşımını engellemese de sürekli bu konularla ilgili konuşmanız, paylaşmadan önce iki kez düşünmelerine yardımcı olabilir.

Unutmayın: Çevrimiçi troller dürüst tartışmalarla ilgilenmezler. Trollerin hakaretlerine yanıt vererek zamanınızı boşa harcamayın. Bu tarz tartışmalardan uzak durmaya çalışın.

Konuyu biraz daha somutlaştırmak adına bazı öneri cümlelerimiz var.

Verimli diyaloglar için öneriler:

  • “Ah evet, bunu gördüm ve başlangıçta ben de bunun doğru olabileceğini düşündüm. Ama …”
  • “Çevrimiçi ortamda neyin doğru olduğunu bulmak gerçekten çok zor. Ama biraz araştırma yaptım ve bunun yanıltıcı göründüğünü bilmek isteyeceğini düşündüm…”
  • “Hmm, bu resim/fikir/makale biraz şok edici ama gerçek olduğundan şüpheliyim…”
  • “Bu bilginin nereden geldiğini biliyor musun? Bunu nasıl öğrendin?”
  • “Bu görsel aslında göründüğü gibi olmayabilir. Burada bu görselin farklı bir şey gösteren başka bir versiyonuna ait bir bağlantı var. Ne düşünüyorsun?”
  • “[X] konusu hakkında dolaşan tüm kötü bilgiler nedeniyle hepimizin ekstra temkinli olmaya çalıştığımızı biliyorum. İşte benim bulduklarım…”

https://newslit.org/wp-content/uploads/2020/12/How-to-speak-up-without-starting-a-showdown.pdf Erişim Tarihi: 10.08.2021

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.