Skolyoz Farkındalık Ayında Skolyoz Hakkında Bilgi Ve Tutum Düzeyini Test Et!

0 8.404

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhaba sevgili okur,

Sana ‘’Herkes İçin Sağlık’’ diyerek oluşturduğum içerik serisinin ilkinde kendi vücudunun sağlıkçısı olabileceğini söylemiştim.

Hatırladın mı?

Hazır ol, şimdi buna bir yeni başlık daha ekliyoruz; ‘’Skolyoz’’.

“Skolyoz” yani omurga eğriliği, çoğunlukla büyüme çağında tanısı konulan bir rahatsızlıktır. Farklı nedenlere bağlı olarak omurların sağa, sola eğrilmesi veya kendi etrafında dönmesiyle gelişen skolyoz, küçük yaşlarda başlayıp, tedavi edilmediği takdirde kişinin yaşamını ciddi ölçüde etkileyebilmektedir.

Omurganın kendi ekseninde dönerek kıvrılması ve yana doğru eğriliği olarak tanımlanan ve günümüzde her 100 ergenlik dönemi kız çocuktan 3’ünün karşılaştığı skolyozun erken teşhisi pandemi sürecinde ise bir hayli imkânsız hale gelmektedir.

Pandemi şartlarıyla birlikte hastaneye gitmekten sakınan bireyler, geçen zamanla birlikte omurga eğriliklerinin ilerlemesine sebep olmakta ve ameliyatsız veya hareketi koruyan ameliyatla tedavi şanslarını düşürmektedir. Bu sebeple birey, skolyoz şüphesinin oluştuğu anda, vakit kaybetmeden uzman görüşünü almalı ve ilerleyici skolyozun erken teşhis edilerek tedavisini sağlamalıdır.

Yaz aylarının ilkini geriye bırakmaya yaklaştığımız şu günlerde, yoksa sen bu ayın bir mesajı olmadığını mı sandın?

Her testimizde olduğu gibi bu testimiz için de sorumuzu sorayım. Buraya verdiğiniz yanıtı unutmayın. Çünkü  test sonucu ile aynı çıkmayabilir.

Haydi birlikte küçük bir testle bilgilerimizi tazeleyelim.

1. Skolyozda erken teşhis fayda sağlamaz.

Correct! Wrong!

Son yıllardaki veriler, erken başlanan ameliyat dışı tedaviler ile (korse ve skolyoza özgü fizik tedavi egzersizleri) eğriliklerin kontrol altına alınabildiğini göstermiştir. Ayrıca füzyonsuz omurga cerrahisi (bant ile gerdirme; vertebral body tethering, VBT) giderek yaygınlaşmaktadır. Bant ile gerdirme tekniğinin başarısı uygun hasta seçimi ve ideal zamanda uygulamaya bağlıdır. Tüm bu nedenlerden dolayı erken teşhisin önemi giderek artmaktadır. Erken tanı, daha fizyolojik tedavi yöntemlerine olanak sağlamaktadır.

2. Bazı sporlar skolyoza neden olur, bazıları skolyozu önler.

Correct! Wrong!

Herhangi bir spor ile hobi düzeyinde veya profesyonel olarak ilgilenmenin skolyoz sıklığını artırdığına dair bir veri yoktur. Benzer şekilde, sportif aktiviteler ile uğraşarak kas gücünü artırmanın skolyozun oluşumunu veya ilerlemesini engellediğine veya skolyozu iyileştirdiğine dair de yeterli kanıt bulunmamaktadır. Fakat duruş kaslarının güçlenmesi, genel olarak, omurga sağlığı için iyidir. Bunun yanı sıra, skolyoza özgü fizik tedavi egzersizlerinin, özellikle korse ile birlikte uygulanmasının, etkin olabileceğine dair bilimsel veriler mevcuttur.

3. Skolyoz ağrılı bir hastalıktır.

Correct! Wrong!

Hafif ve orta dereceli skolyoz eğrilikleri ağrıya neden olmaz. Omurga dizilimi düz veya eğri olan bireylerde omurga ağrısının en sık sebebi, mekanik ağrı olarak ifade edilen, kas gücü zayıflığına bağlı ortaya çıkan kas yorgunluk ağrısıdır. Skolyoz derecesi önemli ölçüde ilerlerse ağrıya sebep olabilir. Ancak her sırt-bel ağrısı skolyozun ilerlediği anlamına gelmez. Benzer şekilde, skolyozlu bireyler erişkin hayata geçtiklerinde ve eğriliğe ve yaşa bağlı kireçlenme bulguları ortaya çıktığında da ağrı meydana gelebilir.

4. Skolyozda korse tedavisi işe yarar.

Correct! Wrong!

Günümüzde etki mekanizması birbirinden farklı çok sayıda korse tasarımı bulunmaktadır. Bu nedenle, geçtiğimiz yıllar içerisinde korsenin başarısı hakkında çelişkili sonuçlar yayınlayan makaleler olmuştur. Fakat daha güncel olarak Amerika ve Kanada Sağlık Bakanlıkları tarafından desteklenen bir çalışmada korse tedavisinin etkinliği kesin olarak gösterilmiştir. Korse tedavisinin en başarılı olduğu aralık 20 ile 45 derece arasındaki eğriliklerdir. Korsenin en önemli etkisi, ameliyata gidiş oranlarını önemli ölçüde azaltmasıdır. Bunun haricinde korseden beklenen en temel fayda eğriliğin ilerlemesinin önlenmesidir. Daha az sıklıkla eğriliklerde iyileşme yönünde azalma görülebilir.

5. Skolyoz ameliyatı olmuş bireyler spor yapar.

Correct! Wrong!

Modern enstrümantasyon teknikleri ve implantlar ile ameliyat bölgesinde füzyon sağlanmaktadır. Bu nedenle kemik ve vidaların kaynaması tamamlandıktan sonra füzyon ameliyatı olmuş bireyler spor yapabilirler. Genellikle ekstrem sporlar dahil her türlü spor yapılabilmekle birlikte, füzyon ameliyatı sonrası yapılması uygun sporlar ameliyatın seviyesine göre değişiklik gösterebilir. Bant ile gerdirme yöntemi ise füzyonsuz bir işlem olup, kemik kaynaması beklenmediği için ameliyattan sonra erken dönemden itibaren her türlü sportif faaliyet yapılabilmektedir.

6. Kötü duruş skolyoza neden olur.

Correct! Wrong!

Kötü duruş, uygunsuz pozisyonlarda oturma ve ağır okul çantası taşımanın skolyozu başlatıcı yönde etki yaptığına dair yeterli bilimsel kanıt yoktur. Fakat omurgada simetrik olmayan yük dağılımına neden olan durumlar, bir kez ortaya çıkmış ve başlamış olan skolyozun ilerlemesine zemin hazırlayabilir. Skolyozun varlığından, oluşmasından ve ilerlemesinden bağımsız olarak, kötü duruşta uzun süre kalmak, yanlış oturmak ve ağır yükleri asimetrik olarak taşımak genel olarak omurga sağlığı açısından da zararlıdır.

7. Skolyoz sıklığı son yıllarda çok artıyor.

Correct! Wrong!

Yıllar içerisinde, özellikle de sosyal medya sayesinde, skolyoz farkındalığı artmış ve bu sanki skolyoz sıklığı artmış gibi bir kanı yaratmıştır. Oysa skolyozun görülme sıklığı dünyanın değişik bölgelerinde benzerdir ve son yıllarda değişmemiştir. Dünya genelinde yaklaşık yüzde 3 oranında görülür. Ülkemizde ve yurt dışında yapılan güncel çalışmalar da benzer oranlara işaret etmektedir. Skolyoz ile ilgili toplumsal farkındalık artışı, erken teşhisi ve dolayısıyla tedavide başarıyı artırmıştır.

8. Skolyoz anne-babadan çocuğa geçen genetik bir durumdur.

Correct! Wrong!

Genetik ya da kalıtsal hastalıklar, ebeveynlerden bir sonraki kuşağa kromozomlar ve DNA yolu ile aktarılır. Skolyoz için bu tabir tam olarak doğru değildir. Birebir aynı genetik yapıya sahip tek yumurta ikizleri üzerinde yapılan çalışmalar bir ikiz eşinde skolyoz varsa, diğer ikiz eşinde skolyoz olma ihtimalinin yüzde 70 civarında olduğunu göstermiştir. Bu durum genetik faktörlerin yanı sıra çevresel etkenlerin de skolyoz gelişimindeki önemini ortaya koymaktadır. Tüm veriler bir arada değerlendirildiğinde sebebi bilinmeyen skolyozların büyük kısmının kalıtsal olmaktan ziyade rastlantısal olarak ortaya çıktığı görülmektedir.

9. Skolyozda cerrahi tedavi 18-20 yaşına kadar yapılamaz.

Correct! Wrong!

Skolyozun her yaşa uygun bir cerrahi tedavi uygulaması vardır. Büyüyen çocuklarda öncelikli olarak cerrahi olmayanlar seçilir, ancak bu yöntemlerle her zaman başarı sağlanamamaktadır. Böylesi durumlarda büyümenin bitmesi beklenirse eğrilikler çok ileri derecelere kadar kötüleşebilir ve ameliyatları daha zorlu ve riskli hale gelebilir. Bu nedenle, ameliyatsız tedaviye yanıt alınamadığı durumlarda büyümeyi durdurmayan, destekleyen (büyüyen çubuklar) veya büyümeyi yönlendiren (bant ile gerdirme; vertebral body tethering, VBT) cerrahi tedavilerin uygulanması ile eğrilikler kontrol altına alınır.

10. Skolyozlu bireyler hamile kalabilir ve doğum yapabilir.

Correct! Wrong!

Skolyozlu bireyler, hangi tip tedavi uygulanmış olursa olsun (cerrahi veya cerrahi olmayan) istedikleri sayıda hamilelik yaşayabilir ve hem normal doğum hem de sezaryen ile çocuk doğurabilirler. Tedavi olmamış veya geç tedavi edilmiş çok ileri eğriliklerde, akciğer ve kalp sorunları başlamışsa, skolyozlu bireyler hamile kalmadan önce doktorlarına danışmalıdır.

Skolyoz Testi
Skolyoz İle İlgili Farkındalık ve Bilgi Düzeyiniz DÜŞÜK seviyededir. Sağlık Asistanı Platformunda yer alan içeriklerimizi okuyarak, testimizi tekrar deneyebilirsiniz.
Skolyoz İle İlgili Farkındalık ve Bilgi Düzeyiniz ORTA seviyededir. Sağlık Asistanı Platformunda yer alan içeriklerimizi okuyarak, testimizi tekrar deneyebilirsiniz.
Tebrikler! Skolyoz İle İlgili Farkındalık ve Bilgi Düzeyiniz YÜKSEK seviyededir. Sağlık Asistanı Platformundaki diğer testleri yaparak sağlık konusunda farkındalık seviyenizi test edebilirsiniz.

Her ne kadar, skolyozu başlatan sebep/sebepler bilinmese de skolyozun nasıl ilerlediğinin biyomekanik temelleri aydınlatılmıştır. Bu nedenle çocukları zaman zaman kontrol etmekte fayda var.

Çocuklarda Skolyoz Belirtileri Nelerdir?

Çocuğun;

  • Bir omzunun diğerinden daha yüksek olması
  • Belin bir tarafının içeriye doğru oyuk iken diğer tarafının dışarı doğru çıkması veya daha dolgun görünmesi.
  • Arkadan baktığınızda ve omurgasını yere paralel hale gelene kadar öne eğmesini istediğinizde; sırtının bir tarafının diğerine göre daha yüksek görünmesi. (Buna “hörgüç” görüntüsü deniyor. Bu görüntü omurganın aynı zamanda kendi etrafında dönmesi nedeniyle oluşuyor. Kimi zaman, çocuğunuzun öne eğilmesine bile gerek kalmadan, dışarıdan bakıldığında, sırtının bir tarafında hörgüç gibi bir kabarıklık fark edilebiliyor.)
  • Bir kürek kemiğinin diğerine göre daha yüksekte veya daha belirgin olması.
  • Kollarını yanlara sarkıttığında, bir tarafta kolla gövde arasında daha fazla boşluk olması.
  • Bir kalçasının diğerine göre daha yüksek veya daha belirgin görünmesi.
  • Kafa izdüşümünün leğen kemiklerinin ortasına denk gelmemesi.
  • Gövdenin bacaklara göre orantısız kısa olması ve denge bozuklukları oluşması.

Yukarıdaki belirtilerden biri varsa, çocuğunda Skolyoz olabilir. Bu yüzden zaman kaybetmeden konusunda uzman bir hekime başvurmayı ihmal etme.

Diğer sağlık testlerimizi yaparak sağlık konusunda bilginizi geliştirebilirsiniz.

  1. 5 Soruda Cinsellik Ve Seks İle İlgili Bilginizi Sınayın!

  2. 18 Soruda Görsel Zekânızın Ne Kadar İyi Olduğunu Test Edin!

  3. 15 Soruda İlk Yardım Bilginizin Ne Kadar İyi Olduğunu Test Edin!

  4. 7 Soruda Hipertansiyon Konusunda Bilginizin Ne Kadar İyi Olduğunu Test Edin!

  5. 6 Soruda Doğum Kontrol Hapları Konusunda Bilginizi Test Edin!

  6. 10 Soruda Egzersiz Hakkında Bilginizi Test Edin!

  7. 10 Soruda Epilepsi (Sara Hastalığı) Hakkında Bilginizi Ve Farkındalığınızı Test Edin!

Omurga Sağlığı, Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Alanay CNN Röportajı, Yayım Tarihi: 31.05.2021, Erişim Tarihi: 24.06.2021

http://www.turkomurga.org.tr/ Erişim Tarihi: 24.06.2021

romatem.com Erişim Tarihi: 24.06.2021

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.