Sinsi Düşman: Tip 2 Diyabet Hastalığı

0 110

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Uluslararası Diyabet Birliği (International Diabetes Federation-IDF) diyabeti; başlangıçta kanda yüksek şeker oranı bulgularıyla karakterize, vücutta insülin kullanımının bozulmasıyla oluşan bir durum olarak tanımlamaktadır.

Dünyada diyabetli birey sayısı 1980’de 108 milyon iken, 2014 yılında 422 milyona ulaşarak yaklaşık dört katına çıkmıştır.

18 yaş üzeri bireylerde küresel diyabet görülme oranı 1980’de %4.7’den 2014 yılında %8.5’e yükselmiştir.

Orta ve düşük gelirli ülkeler diyabet riski ile karşı karşıya olmakla birlikte, bu ülkelerde diyabet görülme oranı daha hızlı bir artış göstermektedir.

Dünya Sağlık Örgütü; 2016 yılında diyabetin en ölümcül yedinci hastalık olduğunu bildirmiştir.

Düşük ve orta gelirli ülkelerde hızla artan toplumda görülme oranına sahip olan diyabet hastalığı; Türkiye’de bulaşıcı olmayan dört ana hastalık grubunda yer almaktadır (Sağlık İstatistikleri Yıllığı, 2018).

Türkiye 2017 yılında 20-79 yaş grubunda diyabet diyabet görülme oranı (%12.1) Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (Organization for Economic Co-operation and Development-OECD) ülkeleri arasında (%8.2) en yüksek görülme oranına sahip ülkedir.

Diyabet hastalığının tanı kriterleri arasında yer alan HbA1c değeri Türkiye’de diyabet riskini gösteren değer aralığı (HbA1c>%6.5) 60-69 yaş grubunda daha yüksek bulunmuştur.

Uluslararası Diyabet Federasyonu Türkiye’de 20-79 yaş arası diyabetli birey sayısının 2045 yılında 11.2 milyona, 65 yaş üzerinde ise bu oranın 5.3 milyona ulaşacağını öngörmektedir.

Toplumda en fazla görülen Diyabet Hastalığı olan Tip 2 Diyabet Hastalığının risk faktörlerine bir bakalım;

  • Birinci derece yakınlarında diyabet bulunanlar,
  • Daha önce bozulmuş açlık glikozu (BAG) veya bozulmuş glikoz toleransı (BGT) saptananlar,
  • Fizik aktivitesi düşük olan veya sedanter yaşam sürenler,
  • Doymuş yağlardan zengin ve posa miktarı düşük beslenenler,
  • Diyabet prevalansı yüksek etnik gruplara mensup kişiler,
  • İri bebek doğuran veya daha önce GDM tanısı almış kadınlar,
  • Düşük doğum tartılı doğanlar,
  • Hipertansif, dislipidemik veya vasküler hastalığı bulunanlar,
  • Polikistik over sendromu (PKOS) olan kadınlar,
  • Şizofreni hastalan ve atipik antipsikotik ilaç kullananlar,
  • İnsülin direnci ile ilgili hastalığı bulunanlardır.

Tip 2 Diyabette DSÖ Ne Diyor?

Tip 2 diyabet büyük ölçüde önlenebilir bir hastalıktır.

Dünya genelinde diyabetin önlenmesi amacıyla değiştirilebilir risk faktörlerinin (obezite, sağlıksız beslenme, fiziksel inaktivite gibi) azaltılması yönünden toplum temelli uygulamalara gereksinim bulunmaktadır.

En önemlisi daha sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite için sağlık politikalarının düzenlenmesi, yaşanılan ortam-çevrenin değiştirilebilmesi, yasalar ve yönetmeliklerin yaptırım güçlerinin geliştirilmesi ile bütün bunlara yönelik farkındalıkların artırılması uygulamaları ön plana çıkmaktadır.

Obez ve bozulmuş glikoz toleransına sahip bireylerde diyabetin önlenmesinde ilaç kullanımından ziyade beslenme ve düzenli fiziksel aktivite müdahaleleri daha yararlı bir seçenektir.

International Diabetes Federation (IDF). Diabetes Atlas 9th Edition. ISBN: 978-2-930229-87-4.

Tanrıverdi, M. H., Çelepkolu, T., & Aslanhan, H. (2013). Diyabet ve birinci basamak sağlık hizmetleri. Journal of Clinical & Experimental Investigations/Klinik ve Deneysel Arastirmalar Dergisi, 4(4);562-7.

T.C. Sağlık Bakanlığı. Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü. Sağlık İstatistikleri Yıllığı, 2018. Ankara.

World Health Organization (WHO). (2018). Diabetes fact sheet. Erişim adresi: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes.

World Health Organization (WHO). (2016). Global report on diabetes, 2016. 1211 Geneva 27, Switzerland. ISBN: 9789241565257.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.