Sezgisel Yemenin 10 İlkesi ve Sağlık Üzerine Etkileri

0 960

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Sezgisel yeme, açlık ve tokluğun içsel ipuçlarıyla bağlantı ve uyum ile karakterizedir.

Sezgisel yeme; vücuda güvenmeyi, besinler ile olumlu ilişkiye sahip olmayı, dış tavsiyelerden çok içsel benliği ön plana çıkarmayı hedefler. Sezgisel yeme, içsel fizyolojik açlık ve tokluk belirtileriyle güçlü bir bağlantı sağlayan uyarlanabilir bir yeme şekli olarak tanımlanmaktadır.

Sezgisel yeme; insanları yemeğe, beden imajına ve fiziksel aktiviteye karşı olumlu tutumlar gerçekleştirmek için teşvik eden bir yeme tarzı olarak ele alınmıştır. Temel ilkesi, yeterli besin tüketildiğinde ve fiziksel tokluk sağlandığında çok doymadan yemeyi bırakmasını amaçlayan ‘beden bilgeliğini’ kazanmasını sağlamaktır.

Sezgisel yeme, kişinin neyi tüketeceğini içgüdüsel olarak seçtiği, kişinin kronik hastalıkları olmadığı sürece besin çeşitliliği üzerinde herhangi bir kısıtlama olmaksızın beslenme dengesini koruduğu öncülüne dayanır.

Sezgisel olarak beslenen insanlar, yemek ve diyet üzerine çok düşünmezler. Yiyecekleri “iyi” veya “kötü” olarak ayırmazlar. Bunun yerine, vücudun işlevini en iyi şekilde yerine getirmesi için zevk aldıkları yiyecekleri seçmeye özen gösterirler. Ne zaman ne kadar yiyeceklerini belirlemek için açlık sinyallerine güvenirler ve doyduklarında rahat bir şekilde tokluk ipuçlarına güvenerek yemek yemeyi bitirirler.

Sezgisel Yemenin 10 İlkesi

1. Diyet Mentalitesini Reddetmek

Hızlıca ve kolay kilo kaybetme yöntemlerinizi hayatınızdan ve aklınızdan çıkarmalısınız.

2. Açlığı Anlamak ve Onurlandırmak

Açlık fizyolojik bir olaydır ve doğamızın bir gerekliliğidir. Vücudumuza gerekli enerji ve karbonhidratı vermeliyiz aksi taktirde aşırı yemek yemeye yönelik ilkel bir güdüyü tetikleyerek ölçülü ve bilinçli yeme düşüncenizi kaybedebilirsiniz.

3. Besinlerle Barış Sağlamak

Eğer kendinize bir yiyeceği yemeyi yasaklıyorsanız; bu yoksunluk duygusu ve kontrol edemediğimiz aşermeler genellikle tıkınırcasına yemeye yol açabilir.

4. Yiyecek Polisini Sorgulamak

Kafanızın içinde en düşük kalorinin yemek için “iyi” olduğunu veya bir parça çikolatalı kekin “kötü” olduğunu beyan eden düşüncelere yüksek sesle “HAYIR” diye bağırın.

5. Tatmin Faktörünü Keşfetmek

İlişkili Diğer İçerikler

Zayıf ve sağlıklı bir vücuda sahip olmaya çalışırken, varoluşun bize sunduğu en temel hediyelerden birini olan yemek yerken duyulan zevk ve tatmin duygusunu görmezden geliriz.

6. Tokluğu Anlamak

Vücudunuzun size gönderdiği artık aç olmadığınızı söyleyen sinyalleri dinleyin. Yemeklerinizi küçük porsiyonlarda azar azar ve yavaşça yiyerek doygunluğunuzu control edebilirsiniz.

7. Besinleri Kullanmadan Duygularla Mücadele Etmek

Duygusal açlık nedeniyle yediğiniz yiyecekler daha uzun vadede sizi kötü hissettirecektir.

8. Vücuda Saygı Göstermek

9. Hareket Etmek ve Farkı Hissetmek

Egzersizin kalori yakma işlevi yerine, vücudunuzu hareket ettirmenin nasıl bir his olduğuna odaklanın.

10. Sağlığı Onurlandırmak

Yiyecek tercihlerinizi; sağlığınız ve damak tadınızı onurlandırırken, size iyi hissettirecek yiyeceklerden yana kullanın. Sağlığınız iyi olması için mükemmel bir diyet programına uyum sağlamanız gerekmiyor. Sağlıksız beslenmek ya da kilo almak; bir atıştırmalık, bir öğün ya da sadece bir gün yemeyle birden ortaya çıkmaz. Zamanla düzenli olarak ne yediğiniz önemlidir.

Sezgisel Yemenin Sağlık Üzerine Etkileri

Kilo vermeye yönelik yaygın yöntemler; kalori alımı sınırlandırmaya ve meyve ve sebze, baklagiller, kepekli tahıllar ve kuruyemişler tüketimini arttırmaya dayanır. Bunların dışında düzenli fiziksel aktivite, davranış terapisi veya ilaç tedavisi yer alır. Fakat bu yöntemlerin uzun vadede ve sürdürülebilir kilo azaltmada etkisiz olduğu kanıtlanmıştır. Aynı zamanda tekrarlanan diyet yöntemlerinin hem fiziksel hem de psikolojik sağlığı olumsuz yönde etkilediğine dair kanıtlar da mevcuttur.

Sezgisel yeme yaşam biçimi özellikle tıbbi alanda önemli olabilecek bir bakış açısıdır. Çünkü bireyin neden belirli yiyecek seçimleri yaptığına ilişkin farkındalığını etkileyebilir. Sezgisel yemenin düzensiz yeme, vücut kitle indeksi, serum kolesterolü, kan basıncı ve çeşitli inflamasyon belirteçleri ile arasında negatif bir ilişki olduğu aynı zamanda mental sağlık, ağırlık stabilitesi ve vücut memnuniyeti ile pozitif ilişkisinin olduğu görülmüştür. Sezgisel yemeyi destekleyen yaklaşımlar; vücut saygısını ve psikolojik sağlığı iyileştirmiştir.

Sezgisel yeme davranışı başlangıçta sürekli olarak diyet yapan insanlar için geliştirilmiştir. Sezgisel yeme; kilo döngüsü ve yiyeceklerle olan ilişkide diyet koşulları ve kurallarına bağlı kalmaktan ziyade bireylerin neyi ne zaman ne kadar yiyeceğini belirlemek için açlık ve tokluk ipuçlarına güvenmeyi benimsemektedir. Bireyler açlığa ve tokluğa karşı tepki olarak kendilerine yemek yemek için koşulsuz izin verdiğinde, vücut ağırlığı ve yemek yeme kontrolü sağlanabilir.

Tribole E., Resch E. Sezgisel Yeme Uygulama Kitabı (E. Bakıner Yücebilgeç, Özlem Demirci Balsak, çev.). İstanbul, Okuyan Us Yayınevi, 2021

Taş, E., & Kabaran, S. (2020). Sezgisel Yeme, Duygusal Yeme ve Depresyon: Antropometrik Ölçümler Üzerinde Etkileri Var Mı? Sağlık ve Toplum, 20, 127-139

Keirns, N. G., & Hawkins, M. (2019). Intuitive eating, objective weight status and physical indicators of health. Obesity science & practice, 5(5), 408–415.

Denny, K. N., Loth, K., Eisenberg, M. E., & Neumark-Sztainer, D. (2013). Intuitive eating in young adults. Who is doing it, and how is it related to disordered eating behaviors? Appetite, 60, 13-19.

Sorensen, M. D., Arlinghaus, K. R., Ledoux, T. A., & Johnston, C. A. (2019). Integrating mindfulness into eating behaviors. American journal of lifestyle medicine, 13(6), 537-539.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.