Sağlık Ve Hastalık Nedir?

0 11.355

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Sağlık…

Hastalık..

Her ikisi tanımlanması zor kavramlar. Çünkü sağlığın özellikle kültürel ve sosyolojik bağlamından etkilenmesi ile tanımlanması daha da zorlaşıyor.

Sağlık Nedir?

Geleneksel yaklaşımda sağlık; yalnızca hastalık ve sakatlığın olmayışı şeklinde tanımlamıştır.

Halbert Dunn’ın 1959 yılında yaptığı tanımda ise bireyin kendi kendine gerçekleştirebileceği en yüksek potansiyele ulaşabilmesidir. Bunun için özgür ve yaratıcı olmalıdır.

Tersis ise 1975 yılında bu tanımı geliştirerek sağlığı; sadece hastalık ve sakatlığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal, sosyal iyilik haliyle işlevsel yeteneğin sahip olunması olarak tanımladı.

Aynı yıllarda Hayman da sağlığı; verimli ve yaratıcı bir çevrede bireyin yüksek düzeyde iyilik hali olarak tanımlıyordu.

1991 yılına gelindiğinde Larsona, sağlığı; pozitif anlamda iyilik hali verimlilik ve çalışmaya duyulan isteklilik şeklinde tanımladı.

2000’li yıllarda ise Bircher, sağlığı; yaş, kültür ve kişisel sorumluluk ile orantılı yaşam ihtiyaçlarına cevap veren fiziksel ve zihinsel, sosyal bir potansiyel ile karakterize dinamik iyi olma hali diye tanımladı.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre sağlık; ‘sadece hastalık veya sakatlığın olmayışı değil, bedensel ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali’ olarak tanımlandı. Bu tanımlama hala genel kullanımda ve yaygın kullanılmaktadır.

Hastalık Nedir?

Hastalık kavramı toplumdan topluma ve zamandan zamana değişir. Yani bağlamsaldır. Toplumlar hastalığı; kara ölüm, günahların bedeli cezası olarak adlandırılırken modern tıpta insan bedenine dışardan giren mikro organizma olarak tanımlanmıştır. Modern düşünceden sonra ortaya çıkan postmodern düşünceye göre insanları hasta yapan durum yaşayış tarzları olduğu savunuldu.

Hastalığın tanımı, sağlığın tanımı ile anlam kazanmaktadır.

1975 yılında Marnker, hasta olma ya da hastalık hali olarak tanımlamaktadır.

Field ise 1993 yılında hastalık kavramını medikal (disease) ve toplumsal içerikli bir kavram (illness) kavram olarak iki anlamı içerdiğinden bahsetmiştir.

Hastalık objektif ve sübjektif olduğu için hastalıkla karşılaşan kişiler farklı tepkiler verebilir. Örneğin;

Doktora giderken bireyin hissettiği rahatsızlık: İllness
Doktorun saptadığı hastalık durumu: Disease
Doktordan evine dönerken kişinin hissettiği: Sickness

Tanımlara bakıldığında hastalık ve sağlı kavramları arasında keskin bir sınır olmadığı görülmektedir. Tanımlardan anlaşılacağı üzere hastalık ve sağlık kavramı çok boyutlu bir yapıdır. Burada kişinin sağlıktan veya hastalıktan ne anladığı önemlidir.

Sağlık alanında yeni gelişmeler ve çağdaş dönüşümler sonucunda kavramların kullanımları değişmekte ve yeni kavramlar eklenmektedir. Aşağıda bu kavramlara örnekler görebilirsiniz.

  • Hastalık yerine sağlık
  • Hastane yerine topluma dayalı bakım
  • Akut yerine kronik
  • Müdahale yerine izleme gözetim
  • Tedavi yerine bakım
  • Hasta yerine kişi

Öztürk Y. E., Kıraç R., Sağlık Ve Hastalık , Scıentific Development, Syf. 382-387

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.