Sağlık, Sağlık Algısı ve Sağlık Okuryazarlığı

0 2.885

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhaba sevgili okurlar,

Bugünkü yazımda sizin sağlık hakkında bazı konular üzerinde düşünmenizi istiyorum. O zaman BAŞLAYALIM!

Sizce, sağlık nedir?

Sağlık sadece fiziksel açıdan iyi olmak anlamına gelir?

Sağlık, ruh halimizden, fiziki durumumuzdan ve sosyal hayatımızda etkilenen bir olgudur.

Arama motoruna sağlık kelimesini arattığımda günümüze kadar olan yorumları inceledim. İncelemede yorumları yapılan tanımlamalar çok dikkatimi çekti açıkçası…

Bazı yorumlarda Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımını görürken, bazı yorumlar felsefik bir açıdan yaklaşmış, bazıları ise hastalığın olmadığı durum olarak tanımlamış ama senelerce değişmeyen bir tanım gördüm ‘’kaybedilince değeri anlaşılan kavram’’…

Sağlık Nedir?

Biz sağlık profesyonelleri olarak ise sağlığı’ sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam iyilik hali’ olarak tanımlıyoruz.

Aynı sağlık kavramından bahsediyorsak sizce neden sağlığı neden farklı tanımlıyoruz?

Sağlık algısı kavramını duydunuz mu hiç?

Sağlık Algısı Nedir?

Sağlık algısı; bireyin kendisinin fiziksel, sosyal ve ruhsal yönden durumunu anlaması halidir.

Yani bireylerin kendi sağlığı ile ilgili duygu, düşünce, önyargı ve beklentilerini içermektedir. Bu nedenle sağlık algımız yaşadığımız coğrafya, çevremizdeki insanlar, deneyimlerimiz, toplum bizden beklentileri, toplumsal cinsiyet rollerimiz, sosyal statümüz, ekonomik durumumuzdan, o günkü psikolojik durumumuzdan bile etkilenir. Yukarıda bahsetmiş olduğum yorumları incelerken birkaç yorumda sağlığını normalde bilmediğini ya da görmezden geldiğini, ancak hastalıkla karşılaştığında sağlığın ne demek olduğunu anladığını belirtmişler. bu durum bize sağlık algısının zamanla değişebileceğini göstermiştir.

Sizce biz sağlığımızı kaybetmeden sağlık algımızı geliştirebilir miyiz?

Bu durumda sağlık okuryazarlığı dediğimiz bir kavram devreye girmektedir.

Sağlık Okuryazarlığı Nedir?

Sağlık okuryazarlığı; sağlığın korunması ve sürdürülmesi için bir bireyin sağlık bilgisine ulaşma, anlama ve kullanma becerisidir.

Sağlık algısı ise sağlık okuryazarlığın düzeyini etkilemektedir. Birçok kişi sağlık bilgilerini etrafından kazanmaktadır.

Örneğin; bir kişinin başı ağrıyor, evde yapabileceği uygulamaları yaptı, üstüne bir komşusu geldi ‘aman çok önemli bir şey değil, tülbentle sar kafanı bir şeyi kalmaz’ der, bu uygulamayı da yaptı ama bir süre sonra ağrısının azalması gerekirken baş ağrısının şiddeti arttı. Hemen gidip acile başvurdu ve sadece stres ve yorgunluğa bağlı bir baş ağrısı çıktı. Yukarıdaki örnekte etraftan bu tarz bilgilerin doğruluğunu, kendine uygunluğunu teyit etmeden uygulamaya başladığında kendimize zarar verebiliyoruz sağlık okuryazarlığı da kendimize zarar vermemizi engelleyen, en azından kendi sağlığımızla ilgili belgeleri anlamamızı sağlayan, sağlığımızı sürdürmemize destek olan bir olgudur.

Sizce sağlık okuryazarı olmak için neler yapmalısınız?

Öncelikle kendimizi beden, ruhen ve sosyal açılardan iyi tanımamız gerekmektedir. Sağlıkla ilgili bilgi kaynaklarımızı seçerken en güvenilir bilgi kaynaklarını seçmeliyiz ve bilginin doğruluğunu ve uygunluğunu teyit etmeliyiz. Sağlıkla ilgili bilgi düzeyimizi arttırmamız gerekmektedir. Düzenli olarak kontrollerimizi yaptırmalıyız. O zaman sağlığın ne olduğunu kaybetmeden anlarız, onu geliştirir ve sürdürürüz.

Özetle;  Sağlık ve sağlık algısı, birine bağlı fakat her birey için farklı anlamlara gelebilmektedir. Bu kadar anlam çeşitliliği olan bir durumda sağlığımızla ilgili doğru karar verebilmek için sağlık okuryazarlık düzeyimizi arttırmanız gerekmektedir.

Unutmayın! Bir şeyi kaybetmeden değerini bilirsek, daima avantajlı biz oluruz…

Aytaç, Ö. & Kurtdaş, M. Ç. (2016). Sağlık – Hastalığın Toplumsal Kökenleri ve Sağlık Sosyolojisi . Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 25 (1) , 231-250 . Doı: 10.18069/Fusbed.31544

Nursen Bolsoy, Ümran Sevil.(2006).Sağlık-Hastalık ve Kültür Etkileşimi. Journal Of Anatolia Nursing And Health Sciences

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.