Ruh Hali Değişimleriniz Bipolar Bozukluk Belirtisi Olabilir Mi?

0 40

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bipolar bozukluğun toplumda görülme sıklığı son yıllarda ciddi bir artış göstermekte. Toplumun ruh sağlığındaki bozulmaların oranını kullanılan psikiyatri ilaçları ile görebiliyoruz. Fakat genel iyi olma halini bozan bipolar bozukluk ile çok az şey biliyor olabiliriz. Bu yazımız tam bu boşluğu gidermek için hazırlandı.

Bipolar Bozukluk Nedir?

Çoğumuzun bildiği bipolar bozukluk, ruh halindeki ani ve aşırı değişimlerle tanımlanan zihinsel bir rahatsızlıktır. Bipolar bozukluk insanların okulda, işte ve evdeki işlevselliklerini etkiler. O zaman şimdi bizi böylesine etkileyen rahatsızlığı biraz daha yakından tanıyalım.

Bipolar Bozukluk Tipleri Nedir?

Sıklıkla teşhis edilen türleri sizlere kısaca açıklayayım.

Bipolar 1: Manik depresyon olarak da bilinir. Kişinin ruh halindeki değişimler aşırıdır ve davranışlar kontrolden çıkıncaya kadar yükselebilir. Bu durumlarda kişi acile götürülebilir. Bipolar 1 bozukluk tanısı için en az bir manik atak geçirilmiş olması gerekir. Manik bölümleri kısaca sıralayalım.

  • Olağanüstü enerji
  • Huzursuzluk
  • Odaklanmada zorluk
  • Aşırı mutluluk
  • Riskli davranışlar
  • Uyku bozukluğu

Bipolar 2: Daha yaygın kabul edilen tiptir. En az iki hafta süren depresif dönem ve en az bir hipomanik dönem içerir. Hipomani tedavi edilmezse daha da kötüleşir ve kişi ciddi manik veya depresyona girebilir.

Bipolar 2 olan kişiler hastaneye gidecek kadar şiddetli manik ataklar yaşamazlar.

Daha Nadir Tür: Siklotimik bozukluk. Belirtileri diğer bipolar türlerine benzer ancak daha hafiftir.

Siklotimik bozukluğu olan bir kişi günlük işlevlerine devam edebilir ancak bazen zorlanmalar yaşaması normaldir.

Siklotimik bozukluk ilerleyen zamanlarda bipolar 1 veya 2 tanısına dönüşebilir.

Bipolar Bozukluğun Belirtileri Nelerdir?

Bipolar bozukluğun çeşitli belirtileri vardır. Bu belirtilerin çoğuna başka durumlarda neden olabilir ve ayırt edilmesi zorlaşır.

Bipolar bozukluğun belirtileri genellikle mani ve depresyon olmak üzere ikiye ayrılır.

7 Mani Belirtisi Nedir?

Mani başka belirtiler de içerebilir ancak 7 ana maddeyi birlikte sıralayalım.

  • Uzun süre aşırı mutlu ya da yüksek hissetmek
  • Uyku ihtiyacında azalma
  • Çok hızlı konuşur, çoğu zaman yarış düşüncesindedir
  • Aşırı huzursuz hissetmek
  • Dikkatinin kolayca dağılması
  • Yeteneklerine aşırı güvenme
  • Dürtüsel seks yapmak, kumar oynamak veya büyük harcamalar yapmak gibi riskli davranışlar.

7 Depresyon Belirtisi Nedir?

Bipolar bozukluktan kaynaklanan depresyonun 7 ana belirtisini sıralayalım.

  • Uzun süre üzgün ve mutsuz hissetmek
  • Arkadaş çevresinden ve aileden uzaklaşma
  • Keyif aldığı aktivitelere artık ilgi duymamak
  • İştahında belirgin değişiklikler
  • Şiddetli yorgunluk ve enerji eksikliği
  • Hafıza, konsantrasyon ve karar verme ile ilgili ortaya çıkan problemler
  • İntiharı düşünmek, intihara girişmek veya sürekli ölümü düşünmek

Bipolar Bozukluğun Nedenleri Nelerdir?

Bipolar bozukluğun olası nedenleri şunlardır:

  • Genetik: Ebeveyninizde veya kardeşinizde bipolar bozukluk varsa sizde görülme riski diğer insanlara göre artmaktadır.
  • Beyin: Beyninizin yapısında veya işlevlerindeki anormallikler sizin için riski arttırabilir.
  • Çevresel Faktörler: Dış faktörler de sizin bipolar bozukluk riskinize etki etmektedir. Bunlara aşırı stres, travmatik deneyimler ve fiziksel hastalık örnek verilebilir.

Bipolar Bozukluk Nasıl Teşhis Edilir?

Bipolar bozukluk bir psikiyatrist veya akıl sağlığı uzmanı tarafından teşhis edilmelidir. Teşhis hem tıbbi geçmişinizin hem de mani ve depresyonla ilgili semptomların incelenmesi ile olacaktır. Eğitimli bir uzman size soracağı soruları ve tanı için alacağı cevapları bilecektir.

Bipolar bozukluk 1 tanısı genellikle bir veya daha fazla manik atak ya da hem manik hem depresif atakları birlikte içermektedir. Bipolar 2 tanısı ise bir veya daha fazla majör depresif atak (en az iki hafta süren depresyon) ve en az bir hipomani atağını içerir.

Bipolar bozukluğu teşhis etmek zor olabilir, çünkü ruh hali değişimleri farklılık gösterebilir. Özellikle çocuklarda ve ergenlerde teşhis koymak biraz daha zordur. Bu yaş grubunun genellikle ruh hali, davranış ve enerji seviyelerinde büyük değişimler yaşanabilir. Bunu ayırt etmek çok önemlidir.

Farkındalık oluşturmak adına gelin çocuklarda ve gençlerde bipolar bozukluk belirtilerini inceleyelim.

Bipolar Bozukluk Belirti Testleri Nelerdir?

Bir test sonucu bipolar bozukluk tanısı koymak doğru olmaz. Bunun yerine doktorunuz birkaç test ve muayene kullanmayı tercih edecektir. Bunların sık kullanılanlarını birlikte inceleyelim.

  1. FİZİK SINAVI: Doktorunuz sizi fizik muayene eder ve ardından kan veya idrar testi isteyebilir. Bu testlerin sebebi belirtilerinizin altında yatan başka bir neden varsa onları tespit etmektir.
  2. AKIL SAĞLIĞI DEĞERLENDİRİLMESİ: Doktorunuz sizi psikolog veya bir psikiyatriste yönlendirebilir. Bu doktorlar da sizde bipolar bozukluk belirtilerini gözlemlerler. Ardından teşhis ve tedavi sürecinde sizlere yardımcı olacaklardır.
  3. RUH HALİ GÜNLÜĞÜ: Doktorunuz davranış değişikliklerinizin bipolar bozukluk olduğundan şüpheleniyorsa sizden ruh hali değişimlerinizi planlamanızı isteyebilir. Bunu yapmanın en kolay yolu nasıl hissettiğiniz ve ne kadar sürdüğünü yazdığınız bir günlük tutmaktır. Doktorunuzun bunun yanında uyku ve yemek alışkanlığınızı da not etmenizi isteyebilir.
  4. TEŞHİS KRİTERLERİ: Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM), çeşitli sağlık bozuklukların belirtilerini içermektedir. Doktorunuz bipolar tanıyı doğrulamak için bu kitabı da kullanabilir.

Çocuklarda Bipolar Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Yetişkinlerde olduğu gibi, bipolar bozukluğu olan çocuklar ataklar yaşarlar. Çok mutlu görünebilir ve heyecan verici davranış belirtileri gösterebilirler. Bu dönemleri daha sonra depresyon izler. Tüm çocuklar bu gibi duygu durum değişiklikleri yaşayabilir ancak bipolar bozukluğun neden olduğu değişiklikler daha belirgin ve aşırıdır.

  • Aşırı mutluluk
  • Hızlı konuşur ve konular hızla değişir
  • Odaklanmada zorluk yaşar
  • Çok üzgün davranmak
  • Çok fazla veya az uyurlar
  • Günlük aktiviteler için enerjisiz olur veya hiçbir şeye ilgi göstermez
  • Karın ve baş ağrısı dâhil olmak üzere sık sık iyi hissetmeme şikâyeti
  • Değersizlik veya suçluluk duygusu yaşar
  • Çok az veya fazla yer
  • Ölüm ve intihar hakkında düşünmek

Gençlerde Bipolar Bozukluk Belirtileri Nelerdir?

Gençler de saydığımız ana belirtilere benzer belirtiler gösterir.

  • Aşırı mutlu olmak
  • Riskli davranışlarda bulunmak
  • Seks hakkında normalden fazla düşünmek
  • Uyumakta zorluk çekiyor ancak yorgun hissetmiyor
  • Odaklanmakta zorlanır ve dikkati kolayca dağılır
  • Çok veya çok az yemek
  • Çok üzgün hissetmek
  • Az heyecanlanmak veya heyecanlanmamak
  • Etkinliklerden, aileden ve arkadaş çevresinden uzaklaşma

Bipolar Bozukluk Nasıl Tedavi Edilir?

İlaçlar

  • Lityum gibi duygu durum düzenleyicileri
  • Olanzapin (zyprexa) gibi antipsikotikler
  • Fluoksetin (Symbyax) gibi antidepresanlar
  • Benzodiazepinler , Alprazolam ( Xanax ) gibi kısa süreli tedavi için kullanılabilecek bir tür anti-anksiyete ilaçları

Unutmayalım ki bunlar sadece bilgi vermek amaçlıdır okuyucularım. Doktorunuzun size verdiği ilaç sizin için en etkili olandır.

Psikoterapi

Önerilen birkaç psikoterapi tedavisini sıralayalım.

  • Bilişsel Davranışçı Terapi: Bilişsel davranışçı terapi bir tür konuşma terapisidir. Siz ve bir terapist bipolar bozukluk belirtilerinizi konuşuyorsunuz. Daha sonra terapist size bu belirtilere nasıl başa çıkmanız gerektiği konusunda bilgilendirme yapar ve devamında sizlere yardımcı olur.
  • Psikoeğitim: Psikoeğitim, siz ve çevrenizdekilere bipolar bozukluk hakkında bilgilendirme yapmayı amaçlar. Bilgi sahibi olmak bipolar bozukluğu yönetmenize yardım sağlayacaktır.
  • Kişilerarası ve Sosyal Ritim Terapisi: Bu terapi uyku, yemek yeme gibi günlük aktivitelerinizi düzenlemeyi amaçlar. Günlük aktiviteleri düzenlemek bipolar bozukluğunu yönetmenize yardımcı olur.

Bipolar Bozukluğu Yönetmek İçin Öneriler

  • Bir doktorla görüşün.
  • Bir arkadaşınızdan veya akrabanızdan tedavi planında size destek olmasını isteyin.
  • Ruh hali değişimlerinizi tanıyın
  • Yemek yeme alışkanlığınızı ve uykunuzu düzenleyin.

Son olarak eğer birinin kendine zarar vereceğini görüyorsanız:

  • 112 acil durum numarasını arayın.
  • Yardım gelene kadar kişinin yanında kalın.
  • Kendine zarar verebilecek silah, bıçak ve ilaç gibi malzemeleri ortadan kaldırın.
  • Onu dinleyin ama yargılamayın, tartışmayın ve tehdit etmeyin.

BİR NOTUNUZ VAR: Bipolar bozukluk ile ilgili şüphe duyuyorsanız en kısa zamanda doktorunuza başvurun. En sağlıklı teşhis ve tedaviyi sizlere sunacaktır. Hayat hiçbirimiz için kolay değil ama onlar için biraz daha zor olabilir, unutmayalım.

Sağlıkla kalın.

T. (2018, Ocak). Erişim Adresi: https://www.healthline.com/health/bipolar-disorder?ref=global#bipolar-disorder-and-depression

K. (2020, Şubat) Erişim Adresi: https://www.healthline.com/health/could-it-be-bipolar-signs-to-look-for

J. (2019, Ocak) Erişim Adresi: https://www.healthline.com/health/bipolar-disorder/bipolar-1-vs-bipolar-2#causes

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.