Romatoid Artritte (İltihaplı Romatizma) Evde Yapılabilecek Egzersizler Nelerdir?

0

Merhabalar,

Yazımda sizlere Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) konusunda sizlere detaylı bilgiler vereceğim.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nedir?

Kronik hastalıklar içinde yer alan romatizmal hastalıklar, kardiyovasküler hastalıklardan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Avrupa’da erişkin popülasyonda görülme oranı %25 civarındadır.

İltihaplı romatizma, yani tıbbi adıyla romatoid artrit (eklem romatizması), özellikle 50-60 yaş arası kadınlarda sık görülebilen kronik bir inflamatuar bozukluktur. Bu bozukluk bazı bireylerde cilt, gözler, akciğerler, kalp ve kan damarları gibi vücudun belli sistemlerine zarar vermektedir.

Romatoid artrit otoimmün sistemindeki bir bozukluktan kaynaklanır ve bireyin bağışıklık sisteminin vücudun kendi dokularına, özellikle eklem dokularına saldırması ile ortaya çıkar.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Neden Olur?

Romatoid atritin nedeni kesin olarak açıklanamamıştır. Hastalığın oluşumunda birden fazla etkenin rol oynadığı belirtilmektedir.

Bu etmenler;

  • Genetik ve çevresel faktörler,
  • Hormonlar,
  • Enfeksiyonlar,
  • İmmünolojik özellikler

Romatoid artrit sıklıkla el-ayaklardaki küçük eklemleri tutarken, nadir olarak diz, omuz, kalça ve boyun eklemlerini de tutabilmektedir.

Romatoid Artritte Görülen Klinik Bulgular Nelerdir?

  • Eğer Romatoid Artrit hastası iseniz eklemlerinizde sıcaklık, şişlik, hassasiyet, ağrı ve hareket kısıtlılığı yani eklem iltihabı yaşayacaksınız.
  • Romatoid Artrit; bazı hastalarda iştahsızlık, halsizlik, yorgunluk, kilo kaybı ve ateşe neden olabilir. Kansızlık (anemi) gelişebilir.
  • Sabahları veya uzun süreli istirahat sonrası 30 dakika veya daha uzun süreli eklemlerde katılık görülebilmektedir.

Aşağıda normal ve romatoid artritli eklemleri net bir şekilde görebilirsiniz.

Romatoid Artrit Nasıl Gelişir ve İlerler?

  • İltihap sürecinde, ince olan sinovyum kalınlaşır ve eklemi şiş ve dokunmayla kabarık hissedilen hale getirir.
  • Çevredeki kas, tendon ve bağlar zayıflar.
  • Romatoid artritin ileri evrelerinde, iki kemik birbirine doğru yaklaşıp eklemin yok olmasına neden olabilirler.
  • Romatoid artritli hastaların yaklaşık 1/5’inde deri altında romatoid nodül denilen küçük, ağrısız şişlikler, yumrular oluşabilir. Bunlar sıklıkla dirseklerde, dizlerde görülmektedir.

Aşağıda iki kemiğin birleşerek eklemin Yok Olma sürecini görebilirsiniz.

Romatoid Nodüller ise aşağıdaki şekilde gibi görünmektedir.

Romatoid Artrit (İltihaplı Romatizma) Nasıl Teşhis Edilir?

RA tanısının konmasını sağlayan tek bir test bulunmamaktadır.

Romatoid Artrit Tanısı İçin Yapılacak Testler;

  • Tıbbi hikâye alınması,
  • Fizik muayene,
  • Laboratuvar testleri,
  • Radyografiler,
  • Eklem sıvısı ve doku örnekleri alınarak incelenmesi

Romatoid Artrit Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Nelerdir?

  • Sağlık davranış değişiklikleri,
  • İstirahat ve egzersiz,
  • Eklem bakımı,
  • Stres azaltma,
  • Sağlıklı beslenme,
  • İlaçlar,
  • Cerrahi,
  • Rutin izlem ve bakımın devamlılığı

Romatoid Artrit Tedavisinde Kullanılan İlaçlar Nelerdir?

  • Steroid Olmayan anti inflamatuvar ilaçlar (SOAİİ’lar)
  • Steroidler
  • Hastalık değiştiren antiromatizmal ilaçlar
  • Biyolojik ilaçlar

Eğer içerisinde streoid içeren ilaç kullanıyorsanız bu maddelere dikkat etmelisiniz.

  • Steroid tedavisi alıyorsanız dozunu kendi kendinize kesmeyin ya da ilacı bir anda bırakmayınız. Dozun azaltılarak kesilmesi gerekmektedir.

 Steroidler;

  • Kan şekerinde yükselme,
  • Katarakt,
  • Hipertansiyon,
  • Çocuklarda büyüme geriliği,
  • Enfeksiyonlara artmış yatkınlık,
  • Kilo artışı gibi riskleri de beraberinde getirmektedir.

Romatoid Artrit Egzersiz Nasıl Olmalı?

Eklemlerinizi esnek, kaslarınızı güçlü tutmak, kalp ve akciğerlerinizi sağlıklı tutmak, hareketsizlikten dolayı oluşabilecek kilo alımını azaltmak için mutlaka için egzersiz önemlidir

Hastalığınıza özel egzersizler konusunda tavsiye almak için bir fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanına danışınız.

El için egzersizler;

1. Başparmak Dokunuşu: Bileğinizi düz tutarak elinizi ileri doğru uzatın. Yavaşça başparmağınızla diğer parmaklarınıza sırayla dokunun. Dokunurken elinizle ‘’0’’ şeklini yapın. Her iki elinizle tüm parmaklara dokunduktan sonra hareketi 3 kere tekrarlayın. Böylelikle ellerinizdeki tutulma azalacaktır.

2. Yumruk Yapmak: Yumruk yapma tüm parmaklardaki esnekliği arttırır ve eldeki ağrıyı azaltır. Tüm parmaklarınızı avuç içinize doğru bükerek yavaşça yumruk yapın. Başparmağınızı diğer parmaklarınızın üzerine koyun. Bu şekilde 10 saniye bekleyin ve tüm parmaklarınızı gererek açın. Hareketi her iki el için 4 defa tekrar edin.

3. Parmak Esnetme Egzersizi: Elinizi düz bir zemine avuç içiniz aşağı gelecek şekilde koyun. Yavaşça sırayla tüm parmaklarınızı havaya kaldırıp indirin. Her iki el için tüm parmakları indirip kaldırın ve tüm egzersizi 5 defa tekrar edin.

4. Top Sıkma Egzersizi: Elinizde yumuşak veya avucunuza sığabilecek büyüklükte bir tenis topu alın. Avucunuzda topu tutarken tüm gücünüzle onu sıkın. Sıkmış vaziyette 3-4 saniye bekleyin. Her iki el için 10-15 kere egzersizi tekrarlayın. Başparmağınızda çok ağrı oluşuyorsa egzersizi durdurun.

5. El Bileğini Germe Egzersizi: El bileğini germe ellerden kollara doğru yayılan ağrının da azalmasını sağlıyor. Kolunuzu ileri doğru düz olarak uzatın ve parmaklarınız yukarı doğru dönük olsun. Elinizi bileğinizden aşağı doğru bükerken diğer elinizle parmaklarınızı tutarak gerilmenin tam olmasını sağlayın. Bun pozisyonda 10 saniye durduktan sonra bileğinizi düz konuma getirin.

Her iki el için 2 kez tekrarlamanız yeterli olacaktır. Bu egzersizde bileğinizi aşağı doğru bükerken ağrının çok arttığını hissederseniz diğer elinizle basınç yapmaktan vazgeçebilirsiniz.

Omuzlar ve bacaklar için egzersizler;

1. Hareket:

  • Kollarınız yanda, ayakta durun,
  • Kollarınızı genişçe yukarıya kaldırın,
  • Baş üstünde birleştirip yana indirin,
  • Kollarınızı öne ve yukarıya kaldırıp indirin (ayakta, otururken ve yatarken)

2. Hareket:

  • Bir masanın kenarına oturun,
  • Bacaklarınız sallanır durumda olsun,
  • Size yardım eden biri engellerken,
  • Bacağınızı açarak karşıya uzatmayı deneyin

3.Hareket:

  • Bir tabureye oturun,
  • Ayak parmaklarınızla yerdeki bir kumaş parçasını kavrayın,
  • Ters taraftaki elinizle alın

Diz ağrısı için egzersizler;

1. Hareket:

  • Sırtüstü uzanın,
  • Dizlerinizi sırayla göğsünüze doğru çekip indirin

2. Hareket:

  • Yüzükoyun yatarak dizi bükme

3. Hareket:

  • Sırt üstü yatar konumda iken tek bacağı kaldırma

4. Hareket:

  • Yan yatar pozisyonda iken bacağı yana doğru kaldırma

5. Hareket:

  • Dik oturur pozisyonda bacağınızı kaldırıp indirerek üst bacak kasınızı güçlendirebilirsiniz

Ayaklar için egzersizler;

1. Hareket:

  • Ayak parmaklarınızı içe ve dışa bükün

2. Hareket:

  • Ayak parmaklarınıza elastik bir bant geçirerek yanlara doğru açın

3. Hareket:

  • Rahat oturun ,
  • Ayak parmaklarınızı yukarıya kaldırmayı deneyin,
  • Ayak parmaklarınızı indirin ,
  • Bu kez topuklarınızı kaldırın,
  • Ayak tabanlarınızı birbirine bakacak şekilde içe çevirin

4. Hareket:

  • Ayak başparmaklarınıza elastik bir bant geçirerek güçlendirin

Egzersiz En İyi Ne Zaman Yapılmalı?

Mümkünse aşağıdaki durumlarda egzersiz yapmaya çalışın:

  • Ağrınız en az olduğunda,
  • Eklem sertliğiniz en az olduğunda,
  • Yorgunluğunuz en az olduğunda,
  • Aldığınız ilaçlar en etkili olduğunda

Doktorunuza egzersizle ilaçların zamanlamasını nasıl yapmanız gerektiğini danışabilirsiniz.

Kılıç, Akça, N, Efe, Arslan, D. (2018). Romatizmal Hastalıklarda Evde Bakım. Türkiye Klinikleri J Intern Med Nurs-Special Topics 2018;4(1):67-74

Adışen, E.(2018).Romatoid Artritte Deri Bulguları. Türkiye Klinikleri;2018. p.55-9.

Özkan, F, İnci, M, F, Bakan, B.(2012). Romatoid Artritin Tanı ve Takibinde Görüntüleme Yöntemleri. Türkiye Klinikleri J Immunol Rheumatol-Special Topics 2012;5(2)

https://romatizmatv.org/wp-content/uploads/2020/12/RA-Egzersiz-Brosur-2020.pdf Erişim Tarihi: 24.02.2021

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.