Psikiyatrik Hastalığa Sahip Bireyler Toplumsal Damgalama İle Nasıl Baş Edebilir?

0 3.532

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bu yazımda psikiyatrik hastalığa sahip bireylerin hastalık serüvenini yaşama sürecinde hastalık ve hastalık davranımlarına karşı toplum ve bireylerce gerçek ve gerçek olmayan korkular ve buna eşlik eden damgalama algısının psikiyatrik hastalığa sahip bireylerin tedavi sürecine etkisini konu alacağım.

Psikiyatrik hastalıkların patolojik boyutu ve tedavi edilebilirliği birçok biyolojik ve fizyolojik hastalıkların tedavi yaklaşımı ve sürecinin farklılığıyla ayrıma uğramaktadır. Bu tedavi sürecine eklenen ve çoğu zaman engelleyen toplumsal damgalamalar , birey üzerinde içsel algılara ,inançlarına ve duygularından yansıyan düşüncelere etki ederek tedavi sürecine olan pozitif olumlamalardan uzaklaşmasında en büyük engel teşkil etmektedir.

Toplumsal Damgalama nedir?

Damgalama; topluma indirgenmiş bireylerin önyargıları sonucu psikiyatrik hastalığa sahip hasta gruplarına karşı tavır alması,  toplumda dışlanımlarına sebebiyet verebilecek tutum ve davranış içerisinde bulunmaları sonucu oluşan olumsuz etmenlerdir.

Bu olumsuz etmenlerin altında yatan en önemli faktör toplumun psikiyatrik hastalıklara ilişkin tutumlarında hastaların “ tehlikeli” ve “ne zaman ne yapacağını bilmeyen kişiler”olarak algılamasıdır.

Algılar ve Önyargıların Tedavi Üzerindeki Etkileri

Günümüzde psikiyatrik hasta ve hastalıklara karşı toplum algısının sosyal önyargılara eşlik ettiği ve hastalar üzerinde yarattığı korku , sessizlik , inkar gibi olumsuz tutumların gün yüzüne vurduğu gizlenime uğramış davranış yoğunlukları şiddetli depresif belirtilere ve  iç görü  kaybına sebebiyet vermekle birlikte bireylerde çaresizlik, umutsuzluk, utanç ve yetersizliğin eşlik ettiği duygular ile bireylerin kendi kendine değerini ve yardım istemeye olan güvenini etkileyerek tedavi süresini uzatabildiği gibi tedavinin de aynı oranda başarı oranını olumsuz etkilediği bilinmektedir.

Damgalamanın bileşenleri ve damgalama ile baş etme yöntemleri nelerdir?

Etiketleme kavramının hayat bulduğu zemin önyargılardır.

4 başlık altında bileşenler sınıflandırılabilir;
  • Tutum
  • Ayrımcılık
  • Önyargılar
  • Steoritipler

Baş etme sürecinde etkin rol oynayan faktörler arasında sosyal desteğini kaybetmiş , izolasyon duygusu, dışlanma ve terk edilme korkusunun tehdidinde olan bireylerin gereksinimleri doğrultusunda önyargılar giderilmeli, damgalama ve ayrımcılığı önleyici düzenlemeler yapılmalı, davranışları altında yatan nedene odaklı tedavi yaklaşımı ve toplumun psikiyatrik hastalıklar hakkında yeterli bilgi ihtiyacının sağlanması ve en önemli araçlardan birisi olan etkin iletişimin sağlanması başlıca baş etme yöntemlerindendir.

Kamış, G. Z., Erden Aki, Ş. Ö., Yıldız, M. İ., Varan, H. D., & Dolgun, A. B. (2019). Depresyonda Kendini Damgalama Ölçeği: Türkçe Formu, Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması. Turkish Journal of Psychiatry, 30(3).

Çam, O., & Bilge, A. (2013). Türkiye’de ruhsal hastalığa/hastaya yönelik inanç, tutum ve damgalama süreci: Sistematik derleme. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 4(2), 91-101.

Çam, O., & Çuhadar, D. (2011). Ruhsal hastalığa sahip bireylerde damgalama süreci ve içselleştirilmiş damgalama. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 2(3), 136-140.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.