Santral Venöz Kataterler Çeşitleri ve Yerleştirilme Amaçları

0 114

Santral venöz kateter, superior vena kava, sağ atriyum veya inferior vena cava’nın proksimal 3/1`lik kısmında yer alan bir ucu olan santral ven içerisine (subklavyen, juguler, femoral) yerleştirdiğimiz bir kanüldür.

Günümüzde yoğun bakım hizmetleri ve majör cerrahi işlemler öncesi yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu hizmetlerin yanı sıra diyaliz odaları ve acil servisler için de kullanılmaktadır. Santral venöz kateter takılması sırasındaki komplikasyonlar; giriş yerinde enfeksiyonlar ve kateter kullanımı sırasındaki komplikasyonlar sepsis ve metastatik enfeksiyon risklerini beraberinde getirir.

Santral Venöz Kateterler (SVK); Sıvı hacim desteğinde ağızdan beslenemeyenler için parenteral beslenme, damar yolu kullanamayan kişilerde kan veya kan ürünlerinin daha kolay ve zamanında ulaştırılması gibi amaçlarla kullanılır.

Santral Venöz Katater Yerleştirilme Amaçları

  • Periferik venöz sıkıntı durumunda intravenöz erişim için yerleştirilir.
  • Kardiyak parametreleri izlemek için merkezi venöz basınç (CVP), santral venöz oksijen satürasyonu (SCvO2) veya pulmoner arter kateteri yerleştirilir.
  • Plazmaferez, aferez, hemodiyaliz veya sürekli renal replasman tedavisi için yerleştirilir.

Santral Venöz Katater Çeşitleri

Santral Venöz Katater çeşitleri; Uzun Dönemli (Tünelli) Katater, Kısa Dönemli (Tünelsiz) Katater, Pulmoner Arteriyel Kateter, İmplante Kateter olmak üzere dörde ayrılmaktadır.

1. Uzun Dönemli (Tünelli) Katater

Daha fazla içerik

Santral damarlara (subklavian, juguler, femoral) cerrahi olarak yerleştirilen 8 cm’den uzun, 4-6 haftadan fazla erişim gerektiren, poliüretan veya silikondan yapılmış, geniş çaplı, tek veya çift lümenli hastalarda kullanılır, iğne batırma gerektirmez, kolay erişimli kateterlerdir.

Uzun dönemli kateterler kanser hastalarının destekleyici tedavisinde güvenilir bir venöz yol olarak kullanılmaktadır. Yoğun tedavi gerektiren hastalarda kan ve kan ürünleri transfüzyonu, sıvı replasmanı, uzun süreli total parenteral beslenme, ilaç uygulaması, venöz sklerozan ajan uygulaması yapılabilir. Hemodinamik monitörizasyona izin verdikleri için venöz erişim yetersizliği olan hastalarda ve acil durumlarda yoğun bakım ünitelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

2. Kısa Dönemli (Tünelsiz) Katater

Kateter enfeksiyonlarının çoğundan sorumlu olan kateter türüdür. Tek veya çoklu lümenli, genellikle 8 cm’den uzun, genellikle poliüretandan yapılmış, IJV, subklavyen, femoral veya üst kol damarlarına perkütan olarak yerleştirilmiş kateterlerdir. Bu kateterlerin akış hızları boyut ve iç çapa göre değişmektedir. Sık sık değişiklik gerektirirler. Kolay yerleştirme ve çıkarma avantajlarına sahiptir.

3. Pulmoner Arteriyel Kateter

Periferden yerleştirilen santral kateterler (Bazik ven, Sefalikven, Brakiyalven) orta vadeli kullanım için uygun olan, hat ve bağlantı noktaları doğrudan giriş bölgesinden dışarı çıkar; kelepçesiz, tek, çift veya üçlü lümen; yeterli periferikvenöz erişim gerektirir. Hemodinamik incelemeler için kullanılır.

4. İmplante Kateter

İmplante edilebilir port kateterlerinin seçilmesi birçok fayda sağlar. Zayıf enfeksiyon riski, vücut yüzeyinin rahatsız edici kısımlarının olmaması ve hastanın fiziksel hareketlerini kısıtlamaması bu avantajlar arasında sayılabilir. Port kateterleri kanser hastalarında özellikle uzun süreli kemoterapi planlandığında periferik venöz yolla ilgili olası sorunlardan kaçınmak için tercih edilmelidir.

Türk Radyoloji Derneği. (2015, Eylül). Geçici/Kalıcı Venöz Kateterler ve Port Yerleştirme. Türk Radyoloji Seminerleri, 298-315.

Hodzic S, Golic D, Smajic J, Umihanic S. Complications related to insertion and use of central venous catheters (CVC). Med Arh 2014;68(5):300-3

Smith N. Reston, N.j. (2013, November). Central venous catheters. PubMed.

Clarwyn Y, Coleman R. Hickman catheter-related infections in patients with cancer. Int J Antimicrob Agents 1998; 10:181-9

Özer AB, Bayar MK. İmplante edilebilir venöz port kateter uygulamalarımızın incelenmesi. Fırat Tıp Derg 2011;16(1):6-10

Bu içerik Billur GÜNDÜZ, Eda Ece ULAŞ, Ezgi SÖNMEZ ve İrem ÖZGÖK tarafından hazırlanmıştır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.