Sağlık Çalışanlarının Covid-19 Enfeksiyonundan Korunmasında Hastane Yönetimine Düşen Görev ve Sorumluluklar Nelerdir?

0 680

Pandemi süreçleri haftalar, hatta aylar sürebilir. Bu zaman zarfında en yoğun çalışan ve süreçleri yöneten birimler sağlıkçılardır. Pandemiler koruyucu sağlık hizmetlerinin, temel sağlık hizmetlerinin, tedavi edici sağlık hizmetlerinin, karantina ve tecrit prosedürlerinin hızla yönetilmesi gereken durumlardır. Bu durumlarda maddi kaynakların, alt yapının, personel kaynaklarının çok iyi yönetilmesi gereklidir ki; bu konu da sağlık yönetiminin vazifelerinden birisidir.

Pandemi süreci içinde hastane yönetiminin, hastanın başlangıçta sağlık otoritesine başvuru basamağından, hastane içi enfeksiyon yönetimine, personel yönetimine, dezenfeksiyon ve atık yönetimine kadar birçok basamakta önemli sorumlulukları vardır. Bu konuda yapılan işin bir savaş olduğunu ve yönetim bazında iyi komutanlara ihtiyaç olduğunu bilmek gereklidir

Pandemi durumlarında çok önemli vazifeler edinmiş olan ulusal sağlık otoriteleri, devlet yönetimleri tarafından da en üst düzeyde ekonomik ve siyasi açıdan desteklenmelidir. Bu süreçte politika yapıcıların karşılaştığı en önemli zorluklar; salgın hazırlığı ve sınırlı kaynaklara sahip karmaşık bir siyasi ortamda müdahalenin finanse edilmesi, büyüyen ve ulusal ve uluslararası aktörler arasındaki müdahale çabalarının koordine edilmesi, ulusal salgın hazırlığının doğru bir şekilde değerlendirilmesi, küresel biyomedikal işgücü ve hem insan hem de maddi kaynakların büyüme kapasitesinin arttırılmasıdır (Jain ve ark. 2018). Çünkü hastane, ekipman, teknoloji ve personel ihtiyaçlarının temini pandeminin olmazsa olmaz süreçleridir. COVID 19 pandemisi de temel sağlık ekipmanları, ilaçlar ve ileri bilgi teknolojileri uygulamaları içi gereksinimler yaratmıştır (Javaid ve ark. 2020).

Böyle durumlarda teknolojiye doğru ve hızlı erişebiliyor olmak zaruriyettir. Pandemi sırasında en zor ve önemli görev sağlık çalışanlarına düşmektedir. Tıbbi personelin ve bağlı sağlık çalışanlarının her türlü ihtiyaçlarının ve ruh sağlıklarının korunması ile ilgili vazife de sağlık yöneticilerine düşmektedir (Walton ve ark. 2020).

Pandemi sırasında alınan yönetimsel önlemler, pandemi hızının düştüğü ve son bulduğu zamanlarda da devam etmek zorundadır.

Daha fazla içerik

Senecal ve ark. (2020), tarafından bu salgın sırasında tanımlanamayan enfeksiyon belirtileri ile başvuran bir hastanın, COVID 19 virüsünü 10’dan fazla sağlık çalışanına bulaştırdığı bildirilmiştir (Marchand-Senécal 2020).

Benzer durumlarının yaşanmaması sağlık hizmetinin devamı için önem arz etmektedir. Burada da hastane yönetimine bazı sorumluluklar düşmektedir.

Hastane yönetimine düşen görev ve sorumluluklardan bazıları şu şekildedir:

  • Sağlık kuruluşu yönetimi olarak iletişim üst düzeyde gerçekleşmeli, gerekirse sağlık çalışanlarına konu ile ilgili özel gruplar oluşturularak karşılıklı anlık bilgilendirmeler yapılmalıdır. Ayrıca hastane yönetiminin kurum çalışanlarını da yönetim ve hastaların gidişatı ile ilgili bilgilendirmesi gerekmektedir.
  • COVID-19 gibi bir pandemi sürecinde eğitim ve öğretim faaliyetleri hızlandırılmalıdır. Her gün yeni ilaçlar, yeni denemeler, yeni gelişmeler olan bu gibi durumlarda, bazen sağlık çalışanlarının yoğun tempoları içinde gündemi yakalamaları zor olabilir. Bu nedenle düzenlenecek eğitim faaliyetleri ile hem yeni bilgiler paylaşılabilir hem de konsültasyon yapma veya hastaların durumları hakkında karşılıklı görüş alışverişinde bulunma fırsatı doğar.
  • Pandemi ile ilgili bilgiler, korunma yöntemleri, broşürler, algoritmalar, sık sorulan sorular vb. birçok bilgi hazırlanarak sağlık profesyonellerinin kullanımına sunulmalıdır.
  • COVID-19 olası tanısı alan hastalar ile ilgilenen ve karşılaşan hastane personelinin kişisel koruyucu ekipmanından (KKE), izolasyon alanının ve tedavi alanlarının organizasyonuna kadar birçok konu yine hastane yönetimi tarafından organize edilmelidir.
  • Pandemi sürecinde personel eksikliği yaşanmasına mahal verilmemelidir. Bu nedenle COVID-19 alanında çalışan tüm sağlık personelinin güvenliği sağlık yöneticileri tarafından garanti altına alınmalı ve rutin tetkiklerinin ve virüs taramalarının yapılması sağlanmalıdır.
  • Hastane içinde çalışan elemanların tamamının ekipler halinde çalışma programları oluşturulmalı ve bu konuda adil davranılmalıdır.
  • Personelin iş çıkışı dezenfeksiyon ile ilgili ihtiyaçlarını karşılayabileceği özel alanlar temin edilmelidir ve yeme içme programları pandemi kurallarına uygun olarak revize edilmelidir.
  • Her hastanede salgın durumları için geliştirilmiş acil eylem planı olmalıdır. Hastane yönetimi tarafından tüm personelin pandemi acil eylem planına göre iş akış çizelgeleri çıkarılmalı, gerekli durumlarda yeni personel temini ve/veya personel kaydırma ile ihtiyaç alanlarına personel sağlanması gerçekleştirilmelidir.
  • Pandemi dönemlerinde hastane içinde ekipman eksikliği olmamalıdır. Özellikle KKE (Eldiven, maske, gözlük vb.), temizlik ve dezenfeksiyon malzemeleri açısından mağduriyet kesinlikle olmamalıdır. Bu alımlar hızlıca gerçekleştirilmeli ve hastane deposunda acil durum için muhafaza edilmelidir.
  • Tüm hastane genelinde yer, duvar, yüzey, tıbbi cihaz, sedye, ambulans gibi tüm alanların ve yatak yorgan battaniye, çarşaf vb. tüm malzemelerin dezenfeksiyon işlemlerinin koşullara uygun olarak yapılmasının sağlanması sağlanmalıdır.
  • Tanı, teşhis ve tedavi vb. alanların dezenfeksiyonu özel eğitimli personel tarafından ve kurallara uygun olarak yapılmalıdır. Ayrıca tıbbi atıkların bertaraf edilmesi ile ilgili önlemlerin alınması da gerekmektedir.
  • Olası/kesin COVID-19 vakaları ile 1 metreden daha yakında temas edecek personel için gerekli kişisel koruyucu malzeme hazırda bulundurulmalıdır. Bunlar: Eldiven, önlük (steril olmayan, tercihen sıvı geçirimsiz ve uzun kollu) , tıbbi maske (cerrahi maske), N95/FFP2 veya N99/FFP3 maske (sadece damlacık/aerosolizasyon çıkaran işlem sırasında: aspirasyon, bronkoskopi ve bronkoskopik işlemler, entübasyon, solunum yolu numunesi alınması), yüz koruyucu, gözlük, sıvı sabun ve alkol bazlı el antiseptiği vb.
  • Hasta odasına girişlerde kişisel koruyucu malzemeler hazır olarak ve yeterli miktarda bulundurulmalıdır.
  • Ambulanslarda kişisel koruyucu ekipman hazır olarak bulundurulmalıdır. Hastaya ilk müdahaleden sağlık kurumuna hasta teslim edilene kadar ve ambulans temizlenene kadar kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır. Olası/kesin COVID-19 vakasının nakli sonrasında ambulanslar temizlenmeli ve dezenfeksiyonu sağlanmalıdır. Temizleme işlemi kişisel koruyucu ekipman giyilerek yapılmalıdır.

Ağalar C, Öztürk Engin D. (2020). Protective measures for COVID-19 for healthcare providers and laboratory personnel. Turk J Med Sci., 50(SI-1): 578-584. DOİ: 10.3906/ sag-2004-132.

Jain V, Duse A, Bausch DG. (2018). Planning for Large Epidemics and Pandemics: Challenges From a Policy. Perspective Curr Opin Infect Dis., 31(4):316-324. PMID: 29846209, DOI: 10.1097/QCO.0000000000000462

Javaid M, Haleem A, Vaishya R, Bahl S, Suman R, Vaish A. (2020). Industry 4.0 technologies and their applications in fighting COVID-19 pandemic. Diabetes Metab Syndr., 14(4):419-422. DOİ: 10.1016/j.dsx.2020.04.032.

Walton M, Murray E, Michael D Christian MD. (2020). Mental health care for medical staff and affiliated healthcare workers during the COVID-19 pandemic. Eur Heart J Acute Cardiovasc Care, 28; 2048872620922795. PMID: 32342698, PMCID: PMC7189614, DOI:10.1177/2048872620922795.

Marchand-Senécal X, Kozak R, Mubareka S, Salt N, Gubbay JB, Eshaghi A, et al. (2020). Diagnosis and management of first case of COVID-19 in Canada: Lessons applied from SARS. Clin Infect Dis., 227. PMID: 32147731, PMCID: PMC7108147, DOI:10.1093/cid/ciaa227

T.C. Sağlık Bakanlığı (SB). (2020d). İkinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetleri algoritması.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.