Meslek Hastalığında İş Sağlığı Hemşiresinin Rolü

0 43

Ülkemizde meslek hastalığı kavramının neden hasta olduğunu bir önceki yazımızda değinmiştik. Şimdi bu yazıda da iş sağlığı hemşiresinin rollerinden bahsedeceğiz. Öncellikle işyerlerinde meslek hastalıklarının önlenmesi için hemşirelerin, iş sağlığı ve güvenliği ekibi kurullarının bulunması ve bunların koordineli çalışması gerekir. İş sağlığı hemşiresinin bu ekip içinde işçilerin mesleki risklerinin azaltılmasında, sağlığının korunmasında ve geliştirilmesinde birçok fonksiyonu var.

Bu fonksiyonlara baktığımızda;

  • İş sağlığı hemşirelerinin işyerlerinde; kişisel sağlık verilerini kaydetme ve gizliliği koruma, işe uygunluğu değerlendirme, sağlık izlemi, sakatlığı önleme, ruhsal sağlıkla ilgili risk değerlendirmelerini yapma gibi temel fonksiyonları vardır.
  • Bunların yanında; sağlıkla ilgili yasalar hakkında yeterli bilgiye sahip olmak ve bu konuda çalışanları bilgilendirmek, çalışanlara işyerinde stresle baş edebilme konusunda danışmanlık yapmak, sağlık taramaları yapmak, meslek hastalıkları, iş kazaları, işe bağlı olmayan hastalık ve kazaları önlemek, çalışma ortamını değerlendirmek, sağlık eğitimi yapmak, iş sağlığı hemşireliği araştırmaları yapmak gibi çeşitli konular iş sağlığı hemşiresinin görevleri arasındadır.
  • İş sağlığı hemşireleri meslek hastalıklarından korunmada çalışanın işe girdiği andan itibaren bireylere holistik bir bakım anlayışıyla gerek çalışma ortamı ve buna bağlı riskleri gerekse çalışanın sağlığını takip edip, iyi gözlemlemeli ve düzenli kayıt tutmalıdır.

Ayrıca DSÖ iş sağlığı hemşiresinin öncelikli rollerini şu şekilde açıklamıştır;

  • Kapsamlı iş sağlığı ve güvenliği stratejileriyle ortamda oluşacak kazaları ve yaralanmaları önleme.
  • Bireylerin işyeri ortamındaki yeteneklerinin gelişmesine katkıda bulunma.
  • Çevre sağlığı yönetimini iyileştirmek

Bunun yanında Amerikan İş Sağlığı Hemşireliği Derneği’ne göre, iş sağlığı hemşiresinin alanında yetkin olabilmesi ve gelişimini tamamlayabilmesi için;

Daha fazla içerik
  • Profesyonel ve akademik eğitimini devam ettirmeli,
  • Eğitim programlarına akredite olmalı,
  • Kariyer planlaması yapmalı, uluslararası ve yerli kurumlar, organizasyonlar ile bağlantı halinde olmalı,
  • İş sağlığı planlanması ve değerlendirebilmesini gerçekleştirebilmeli,
  • Sertifika programlarına katılmalı,
  • İş sağlığına yönelik politikaları bilmeli ve aktif olarak yer almalıdır.
  • İşyeri ortamının etkisi ile oluşan sağlık sorunlarında alınacak önlemler konusunda öneride bulunma ve bu önerilerin uygulanmasını sağlamaya yardım etmelidir.
  • İşe bağlı olan ya da olmayan kazaların önlenmesi için diğer iş sağlığı hizmet ekibi üyeleri ile koordineli çalışmalıdır.
  • Meslek hastalıklarının önlenmesi, tedavisi ve izlemi ile ilgili hemşirelik girişimlerini planlamalı, uygulamalı ve değerlendirmelidir.
  • İş sağlığı ve iş güvenliği bilincinin geliştirilmesi konusunda ilgili birimlerle iş birliği halinde çalışmalarda bulunmalıdır.
  • İşyeri sağlık güvenlik kurullarının etkin üyesi olarak toplantılara katılmalıdır.

Bir dönem içinde bulunduğumuz ve hala etkisini sürdüren salgın koşullarında sağlık kuruluşlarında sağlık hizmeti verirken COVID-19 tanısı alan sağlık çalışanlarında ‘Meslek Hastalığı’ bildirim süreci de başlatılmakta idi.  Formlar doldurulup Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) ilgili birimlerine gönderilmesi devam ederken 07.05.2020 tarihinde SGK tarafından “COVID-19 salgınına maruz kaldığı tespit edilen sigortalılar için ‘İş kazası veya meslek hastalığı olarak değil normal hastalık olarak işlem yapılacağı’” hususunu bildiren bir genelge yayınlanmıştı. Bu genelgede herhangi bir sektör belirtilmeksizin TÜM sigortalılar kapsam içine alınmakta, genel bir değerlendirme yapılmakta idi. Dünya Çalışma Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü’nün COVID-19 hastalığının meslek hastalığı olarak kabul edilmesi gerektiğine ilişkin değerlendirmeleri vardır.  İtalya gibi bazı ülkeler iş kazası olarak, Almanya gibi bazı ülkeler meslek hastalığı olarak kabul etmişlerdir.

Sonuç olarak bütün kıtalarda, dünyanın pek çok yerinde 130’a yakın ülkede başta sağlık çalışanları olmak üzere kargo çalışanları, süpermarket çalışanları, güvenlik görevlileri gibi bazı iş kollarında mesleki maruziyet tanımlaması sonucu COVID-19 meslek hastalığı olarak kabul edilmiştir.

Bu konuda Türkiye’deki son durum belirsiz olmakla birlikte, pandeminin ciddi boyutlarda olduğu dönemde sağlık çalışanların en öndeki kahramanlar olduğu unutulmamalı. Hayatını kaybeden başta tüm sağlık çalışanları ve mesleklerinden ötürü maruziyete uğrayan diğer meslek kollarında koronanın “Meslek Hastalığı” olarak tanımlanması ve gerekli haklara kavuşmaları dileğiyle.

Sevgiyle kalın😊

Yeşiltepe A, Karadağ G, Meslek Hastalığının Boyutları ve Meslek Hastalıklarından Korunmada İş Sağlığı Hemşiresinin Rolleri, Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 2019, 12(4),294-302

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.