İş Sağlığı Hemşiresinin Görev Yetki Ve Sorumlulukları Nelerdir?

0 41

Bir İş Sağlığı Hemşiresi olarak mesleğimin insanların hayatının her alanına dokunduğumun gün geçtikçe daha fazla farkına varıyorum.

Dünyada İlk İş Sağlığı Hemşiresi

Dünya’da ilk iş sağlığı hemşiresi 1878 yılında İngiltere’de Phillipa Fowerday’in J. & J. Coleman Şirketi (Hardal üretimi yapan bir şirket) tarafından ‘Endüstri Hemşiresi’ ünvanıyla işe alınmasıyla başlamıştır. ABD’de ise Ada Mayo Steward (1895), Vermont Marble Şirketi’nde ‘Endüstriyel Hemşire’ ünvanı ile çalışan ilk işyeri hemşiresidir.

Türkiye’de ise 3008 sayılı ilk iş kanunu 1936 yılında çıkarılmıştır. Türkiye’deki iş sağlığı hizmetlerinin gerek uygulanması gerekse mevzuat bakımından dünya ülkelerine göre daha geç olduğu söylenebilir.

Daha fazla içerik

İş yerlerinde, çalışma sahalarında sağlık biriminin bulunması çalışanları her zaman güvende hissetmesine neden olduğunu düşünüyorum. Fakat İş Sağlığı bir ekip işidir. İş yeri hekimi, iş yeri hemşiresi ve iş güvenliği uzmanı ile görev yaparlar.

Peki, iş sağlığı hemşiresinin görev ve sorumlulukları nelerdir?

  • İş sahasında olası risk değerlendirmelerini ve çalışma sahasında sağlık ile ilgili riskleri tespit edip önlem alınmasında görev alırlar.
  • Sağlıklı ve güvenli bir iş yeri sağlamak için, işverenin de katılımını sağlayarak gözlem yapar ve çalışan sağlığını tehdit eden riskleri saptar.
  • İşçi ve ailelerinin sağlık sorunlarını çözmede, gereksinimlerini karşılamada onlara rehberlik eder.
  • İşyeri çalışanlarının sosyo-demografik, öz/soy geçmiş özellikleri, çalışma yaşamı ile ilgili özellikleri sağlık düzeyleri hakkında bilgi toplar ve bunların kayıtlarını tutar.
  • Çalıştığı iş yerinde yapılan iş, iş süreçleri ve yönetim özellikleri ile ilgili bilgi toplayarak çalışanın sağlığını olumsuz etkileyebilecek tehlike ve riskleri belirler. Yapılan işin niteliğine göre işe giriş ve periyodik muayeneleri işyeri hekimi ile planlar ve yapar. Elde edilen verilerle hasta ve sağlam bireyleri ayırarak, herhangi bir hastalık semptomu gösterenleri daha ileri bir tetkik ve tedavi için sevk eder.
  • İş yeri ortamının etkisi ile oluşan sağlık sorunlarında alınacak önlemler konusunda öneride bulunur ve bu önerilerin uygulanmasını sağlar.
  • Çalışanların hastaneye sevk işlemlerini sağlar, tedavisini izler ve rehabilitasyon hizmetlerine katılır.
  • İş yeri sağlık birimine başvuranların sağlık muayenelerinin yapılmasına yardım eder, hekim tarafından reçete edilen ilaçları uygular.
  • İşe bağlı olan ya da olmayan kazaların önlenmesi için diğer iş sağlığı hizmet ekibi üyeleri ile koordineli çalışır.
  • Meslek hastalıklarının önlenmesi, tedavisi ve izlemi ile ilgili hemşirelik girişimlerini planlar, uygular ve değerlendirir.
  • Çalışanların ruh sağlığını koruma ve geliştirmeye yönelik sağlık programları düzenler.
  • Beslenme ve kilo kontrolü, düzenli egzersiz, Stres yönetimi, Sigara bırakma gibi sağlık davranışlarını geliştirmeye yönelik olarak sağlığı geliştirme programları planlar, uygular ve değerlendirir.
  • İş yerinde oluşan küçük yaralanma ve hastalıklarda ilk müdahaleyi yapar, İş yerinin özelliğine göre uygun ilk yardım ünitesini ve malzemelerinin teminini ve kullanıma hazır olmasını sağlar.
  • İş yerinde çalışanlardan ilk yardım grubu oluşturur ve bu gruba ilk yardım anında yapılacaklar konusunda eğitim verir.
  • Çevre koşullarının düzeltilmesi için diğer ekip üyeleri ile iş birliği yapar, çevrede zararlı olabilecek maddelerden numune alır, çalışma çevresinde sağlığı bozan faktörleri saptar ve gerekli önlemleri alır.
  • İşyerinde çalışan kronik hastalıklı bireylerin bakımı ile ilgili hemşirelik girişimlerini planlar, uygular ve değerlendirir.
  • İş sağlığı ve iş güvenliği bilincinin geliştirilmesi konusunda ilgili birimlerle iş birliği halinde çalışmalar yapar.
  • İşyerine bağlı kreş ve anaokulunun sağlık kontrolünü yapar.
  • İş yeri yemekhanesinde görev alan personele kişisel hijyen, mutfak hijyeni ve besinlerin satın alınmaları, saklanmaları, işleme, işlendikten sonra saklama konularında sağlık eğitimlerini planlar, yürütür ve denetler.
  • İş yeri sağlık güvenlik kurullarının etkin üyesi olarak toplantılara katılır.
  • İş yeri sağlık biriminin çalışmaları ile ilgili istatistikleri oluşturur ve ilgili birimlere rapor eder.
  • Çalışanların sağlık sorunlarının belirlenmesi ve çözüm yollarının geliştirilmesine yönelik konularda araştırmalar planlar, sonuçlarını raporlandırır.
  • Sağlık merkezinde kütüphane oluşturulmasını destekler.
  • İş yerinde çalışan gebe ve emzikli kadınların izlenmesi ve zararlı maddelerden korunması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlar.
  • Çalışmalarında etik ilkeleri gözetir ve çalışanın haklarını korur.
  • İş sağlığı hemşiresi olmak isteyen öğrenci hemşirelerin uygulama eğitimlerini destekler.

Görüldüğü gibi sağlık biriminin temel yapısını oluşturan iş sağlığı hemşireleri toplumda danışman, vaka yönetici, koordinatör, sağlığı geliştirici, yönetici, uygulayıcı, konsültasyon edici, kolektif iş birliği, eğitici, araştırıcı ve klinisyen gibi saymakla bitmeyen birçok rolü vardır.

Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (2011), T.C. Resmî Gazete, Sayı:27910, 19 Nisan 2021

International Labour Organization (ILO), (2015). Safety and Health at Work. Erişim adresi: http://www.ilo.org/ global/topics/safety-and-health-at-work/lang-en/index.htm

Rogers, B. (2003). Occupational Health Nursing Concepts and Practice. 2nded. Philadelphia: Elsevier Science Saunders, 1-77.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.