Hemşirelik Bakımında Kültür Kavramı: Transkültürel Hemşirelik

0 473

Merhaba değerli okurlar;

Sizlerle bu yazımda kültür kavramının hemşirelik mesleğindeki önemli yansımalarını paylaşmak istiyorum. Dilerseniz yazımıza bir beyin fırtınası ile başlayalım.

Daha önce hiç gitmediğiniz bir ülkeye tatil için seyahat ettiğinizi düşünün.

Yolculuğunuz mükemmel geçti ve sonunda uzun zamandır hayalini kurduğunuz yere geldiniz. Tatilinizin mükemmel geçeceğine eminsiniz. Sizi sadece dilini çok iyi bilmediğiniz bu yerde iletişim nasıl kuracağınızı düşünmek biraz endişelendiriyor. Ama onu da nasılsa telefondaki çeviri uygulaması sayesinde halledebileceğinizi düşünüyorsunuz. Daha fazla vakit kaybetmeden bir an önce otelinize gidip dinlendikten sonra bir şeyler yeme hayaliyle yola çıkıyorsunuz. Dillerini bilmediğiniz için yolda ufak aksilikler yaşadıktan sonra kalacağınız yere varıyorsunuz. Yol yorgunluğuna aldırış etmeden tatmak istediğiniz geleneksel yemeklerin yapıldığı bir restorandasınız ve daha önce hiç alışık olmadığınız yeni lezzetleri deneyimleyip odanıza geri dönüyorsunuz. Saatler içerisinde kendinizi halsiz hissediyor ,mide bulantısı ve baş dönmesi yaşamaya başlıyorsunuz. Yardım istemeye giderken bayılıp bir hastaneye kaldırılıyorsunuz. Gözlerinizi açtığımızda kendinizi bir hastanede buluyorsunuz.

  • İletişim kurmakta zorlandığınız bu ülkede bir hasta olarak nasıl bir bakım hizmeti almak isterdiniz?
  • Turist olarak geldiğiniz bu ülkede bakım verenlerin kültürünüze ve inançlarınıza dair bilgi sahibi olmasının iyileşme sürecinize nasıl bir katkısı olurdu?

Kültür, toplumdan topluma farklılık gösteren, nesilden nesile aktarılan, öğrenilmiş bir olgudur. Kişinin günlük aktivite ve uygulamalarını doğrudan etkilemektedir.

Kültürün 4 temel özelliği vardır. Bunlar;

  1. Kültür öğrenilir ve kuşaktan kuşağa aktarılır. İnsanlar kendi kültürlerini doğuştan itibaren öğrenmeye başlar.
  2. Kültür paylaşılır.
  3. Kültür bireyin çevresine uyumudur.
  4. Kültür dinamik ve değişen bir süreçtir.

Dünyanın farklı bölgelerinde yaşayan insanlar çeşitli kültürlere sahiptir. Kişilerin sahip olduğu kültür, sağlık ve hastalık algılarını şekillendirdiği gibi kişilerin bakım alma, sağlık hizmeti talebi ve şekli, tedaviye uyumu ve pek çok sağlık uygulamasına da yön verir. Bireyin kültürel inançları ve uygulamaları, hemşirelik bakımı için önemli bir konumdadır ve hemşirelik uygulamalarını şekillendirmede önemli bir etkendir.

Daha fazla içerik

“Farklı kültürlerde bireylere bakım verecek olan profesyonel bir hemşire, etkin bir bakım vermek ve bakımın kalitesini artırmak için kültürel farklılıklara karşı saygılı olmalı ve bakımın her aşamasında bu farklılıkları göz önünde bulundurmalıdır.”

Dünyada kültüre dayalı hemşirelik bakımı kavramından ilk kez 1950’li yıllarda bahsedildi. İlk olarak Peplau kültürün, ruh sağlığı üzerinde önemli etkisi olduğunu vurgulamıştır. Leininger tarafından ortaya konulan “transkültürel hemşirelik modeli” ile konuya olan ilgi artmıştır.

Uluslararası Hemşireler Birliği [International Council of Nursing (ICN)] 1969 yılında kültür içeriğini hemşirelikte kullanmaya başlamıştır. ICN hemşireliğe olan gereksinimin evrensel olduğuna; ulus, dil, din, ırk, yaş, cinsiyet ve görüş fark etmeksizin insan yaşamına ve insan haklarına değer verilmesi ve saygı gösterilmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır.

Transkültürel Hemşirelik Nedir?

Transkültürel hemşirelik; “Hemşirelik bakımında kültürel evrensellik ve kültüre özgülük sağlayan, farklı kültürlerin karşılaştırması ve analizi üzerine temellenen, sağlık-hastalık, bakım, inanç ve değerlere saygılı bir şekilde, dünyada alt kültür ve kültürlerdeki farklılıkları analiz eden ve karşılaştırmalı çalışma üzerine odaklanan hemşireliğin bir kolu veya alt dalı” olarak tanımlanmıştır.

Transkültürel Hemşireliğin Amacı Nedir?

Transkültürel hemşireliğin amacı, “birey, aile ve grupların kültürel ihtiyaçlarını karşılamada duyarlı ve etkin bir hemşirelik bakımı sunmak, hemşirelik bilgi ve uygulamalarını kültürel olarak kavramsallaştırarak kullanılmasını sağlamak” olarak ifade edilmiştir.

Yazımızın başında belirttiğimiz kültür kavramının hemşirelik bakımındaki önemini özetleyecek olursak;

  • Kültürel duyarlılığa sahip hemşireler, her bir hastanın kültürel özelliklerine saygı çerçevesi içerisinde bakım vererek hastalara sağlık hizmetlerinde büyük rahatlık sağlamaktadır.
  • Kültürel tanılama, hemşirenin ve sağlık bakım ortamlarının kültürü ile hastanın kültürü arasındaki farklılıkları belirler. Farklılıkların olduğu alanlar, hastanın bakımdan beklentilerine yönelik gereksinimlerini gösterirken tıbbi ve hemşirelik beklentilerini de açıklığa kavuşturmaktadır.
  • Kültürel olarak bilgi sahibi olunan vaka yönetimi kendini aniden bir hastane ya da sağlık bakım kurumunun alt kültürü içinde bulan hastalar için kültürel şoku minimize etmeyi sağlamakta ve hastaların bağımsızlık duygusunu geliştirip kendi kendilerine bakımı öğrenmelerini kolaylaştırmaktadır.
  • Kültürü hakkında yeterli bilgi ve beceriye sahip olmak hastalara verilen sağlık hizmetinin kalitesini önemli derecede yükseltmektedir.

Craven, R., Hirnle, C., Jensen, S., Uysal, N., & Çakırcalı, E. (2015). Kültür Ve Çeşitlilik. Hemşirelik Esasları İnsan Sağlığı Ve Fonksiyonları (S. 58-74). İçinde Palme Yayıncılık.

Öztürk, E., & Öztaş, D. (2012). Transkültürel Hemşirelik. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 293-300.

Yorulmaz, D. S. (2021). Farklı Kültürel Uygulamaların Sağlığa Etkisi. Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi , 418-423.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.