Hemşireler Klinik Karar Verme Becerilerini Nasıl Geliştirmeli?

0 247

Hemşireler klinik deneyimleri sürecinde birçok sorun karşısında karar verme durumunda kalabilir. Karar verme kavramı, sağlık bakımında hemşirelik uygulamaları arasında önemli yer tutan bir konudur.

Hemşireler meslek hayatında görev yaptıkları kurumda karşılaştıkları olaylar karşısında, hasta bakım sürecinde ya da farklı mesleki durumlar karşısında doğru ve etkili karar verme gereksinimi duyarlar. Klinik karar verme süreci; hemşirelikle ilgili derinlemesine yeterliliği, güvenilir bilgi kaynaklarına erişimi, hasta bakımında uygun koşulları ve destekleyen çalışma ortamını gerektiren bir faaliyettir.

Hemşirelerin klinik ortamda etkin kararlar almaları birçok istenmeyen sonuçların gelişmesini engelleyen önemli bir yetkinliktir. Hemşirelerin eleştirel düşünme becerisi, bilgi ve deneyim zenginliği, sezgilerini dinlemeleri ve özgüvenleri karar verme sürecini etkileyen önemli etkenlerdir.

Klinik Karar Verme Modelleri / Yaklaşımları Nelerdir?

Bu yazımda siz değerli meslektaşlarım için literatürde yer alan, hemşirelerin klinik karar verme sürecini etkileyen ve yol gösteren bazı yaklaşımlara değinmek istedim. Bunlar:

İnsancıl- Sezgisel Yaklaşım: Hemşireler karar verme sürecinde bu yaklaşımla mesleki deneyimle kazandıkları bilgilerini sezgileriyle harmanlar. Hemşirelerin kişisel ve duygusal yapıları, istekleri ya da tercihleri, tahminleri ve öngörüleri alacakları kararları etkiler. Hemşirelerin bilgi ve deneyimi arttıkça daha sezgisel karar verme becerileri de gelişir.

Bilgi İşleme Modeli: Mantıksal akıl yürütme yeteneğiyle, analitik ve sistematik süreçlerle, tümdengelimli yaklaşımla ve potansiyel sonuçların sayısal olarak değerlendirilerek karar verme yaklaşımıdır.

Bilişsel Süreklilik Teorisi: Sistematik ve analitik olarak bilgiyi işleme ve sezgisel yaklaşımla de en etkin kararın verilmesini hedefler.

Hemşirelerin doğru ve etkili karar verme becerileri; sağlık bakımı hizmet anlayışında değişim ve gelişim için önem taşır. Hemşirelerin karar vermede hangi yaklaşımları kullandığının farkında olması önemlidir.

Daha fazla içerik

Sezgi, analiz etme, deneme yanılma yöntemiyle bulma, deneyim, bilgi, klinik akıl yürütme ve eleştirel düşünme gibi birçok faktör hemşirelerin karar verme sürecini etkiler. Kanıta dayalı karar verme süreci ise, hemşireler için hasta bakımında olası sorunların önlenmesinde büyük önem taşır.

Hemşirelikte Kanıta Dayalı Karar Verme

Kanıta dayalı karar verme; klinik araştırma bulguları ve bilimsel bilgilerle var olan kanıtların değerlendirilerek, karşılaştırma yapılarak en doğru ve etkili olan klinik kararın verilmesi şeklindedir. Bu süreçte hemşirenin klinik uzmanlığı, hasta tercihleri ve araştırma bulgularından elde edilen bilgiler önemli rol oynar.

Kanıta dayalı klinik karar verme aşamasında, hemşirelerin yararlandığı kaynağın içerdiği bilginin kalite düzeyi ve güvenilirliği önemlidir.

Hemşireler Klinik Karar Verme Becerilerini Nasıl Geliştirebilir?

Yazımın son bölümünde deneyimlerim doğrultusunda siz değerli meslektaşlarım için klinik karar verme becerilerinizi geliştirecek önerilerimi şöyle sıralayabilirim:

  • Okuma alışkanlığınız mutlaka olmalı, eğer bulunmuyorsa okuma alışkanlığınızı geliştirmelisiniz.
  • Ulusal ve Uluslararası Akademik Hemşirelik Dergilerini düzenli takip edebilirsiniz.
  • Ulusal ve Uluslararası Hemşirelik Derneği web sayfalarında yer alan yayınları ve kılavuzları/rehberleri takip edebilirsiniz.
  • Randomize kontrollü çalışmalar, sistematik derlemeler ve meta-analiz çalışmalarını okuyabilirsiniz.
  • Olgu sunumlarını okuyabilirsiniz.
  • Kongre, sempozyum ve kursları takip edebilir ve dijital ortamda yer alan kongre kitapçıklarını inceleyebilirsiniz.
  • Üniversite kütüphanelerinde veritabanlarını ziyaret edebilirsiniz.
  • Ulusal Tez Merkezi üzerinden tez taraması yaparak inceleyebilirsiniz.
  • Eleştirel düşünme yeteneğinizi geliştirecek pratikler yapabilirsiniz.
  • Örgün ya da online sertifika programlarını takip edebilirsiniz.
  • Sağlık ve hemşirelik alanında yazılmış içerik yazılarını ve platformları takip edebilirsiniz.
  • Klinik deneyimlerinizi not tutabilirsiniz.
  • Makale kritiği yapabilir ve kendinize notlar alabilirsiniz.
  • Meslektaşlarınızla beyin fırtınası yapabilirsiniz.

Hemşirelikte klinik karar verme kendi dinamikleri olan karmaşık bir süreçtir. Hemşirelerin klinik karar verme sürecinde; kişisel özelliklerinin, güçlü ve zayıf yönlerinin, bilgi ve deneyim alt yapısının, sınırlarının, inanç ve değerlerinin farkında olması önemlidir. Hemşirelerin ayrıca sağlık ve hastalığa bakış açısıyla birlikte; var olan desteklerini, hastanın genel özelliklerini, klinik koşulları, hastalıkların fizyopatolojisi, ve hastalığa bağlı tepkileri, tanı verilerini, tedavi parametrelerini, fizyolojik bulguları ve hemşirelik yaklaşımlarını iyi bilmesi gerekir.

Son olarak; hemşirelerin mesleki rol ve sorumlulukları konusunda farkındalığı, yetkinliklerini tanımaları, hemşirelik uygulama standartlarına yönelik bilgileri, olay ve durumları doğru yorumlamaları ayrıca önem teşkil eder.

O’Neıll, E.S., Dluhy, N.C., Chun, E., (2005). Modelling Novice Clinical Re- asoning  For  a  Computerised  Decision  Support    Journal  of  Advanced  Nursing, 49: 68-77.

Bannıng, M., (2008).A Review of Clinical Decision Making: Models and Current Research. Journal of Clinical Nursing, 17, 187-195.

Cader, R., Campbell, S., &  Watson, D., ( 2005). Cognitive Continuum Theory in Nursing Decision-Making.  Journal of Advanced Nursing, 49, 397-405.

Yurtsever, S., Altıok, M., (2006) Kanıta Dayalı Uygulamalar ve Hemşirelik. F.Ü. Sağlık Bil. Dergisi, 20(2): 159-166.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.