Hastamın Lateks Alerjisi Var! Ne Yapmalıyım?

0 70

Bakım verdiğimiz hastaların birçok şeye alerjisi olabiliyor. Hatta bu alerji varlığı son yıllarda çok sık başımıza geliyor.

Bu alerjenlerden en popülerleri toz, polen, akar, çilek, penisilin… Fakat bunlar yaygın görülen alerjenler olmalarına rağmen verdiğimiz bakımı bütün olarak etkileyecek alerjenler değiller. (Gerekli önlemler her zaman alınmalı ve dikkatli olunmalı orası ayrı.) Ancak öyle bir alerjen var ki hastanenin her köşesinde, elinizi attığınız her şeyde karşınıza çıkıyor.

Bu madde LATEKS.

Bu yüzden alınacak önlemleri zorlaştırıyor.

Lateks kauçuk ağacından elde edilen karmaşık bir sıvı bileşimidir.  Lateks alerjilerinde, doğal lateks maddesinin işlenmesi (örneğin, lastik eldiven üretimi) sırasında kullanılan merkaptobenzotiazol, tiuram ve karbamat gibi maddeler sorumludur. Ancak sonrasında bozulan cilt bütünlüğüyle birlikte gerçek lateks içeriğinin vücuda taşınmasıyla asıl lateks maddesine alerji de meydana gelebilir.

Lateks alerjisi; kontakt dermatitten tutun, ölümcül riskleri olan anaflaksiye kadar farklı derecelerde ciddiyetle karşımıza çıkabilir. Sonucunu ön göremediğimiz lateks alerjisi için yapılması gereken ilk adım alerjiyi tespit etmektir. Yani alerjinin varlığını etkin bir şekilde hastada sorgulamaktır. Cerrahi müdahale yapılacak olan hastalarda, preoperatif dönemde alerjinin sorgulanması, tespit edilmesi intraoperatif dönemde alınan önlemlerle, oluşabilecek olumsuzlukları engelleyebilir. Gerçekleştirilecek ikinci adım ise lateks maruziyetini engellemektir. Antihistaminikler, H₁, H₂ reseptör antagonistleri, steroitler bu konuda profilaksi olarak kullanılmamakta ve etkili olmamaktadır. Bu yüzden alınan önlemler maruziyeti önlemek üzerine kurulmalıdır.

Peki, Biz Sağlık Çalışanları Olarak Lateks Alerjisi Olan Hastalarımıza Nasıl Yaklaşmalıyız?

Daha fazla içerik

 Lateks alerjisi olan ve şüphesi olan hastalar lateks içeren ürünlerden hatta ve hatta ortamdan uzak tutulmalıdır. Bu kişiler hayatları boyunca lateks içermeyen ürünler kullanmaya özen göstermelidir. Lateks konusunda hastalara farkındalık kazandırılmalı, lateks işareti olan ürünleri tanımaları ve kullanmamaları gerektiği anlatılmalıdır. Sosyal yaşamda gereksinim duyulan hemen hemen her ürünün, lateks içermeyen şekillerinin üretimi sağlanmaktadır. Bu ürünler lateks içeren ürünlere alternatif olarak sunulmalıdır.

Ürünlerin içeriğinin yazımına üreticiler tarafından önem verilmelidir. Ne yazık ki birçok sayıda tıbbi ürünün içeriğinde lateks bulunmasına rağmen ambalajlarında ürünlerin içeriği belirtilmemektedir.

Hastanede Lateks Alerjisine Karşı Ne Gibi Önlemler Almalıyız?

  • Hastaya girişimde bulunacak tüm çalışanlar bilgilendirilmelidir.
  • Çalışanları uyarmak amaçlı hastaya alerji bilekliği takılmalıdır ve hasta dosyasına “LATEKS ALERJİSİ” etiketi yapıştırılmalıdır.
  • Hastaya kullanılacak ürünlerin önceden ambalajına bakılmalı ve üzerinde LATEKS FREE yazan ürünler dışında ürün kullanılmamalıdır.
  • Tüm lateks içeren materyaller hastanın bulunduğu ortamdan uzaklaştırılmalıdır.
  • Hastaya mecburen temas edecek her türlü lateks içeren materyale bariyer kılıf giydirilmelidir.
  • Hasta pozitif hava akımı olan ortamda bulundurulmalıdır.
  • Flakondan ilaç çekilecek ise flakonun kauçuk kısmı çıkarılarak ilaçlar direkt cam flakon kısmından çekilmelidir.
  • Ve her konuda olduğu gibi eğitici rolümüzün gerekliliğinde hasta ve yakınlarına lateks alerjisi hakkında eğitim verilmelidir. Mümkün olduğunda hastanın uyarıcı kimlik takması gerektiği, anafilaksi belirti ve bulgularını bilerek hastane dışı reaksiyon geliştiğinde yapılması gerekenler hakkında bilgi verilmelidir.

Sık Kullandığımız Lateks İçeren Ürünlerin Listesi

  • Yapıştırıcı Bantlar
  • Ventilatör hortumlar
  • Cerrahi eldivenler
  • Maskeler
  • Turnikeler
  • Ev tipi eldivenler
  • Airway
  • Basınçlı çoraplar
  • Serum setleri
  • Kataterler
  • Drenler
  • Enjektörler
  • Endotrakeal tüpler
  • Kolostomi torbaları
  • IV ekipmanları ve sıvıları
  • Steteskop
  • Pedler
  • Flakon İlaç Şişeleri

Yazıyı birlikte yazdığım Gamze Sümer’e teşekkür ederim.

Taylor Js, Erkek E, Latex Allergy: Diagnosis And Management. Derm Ther 2004; 17: 289-301

Koyuncu A, Aslan E, Yava A, “Az Bilinen Lateks İçerikli Ürünlerle Temas: İki Kontakt Dermatit Olgusu”, Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 4 Ekim 2015

Öztürk S Ve Ark, “Kronik Hastalar Ve Sağlık Çalışanlarını Bekleyen Tehlike: Lateks Alerjisi”, Taf Prev Med Bull 2008; 7(3):265-268

Lateks. (2021) 13.04.21 tarihinde https://tr.wikipedia.org/wiki/Lateks adresinden erişim sağlanmıştır.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.