Güvenli Cerrahide Hemşirelerin Yeri ve Önemi

0 225

Ameliyathaneler yoğun, bir dizi işlem sürecinin olduğu, çoğunlukla baskı hissedilen ve zaman sıkıntısı yaşanılan karmaşık ortamlardır. Ortam özellikleri nedeniyle hasta güvenliği zaman zaman riske girebilmektedir. Hasta güvenliğinin kırıldığı noktada;

  • Hastanın düşmesi,
  • Hastada cihaza bağlı yanık gelişmesi,
  • Cerrahi alanda malzeme unutulması,
  • Hastanın oksijen satürasyonun yanlış ölçülmesi,
  • Hastanın yanlış tarafının ameliyat edilmesi,
  • Hatta yanlış hastanın ameliyat edilmesi gibi ütopik olduğunu düşündüğümüz ancak başımıza gelme ihtimalinin hiç de düşük olmadığı bir dizi hata meydana gelebilir.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Dünyada her yıl 234 milyon büyük ameliyat yapılmaktadır. Buna orta ve küçük ameliyatların eklenmesi ile bir yılda yapılan ameliyat sayısı 1,5 milyara ulaşabilmektedir.

Gelişmiş ülkelerde yapılan birçok çalışmada, cerrahi işlem sırasında meydana gelen sakatlık ve ölüm oranlarının %0,4 ile %0.8; komplikasyon sıklığının %3 ile %16 arasında olduğu saptanmıştır. Bu veri yıllık en az bir milyon hastanın ameliyat sonrası öldüğünü ve yedi milyon hastanın komplikasyon yaşadığını göstermektedir. Cerrahiye bağlı hata bir komplikasyon olmasa da komplikasyon yaşamaya sebebiyet veren durumdur. Cerrahiye bağlı hataların önlenebilir olması doğabilecek komplikasyonların da önlenebilir olduğunu göstermektedir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) cerrahide güvenlik sağlamak için aşağıda yer alan 10 ana hedefi belirlemiştir.

  1. Ekip, doğru hastaya doğru ameliyat uyguladığından ve doğru tarafı ameliyat ettiğinden emin olmalı
  2. Ekip, hastayı ağrıdan korurken olası zararlı anestezi risklerine karşı da korumalı,
  3. Ekip, hastayı tehdit eden havayolu ve solunum kaybından korumalı
  4. Ekip, hastanın kan kaybı riskine karşı hazırlıklı olmalı
  5. Ekip, hastada alerjik durum ya da yan etki ortaya çıkarabilecek uygulamalardan kaçınmalı
  6. Ekip, hastada cerrahi alan enfeksiyonu oluşturmayacak yöntemler uygulamalı
  7. Ekip, hastada gazlı bez ya da alet unutulmasını engellemeli
  8. Ekip, hastadan alınan tüm cerrahi numunelerin isimlendirilmesini sağlamalı
  9. Ekip, ameliyatın bütün kritik hasta bilgilerini etkili bir şekilde birbirine iletmeli
  10. Hastanelerden ameliyat kapasitesi ve ameliyat sonuçları bilgilerinin düzenli olarak elde edilmesi sağlanmalı.
Daha fazla içerik

Dünya Hasta Güvenliği İttifakı hasta bakım güvenliğini geliştirmek ve dünya çapında cerrahi müdahaleye bağlı ölümleri azaltmak için Haziran 2008’de “Güvenli Cerrahi Hayat Kurtarır” projesini başlattı. Proje hedefleri kapsamında 9 Şubat 2009’da DSÖ tarafından anestezi verilmeden önce, ameliyat kesisinden önce ve hasta ameliyattan çıkmadan önce uygulanmak üzere üç bölümden oluşan Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi (GCKL) oluşturuldu. Ancak DSÖ’nün, “Her kurum kendi gereksinimlerine göre kontrol listesini düzenleyebilir.” ifadesi üzerine ülkemize göre düzenlenen versiyonunda dört bölümden oluşmaktadır.

Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi Türkçe’nin Bölümleri

  1. Klinikten ayrılmadan önce
  2. Anestezi verilmeden önce,
  3. Ameliyat kesisinden önce
  4. Ameliyattan çıkmadan önce şeklindedir.
Güvenli Cerrahi Kontrol Formu
Güvenli Cerrahi Kontrol Formu
Güvenli Cerrahi Kontrol Listesini buradaki linkten indirebilirsiniz.

Hastanın en savunmasız ve korunmasız olduğu yerlerden biri olan ameliyathanede hasta güvenliğinin sistematik biçimde sağlanıyor olması gerekmektedir. Hemşirelerin bağımsız rollerini ele aldığımızda iletişim ve koordinatörlük rolü, hasta savunucu rolü bu noktada sorumluluğumuzun büyük olduğunu göstermektedir. Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi Türkçe’nin uygulanmasında koordinatör olarak ilk akla gelen hemşirelerin listenin her bir adımı konusunda bilgiye sahip olması gerekmektedir.

Candaş, B., & Gürsoy, A. (2015). Cerrahide Hasta Güvenliği: Güvenli Cerrahi Kontrol Listesi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 3(1), 40-50.

Sağlık Bakanlığı ve Akreditasyon Daire Başkalığı, 2011 (a). Cerrahide bilinen 10 gerçek. Erişim: 10 Ocak 2013, http://www.kalite. saglik.gov.tr/index.php?lang=tr&page=220

http://www.kalite.saglik.gov.tr/content/files/duyur ular_2011/2011/09_ ocak_2011/0901guvenlicerrahi.pdf

Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü. Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2011 (Sağlık Bakanlığı Yayın No: 885): Ankara, 2012.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.