Parkinson Hastalığı: Belirtileri, Risk Faktörleri Ve Tedavileri

0 12.549

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Parkinson elde titreme (tremor), kas sertliği ve akinezi (kas hareket kaybı), hareketlerin yavaşlaması (bradikinezi), yürüme bozukluğu ile karakterize ilerleyici bir hastalıktır. Beyindeki hücrelerin dopamin üretememesinden kaynaklanır.

Peki, dopamin ne işe yarar ?

Dopamin beyin hücrelerinin haberleşmesini sağlar.

Parkinson Hastalığı Kimlerde Görülür?

Hastalığın belirtileri 40-70 yaşları arasında, sıklıkla da 60’lı yaşlarda başlar.

Tüm Parkinson hastalarının sadece %5’inde hastalık başlangıç yaşı 20 ila 40 yaşları arasındadır. Genç yaş grubundaki bu hastalarda genetik nedenler söz konusu olabilir.

Parkinson Belirtileri Ve Hastaya Etkileri Nelerdir?

Parkinson başlangıçta vücudun sadece bir tarafını etkileyen kademeli ve sinsi bir hastalıktır.

  • Tremor genellikle ilk belirtidir. Titreme en çok ellerden başlayıp ayak, bacak, kol, çene, dudak ve dilde de görülebilir.
  • En yaygın belirti olarak kol ve bacaklarda hareketler azalmıştır.
  • Hastaların el baş ve işaret parmağı bir bozuk para veya başka bir nesneyi yuvarlıyormuş gibi dönme hareketi yapar. Bu görüntüye ‘para sayma’ hareketi denir.
  • Kol, bacak, yüzde kas sertliği vardır.
  • Yorgunluktan , kol, bacak, omurgada kas ağrılarından şikâyet ederler.
  • El yazısı küçülmüş ve bozulmuştur.
  • Yürürken kolları sallama azalmış ya da kaybolmuştur.
  • ‘Maske yüz’ olarak adlandırılan yüzün ifadesiz görünümü mevcuttur.
  • Yutma fonksiyonu azaldığı için salya birikimi gözlenebilir.
  • Hastalar öne doğru eğik pozisyonda, ayaklarını sürüyerek ufak adımlarla ve hızlı yürüme eğilimindedirler.
  • Bu belirtilere ek olarak hastalarda aşırı terleme, depresyon, uyku bozukluğu, kabızlık, cinsel işlevlerde bozulma, kısa süreli hafıza bozukluğu gibi belirtiler de gözlenebilmektedir.

Parkinson Hastalığında Risk Faktörleri Nelerdir?

Parkinsonun nedeni tam olarak bilinmemektedir. Dopamin üreten hücrelerin ne sebeple öldüğü tam olarak bilinmemektedir.

  • İleri yaş
  • Genetik faktörler
  • Bazı enfeksiyon hastalıkları
  • Toksinlere maruz kalma ( MPTP, CO, metanol, etanol, cıva karbon)
  • Bazı metabolik hastalıklar
  • Antipsikotik ilaçların kronik kullanımı
  • Kafa travması
  • Beyin tümörü olması
  • Oksijen yetmezliği

Parkinson Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Parkinson tedavisinde amaç belirtileri azaltmak, hastanın yaşam kalitesini artırmaktır. Hastanın yaşına, hastalıklarına, kullandığı ilaçların yan etkisine göre tedavi düzenlenir.

Hastalar genellikle evde tedavi edilmektedir. Dopamin üretimi sağlamak için ilaç tedavisi başlanmaktadır. İlaç tedavisine yeterli yanıt yoksa cerrahi tedaviye başvurulabilmektedir.

Günümüzde en yaygın kullanılan cerrahi tedavi beyin pili olarak bilinen Derin beyin stimulasyonudur (DBS). Bu tedaviyle beyine yerleştirilen elektrotlara elektriksel uyarılar gönderilerek semptomlar kontrol altına alınır.

Tedaviye ek olarak kas sertliğini gidermek, hastanın hareketlerini güçlendirmek için bir fizyoterapist ile egzersiz programlanabilir.

Gürel ,T. (2019).Parkinson Hastalığı ve Bakım Yönetimi. Editör Doç. Dr. Serap Özer. Olgu Senaryolarıyla İç Hastalıkları Hemşireliği.1.Baskı. İstanbul Tıp Kitabevleri. İstanbul. Ss: 353-359

Torun Ş, Uysal M, Gücüyener D, Özdemir G. Parkinson’s disease in Eskişehir, Turkey. Eur J Neurol, 1995; 2 (suppl. 1): 44-45

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.