Ozon Tabakası Artık Daha Hızlı Deliniyor

0 613

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yıllardır ‘ozon, ozon tabakası, ozon tabakası delinmesi’ diye diye normalleştirdiğimiz beşerî birkaç zararımızı biraz yakından tanıyalım istiyorum.

Ozon tabakası; Dünya atmosferindeki ikinci tabaka olan stratosferde bulunan doğal bir gaz tabakasıdır. Güneş’ten gelen ve ölümcül olan UV-B ve UV-C gibi zararlı ışınları tutuyor olmasıysa hayatımızdaki en önemli rolü.

Tarihler 1970’leri gösterirken şuursuzca kullanılmaya devam eden CFC (deodorant ve böcek ilacı aerosollerde kullanılır) kimyasallarının ozon tabakasına zarar verdiği anlaşıldı. Hatta 16 Eylül 1987 tarihinde aralarında ülkemizin de bulunduğu tam 196 ülke, ozon tabakasının incelmesinden sorumlu çok sayıda maddenin üretimini aşamalı olarak durdurarak ozon tabakasını korumak adına Montreal Protokolü’nü imzaladı.

Geçtiğimiz yıllardaysa Antarktika üzerinde yapılan bir başka araştırma sayesinde görüldü ki Antarktika üzerindeki ozon tabakası toparlanmış ve böylece Montreal Protokolü’nün sonuç vermeye başlamış.

06.07.2022 tarihindeyse Kanada’da bir bilim insanı ozon tabakası üzerinde büyük bir delik bulduğu iddia etti.

Prof. Dr. Qing-Bin Lu, Güneş’ten gelen zararlı ışınları tutan ozondaki bu deliğin dünyanın %50’sini etkileyeceğini, çevre ve insan sağlığı açısındansa büyük zararları olacağı konusunda uyardı. Hatta şimdiden tropik ozon deliğinin varlığı büyük bir küresel endişeye sebep olmaya başladı bile.

Uzun vadede düşündüğümüzde ozon tabakasının incelmesi;

  • insanlarda cilt kanseri ve katarakt riskini artırabilen,
  • insanların bağışıklık sistemlerini zayıflatabilen,
  • tarımsal üretkenliği azaltan ve ekosistemleri olumsuz yönde etkileyen,
  • yer seviyesindeki UV radyasyonunun artmasına neden olacak pek çok sorunla hayatımızın ortasına oturabilir.

Ozon İncelmesi

Klor ve brom atomları stratosferdeki ozon ile tepkimeye girerek ozonun oksijene parçalanmasına neden olur. Bu durumaysa ozon incelmesi denir. Beşerî faktörler nedeniyle atmosferde miktarı artan kloroflorokarbon (CFC’ler), bromotriflorometan ve metil bromür gibi kimyasal maddeler, stratosferde UV ışınların etkisi ile parçalanarak klor ve brom atomlarının açığa çıkmasına sebep olur.

www.bilimgenc.tubitak.gov.tr Erişim Tarihi: 26.12.2022

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.