Oyunların Çocuk Sağlına Faydaları Nelerdir?

0 1.602

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Doğum ve ilk 2 yılı bebeklik, 3-6 yaşı ilk çocukluk, ilkokul yıllarını kapsayan 7-11 yaşı ikinci çocukluk , 12-18 yaşı ergenlik dönemi olarak kabul edilir.

Bu süreçler içerisinde oyun, ağırlıklı olarak 3-6 yaş arasında önemli rol oynar.

Oyun, yetenek ve zekâ geliştirici, belli kuralları olan, iyi vakit geçirmeye yarayan eğlence olarak tanımlamaktadır.

Oyun hakkı ve oyun alanları hakkını da kapsamak üzere çocuk haklarıyla ilgilenen uluslararası iki kuruluş vardır. Bunlar UNICEF ve IPA’dır. 1959 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yasası ile bağlantılı olarak bir Çocuk Hakları Bildirgesi yayınlanmıştır.

Oyun, çocuğu eğlendiren, zevk veren bir faaliyet olmasının yanı sıra çocuğun bedensel, duygusal, sosyal, bilişsel ve dil gelişimine önemli yararlar sağlamaktadır. Oyuncak ise bir ayağı düş dünyasında diğer ayağı ise gerçek dünyada bir köprüdür.

Piaget çocuk oyunlarını iki prensibe dayandırır. Bunlar asimilasyon ve akkommodasyondur. Asimilasyon, dış dünyanın içe alımı anlamına gelir. Çocuğun yaşantılarını, deneyimlerini, kendi, davranış ve düşünce yapısını içinde düzenlemesi ve yoğunlaşmasıdır. Akkommodasyon ise çevreye uyum anlamına gelir.

Oyun yoluyla çocuk zekâsını kullanmayı öğrenir, dünyayı ve çevreyi keşfeder, bilgi edinir, merak duygusunu tatmin eder, mantık yürütmeyi ve seçim yapmayı öğrenir.

Oyun potansiyeli üzerinde mekânın etkisi vardır. Mekân bilincinin oluşması, algı ve motor gelişiminin uyarılması için çocuk çeşitli mekânları deneyimlemelidir. Oyun alanları çok yoğun olarak kullanılan ve çocukların aktif rekreasyon ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. Psikolojik olarak değerlendirildiğinde oyun alanı çocuğun dışında, ancak dış dünyaya ait değildir. İç ve dış gerçeğin dışında üçüncü bir alandır.

Oyun, çocuğun gelişimi ve yetiştirilmesi yönünden oldukça önemlidir. Çocuğun gözü ile bakıldığında oyun çocuğun en önemli işi, oyuncakları ise en önemli aracıdır. Çocukların, gelişimsel yönden sağlıklı olabilmesi için beslenme, uyku gibi gereksinimleri kadar oyuna gereksinim duyulmaktadır.

Çocukların olayları farklı bakış açılarıyla görmelerine, yaratıcılıklarının gelişmesine, sevinç ve hüzün gibi duygularının farkına varmalarına, arkadaş grupları içinde toplumsallaşıp, ahlaki ve sosyal kurallara uymayı öğrenmelerine, fiziksel açıdan kas ve kemik yapılarının gelişmesine, ifade yeteneklerinin ve kelime hazinelerinin gelişmesine yardımcı olmaktadır.

Kaytez ve Durualp oyunun dil, sosyal, motor, öz bakım ve bilişsel gelişim alanlarını olumlu yönde etkilediğini, anne babaların çocuğun gelişiminde oyunu önemli bulduğunu, okul öncesi öğretmen ve yöneticilerin çocuk gelişimi üzerinde etkilerine yönelik görüş birliği içinde olduğunu ve oyunun özel eğitimde kullanılabilecek etkili bir yöntem olduğunu belirtmişlerdir.

Oyunla, özellikle koşma, atlama, tırmanma gibi fiziki gücü gerektiren oyunlarla, çocuğun solunum, dolaşım, sindirim gibi sistemlerinin düzenli çalışmasını sağlamaktadır.

Oyunla Güç-tepkiye hazır olma, hız, durgun ve dinamik dikkat, koordinasyon, esneklik gibi psikomotor yetenekler, el-göz koordinasyonunu geliştirir ve büyük ve küçük kas gelişimi üzerinde etkiye sahiptir.

Oyun, çocukların kendini tanıma, keşfetme, anlatma, psikolojik olarak bir rahatlama aracı olmasından dolayı bireyi tanıma tekniği ve tedavi yöntemi olarak da kullanılmaktadır. Çocuk toplum kuralları ve gereklerini en kolay ve zararsız biçimde oyun sırasında öğrenir.

Oyun, çocuğun dil gelişiminde de önemli bir role sahiptir. Çocuğun dil becerileri ebeveynleriyle oynadıkları sözlü oyunlar, kendisine anlatılan masallar ve ninniler aracılığıyla gelişir. Oyunda oyuncak seçimi de oldukça önemlidir.

Sağlık Bakanlığınca 2002 yılında, Oyuncaklar Hakkında Yönetmelik hazırlanarak oyuncakların sağlık ve çevre korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik koşullarının sağlanmasına yönelik ilkeler belirlenmiştir. Oyuncağın kullanımıyla bağlantılı riskler ve bunlardan korunma yolları oyuncakların üzerinde belirtilme yoluyla bakıcının uyarılması da bu ilkelerden biridir. Oyuncakların bazı özellikleri de sağlık açısından izlenmeli ve ebeveynler tarafından dikkate alınmalıdır. Fiziksel yaralanmaları en aza indirecek şekilde tasarlanmalıdır.

Oyun Ve Oyuncağın Çocuk Sağlığına Etkisi, Hediye Bekmezci, Hava Özkan, İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hast. Dergisi 2015; 5(2):81-87

Çocuk Gelişiminde Oyun Alanlarının Yeri Ve Önemi, İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , Merve Ünal, Ağustos 2009/ Cilt. 10, Sayı. 2, Ss. 95-109

Oyun, Oyuncak Ve Çocuk, Ayten Egemen , Özge Yılmaz ,İpek Akıl, Adü Tıp Fakültesi Dergisi 2004; 5(2): 39 – 42

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.