Organ Nakli Nedir, Neden Önemlidir, Organ Verebilme Şartları Nelerdir?

0 9.811

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhabalar,

Bu yazının ne kadar önemli olduğunu en iyi bir umutla organ nakli bekleyen kişiler anlar. Çünkü bir kişinin organını bağışlamasını beklemek zamanla ölüm arasındaki zaman diliminde yer almayı gerektirir. Bu nedenle bu yazımı bu kadar önemli olan bir konuda yazmaya karar verdim.

Ülkemizde organ nakli bekleyen binlerce kişi var. Sadece böbrek nakli bekleyen

60 binden fazla hasta olduğunu biliyoruz. Bu yazı ile en azından organ nakli ile ilgili bir farkındalık oluşmasını sağlamak istiyorum.

Organ Nakli, sağlıklı bir bireyden alınan organın hasta bireye nakil edilmesi işlemidir.

Bu işlem de HLA doku uygunluğu ve ret in en aza inmesi açısından bireylerin akraba olması önemlidir.

Ülkemizde canlı vericili organ nakli daha fazlayken kadavra vericili organ nakli azdır. Ona rağmen pek çok kişi hala organ beklemektedir ve bu nedenle yaşamını yitirmektedir.

Organ naklinin dinen hiçbir sakıncası bulunmamaktadır ancak bireyler kendilerini eksik, yarım hissedeceklerini düşünmekte ve bu durumu dine uygunsuz olarak nitelendirmektedir.

Ülkemizde canlı vericili organ nakli, birey hayatta ve sağlıklıyken kendi isteği ile organlarını bağışlaması ile mümkündür. Kişiye bir nakil kartı verilir. Ve birey gerekli testleri yaptırdığı takdirde verici adayıdır. Organ bağışı kartı sahibi olsanız dahi, istediğiniz anda ailenize bildirerek ve bağış kartınızı yırtarak, fikrinizden vazgeçebilirsiniz.

Bağışlanabilecek Organlar

Böbrek, akciğer, kalp, karaciğer, pankreas gibi organlar, kalp kapağı, gözün şeffaf kornea tabakası, kas ve kemik iliği dokuları.

En uzun süre bekleyen organ böbrektir. 72 saat bekleyebilir.

Ülkemizde en çok böbrek ve karaciğer nakli yapılmaktadır.

Organ Vericisi Olabilme Şartları Nelerdir?

  • Canlı verici 18-60 yaşlar arasında olmalı,
  • Böbreğini verme konusunda gönüllü ve psikolojik açıdan hazır olmalı
  • Donörün üzerinde herhangi bir baskı olmaması
  • Kan grubu uyumu
  • Kronik Rahatsızlığı Olmamalı (Diyabet vb.)
  • Sağlıklı birey olma
  • Bulaşıcı hastalığının olmaması (Canlı vericide HBsAg(+) olduğu durumlarda bireyler hepatit aşısı olarak koruyuculuk sağlanarak verici olabilir.)
  • Ciddi mental durum bozukluğu, böbrek hastalığı, ameliyat için ciddi bir risk durumu, ABO kan uyumsuzluğu, bulaşıcı bir hastalık veya verici lenfositleri ile alıcı lenfositleri ve serumu arasında uyumsuzluk varsa verici uygun değildir.
  • Malignite tanısı veya HIV pozitifliği donörün kesin ret nedenidir.

Donörün öz ve soy geçmiş değerlendirmesinde dikkate alınması gerekenler aşağıda belirtilmiştir.

  • Kronik ve/veya ciddi bir hastalık öyküsü
  • Kanama eğiliminin de içerecek şekilde hematolojik hastalık öyküsü varlığı
  • Kanser öyküsü
  • Daha önce anestezi almışsa yan etki gözlenme öyküsü
  • Almakta olduğu ilaç öyküsü
  • Alerji öyküsü
  • HIV ve/veya viral hepatit enfeksiyonu için risk grubunda olması
  • Kadın donör için hamilelik öyküsü

Canlı Verici Adayının Taranması

  • Laboratuar testleri, Viral testler (CMV, EBV, HBV, HCV, HIV), Hematoloji
  • Kardiyovasküler değerlendirme (EKG, Tele, EKO, 50 yaşından büyüklerde koşu bandı testi)
  • Abdominal ve pelvik USG, Mamografi, GGK, PSA, Serum glikozu, kolesterol, transaminazlar, bilirubin
  • Hamilelik testi, Renal değerlendirme, Kreatinin klirensi (en az iki defa),BUN, serum elektrolitleri
  • İdrar analizi, İdrar kültürü, Renal sintigrafi, İVP, Renal anjiografi

Canlı Verici de Organ Nakli

  • Canlı vericili organ naklinin temel felsefesi ailede bulunan bir hastayı yine ailenin sağlıklı başka üyesinin organ bağışıyla iyileştirmesidir. İl sağlık kurullarında bulunan etik kurullar tarafından değerlendirilerek onaylanması halinde akraba dışı vericilerle de canlı vericili organ nakli gerçekleşebilmektedir.
  • Sağlıklı bireylerin tek böbreklerini bağışlamalarının tıbben mahsuru olmadığı ortaya konduktan sonra tüm dünyada canlı vericili böbrek nakilleri yaygınlaşmıştır. Toplumda gözlenen en büyük endişe canlı böbrek vericisi olduktan sonra böbrek vericisinin hasta olması, böbrek yetmezliği gelişmesi gibi olasılıklardır.
  • Canlıdan organ çıkarılması işlemi sırasında vericinin sağlığının korunması temel hedeftir. Bu nedenle tüm verici adayları ameliyata kadar bir dizi ayrıntılı incelemeden geçerler. Potansiyel cerrahi komplikasyonlardan vericinin korunması gereklidir.
  • Yapılan çalışmalar uzun takip sonuçlarıyla göstermiştir ki böbrek vericileri ile verici olmayan bireyler arasında yaşam süreleri, hastalık sıklıkları arasında fark yoktur.

Noyan (M)., Sertöz (Ö).,Elbi (H).,Çetin (Ö). Canlıdan Organ Naklinde Ruhsal Değerlendirme. Anadolu Psikiyatri Dergisi 2011; 12:84-87.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.