Obstrüktif Uyku Apnesi: Nedenleri, Belirtileri, Tanı ve Tedavisi

1 1.864

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Obstrüktif uyku apnesi, uyku esnasında üst solunum yolunun tıkanmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tıkanmalar çeşitli sebeplerden kaynaklanmaktadır. Bunlar genel olarak burundan epiglota kadar herhangi bir yerde olabilir.

Çoğu hastada dil kökünün boğaza kaymasıyla tıkanma veya daralma meydana gelir.

Bununla birlikte kişinin anatomik yapısındaki doğuştan veya sonradan oluşan anormallikler de bu hastalığa sebep olur. Bunlar burun eti büyümesi, burun orta hattındaki septum yapısının sağa sola doğru eğilmesidir. Bunlarla birlikte solunumun durmasına etken olan nazofarenkste geniz eti büyümesi, kist, stenoz; orofarenkste tonsil hipertrofisi, dil hipertrofisi, dil kisti; yumuşak damak gevşekliği çeşitli sebeplerdendir.

Uyku apnesine fizyolojik etkenlerin yanı sıra nörolojik etkenler de etki eder. Bunu şu şekilde açıklayabiliriz: Obstrüktif uyku apnesi, en az on saniye süren ve tekrarlayan apnelerden yani uyku esnasında solunumun durmasından meydana gelir. Bu durum kişinin derin uykuya dalmasına engel olur çünkü bu solunum sıkıntısı uyku siklüsünün NREM 3. ve 4. fazına (derin uyku döneminin olduğu faz) girmesini engeller. Bu da kişinin dinlenmemiş olarak uyanmasına ve gün içerisinde uyuklama isteğine sebep olur.

Bunlara ek olarak kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen belirtiler şunlardır.

  • Baş ağrısı,
  • Konsantrasyon bozukluğu,
  • Horlama,
  • Kalp sorunları ve hipertansiyon,
  • Gastroözofageal ve larengofarengeal reflüdür.

Bu belirtilere sahip olup doğru hasta hikâyesinin tanı almayan kişilerin yüzdesi Türkiye’de oldukça fazladır. Sinsi ilerleyen bu hastalık beraberinde tanı konulmamasına bağlı olarak tedavinin gecikmesine sebep olur. Tedavi edilmemiş uyku apnesi, hipertansiyon, enfarktüs ve kalp ritim bozukluklarını beraberinde getirir.

Obstrüktif Uyku Apnesi Tanı Yöntemleri

  • Anamnez
  • Kulak Burun Boğaz Muayenesi
  • Epworth uyuklama skalası
  • Miller manevrası
  • SDB
  • Polisomnografik inceleme
  • Sefalometrik analiz

Bu adımlar uyku apnesinin derecesini ve dolayısıyla uygun tedavi yöntemlerinin uygulanmasını sağlar.

Uyku apnesin derecesi ise saat başı ortaya çıkan apne-hipopne sayısına göre belirlenir.

İlişkili Diğer İçerikler
  • 5-15 apne-hipopne/saat: hafif obstrüktif uyku apnesi
  • 16-30 apne-hipopne/saat: orta obstrüktif uyku apnesi
  • >31 apne-hipopne/saat: ağır obstrüktif uyku apnesi

Tanı yöntemlerinden bahsettik.

Peki, Obstrüktif Uyku Apnesi tedavi yöntemleri nelerdir?

Obstrüktif uyku apnesi için tedaviden bahsetmeden önce hastalığa sebep olan bazı etkenleri sıralayalım.

  • Hastanın yüksek kiloda olması,
  • Sigara, alkol kullanması,
  • Kalın ve geniş boyunlu olmasıdır.

Bu sebepleri yazının başında yazdığım diğer sebeplerden ayıran özelliği doğuştan olmaması ve dolayısıyla ortadan kaldırılması yani hastanın diyet ve sporla sağlıklı bir şekilde kilo vermesi, sigara-alkol kullanımını sınırlandırması/ sonlandırması daha kolaydır ve obstrüktif uyku apnesinin birincil tedavisidir.

Bu şekilde davranışsal düzenlemelere sedatif ve hipnotik ilaçlar da eşlik edebilir. Bunlara ek olarak daha kompleksli tedaviler de mevcuttur. Bu tedaviler, hastalığın derecesine göre uygulanır. Orta ve hafif derecedeki tipleri cerrahi ile tedavi edilebilirken ileri derecedeki tipleri için basınçlı hava maskesi kullanılır. Sürekli pozitif hava basıncı CPAP uygulamasının olumlu yönde etkisi %100’dür. Fakat CPAP uygulamasının cilt bütünlüğünü bozup ülserasyonların oluşmasına sebep olması, aspirasyon, regürjitasyon, gastrik distansiyon gibi komplikasyonları da vardır. Hastanın CPAP uygulamasını hayatı boyunca devam etme zorunluluğunu düşünürsek bu komplikasyonların gerçekleşmesi kaçınılmazdır.

Obstrüktif Uyku Apnesi hastalığının orta ve hafif derecesi için uygulanan cerrahi yöntemler nelerdir?

Cerrahi tedavide öncelik sorunun nereden kaynaklandığına bakmaktır. Sorun dil kökünden kaynaklanıyorsa dil kökünü öne çeken veya küçülten teknikler uygulanır.

  • Uvulopalatofarengoplasti (UPPP)’de küçük dilin ve yumuşak damağın bir kısmı ile bademcikler alınır. Boğaz bölgesine gerdirme yapılarak hava yolu genişletilir.
  • Dil kökünü Sleep In tekniği uygulanır. İp, dilin kökünden geçirilip alt çeneye bağlanır. Hastalık kemik yapısına bağlı olarak ortaya çıkmışsa hava yolunu açmak için alt ve üst çeneyi öne çeken ameliyatlar uygulanır.
  • Radyofarenks somnoplasti’de doku içine, yumuşak damağa radyofarenks dalgaları gönderilip yumuşak damak yukarı çekilerek solunum yolu genişletilir.

Bilgen C., Serdar Ç., Kurtulmuş H., User A., (2008), Horlama ve Obstrüktif Uyku Apnesinde Tanı ve Tedavi, EÜ Dişhek Fak Derg 28: 19-31

Elez F., Ömür M., (2008), Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu, Türk Aile Hek Derg 12(2): 65-69

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

1 yorum
  1. Ömer Faruk diyor

    Bilgilendirici ve faydalı oldu teşekkür ederim. Daha farklı bilgilendirmeleri bekliyoruz.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.