Multipl Skleroz Hastalığı Nedir Ve MS’de Nelere Dikkat Edilmelidir?

0 3.255

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Multipl Skleroz  yani MS, merkezi sinir sistemindeki nöronların miyelin kılıflarını etkileyen kronik ve ilerleyici bir hastalıktır.

Beyin ve omurilikteki sinir liflerini kaplayan miyelin kılıfın harabiyeti ,sinir uyarılarının bozulmasıyla sonuçlanır. Etkilenen alanlar genelde optik sinir, beyin, beyin sapı ve beyinciktir.

Çoğunlukla 20-40 yaş grubunda yani genç erişkinlerde görülmektedir. Kadınlarda görülme sıklığı ise erkeklere göre daha fazladır.

Kronik bir hastalık olduğundan yaşam boyu alevlenme ve düzelme dönemleri ile seyreder.

Multipl Skleroz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

  • Yorgunluk
  • Güçsüzlük
  • His kaybı (Parestezi)
  • Koordinasyon güçlüğü ve denge kaybı
  • Ağrı
  • Depresyon
Ve eğer optik sinir tutulumu varsa;
  • Bulanık görme
  • Diplopi yani çift görme
  • Skotom yani görme alanında görülemeyen alanların bulunması
  • Körlük gibi bulgular  da ortaya çıkabilir.

Multipl Skleroz hastalığında yaşam kalitesinin sağlıkla ilişkisini araştıran çalışmalarda, multipl sklerozlu hastalarda yaşam kalitesi puanları sağlıklı kişilere ve başka bir kronik hastalığa sahip olan insanlara göre düşük bulunmuştur.

Multipl Sklerozlu Hastalarda Depresyon Görülme Sıklığı Yüksektir.

Depresyon ise en yaygın görülen psikiyatrik bozukluklardan biridir. Yapılan bir alan araştırmasında  793 Multipl Skleroz hastasının %69.6’sında anlamlı düzeyde depresif belirti bulunmuştur.

Multipl Skleroz Hastalığında Doğru Bilinen Yanlışlar Nelerdir?

Bilinen yanlışları düzeltelim;

  • Multipl Skleroz bulaşıcı bir hastalık değildir.
  • Ruhsal bir hastalık değildir.
  • Sadece genetik geçişli olduğu söylenemez, hastalığa zemin hazırlayan birçok faktör vardır.
  • Öldürücü değildir, tedavi edilebilir bir hastalıktır.
  • Multipl Skleroz hastası olan kişiler çalışmaya devam edebilirler.

Multipl Skleroz Hastası Bir Kişi Nelere Dikkat Etmelidir?

  • Acil idrar yapma sorunu olan kişiler, alkol ve kafein tüketmemeli, günlük 2 litre sıvı almalı ve akşam yemeği sonrası sıvı alımını kısıtlamalıdır.
  • Kabızlığı önlemek için lifli ve posalı besinler tüketmeli, yeterli sıvı almalı ve düzenli bir şekilde dışkılama alışkanlığı kazanmalıdır. Fakat dışkı kaçırma ile ilgili sorunları varsa kişi lifli gıdaları tüketme sıklığını azaltmalı ve hijyenine dikkat etmelidir.
  • Cinsel aktiviteden önce sıvı alımını azaltmalı, mesane ve bağırsakları boşaltmalı ve eğer kalıcı kateter ile idrar çıkartan biriyse kateteri çıkarmalıdır.
  • Konuşma ve yutma problemi gelişen Multipl Skleroz hastaları basit iletişim tekniklerini kullanarak iletişim kurabileceği gibi bu konuda, konuşma terapisti gibi, uzman birinden yardım alabilir.
  • Beslenme sırasında aspirasyonu önlemek için boyun fleksiyonda tutulmalıdır, bu kişinin kolay yutabilmesini sağlar. Yarı katı diyetle beslenmeli, aşırı sıcak ve  çiğnenmesi zor olan besinlerden kaçınmalıdır. Küçük lokmalar halinde yavaşça yemeğini tüketmelidir.
  • Bilişsel fonksiyon bozukluğu olan kişiler, unutkanlığın önüne geçmek  ve  ilaçlarını içmeyi, işlerini yapmayı unutmamak için uyarı notları oluşturabilir.Bulmaca çözmek ve kitap okumak da  fonksiyonların gelişmesine yardımcı olup eğlenceli zaman geçirmeye katkı sağlar.
  • Multipl Skleroz hastalarında sıcak, yorgunluğu arttıran bir faktördür. Sıcak havadan, sıcak içeceklerden, sıcak duştan açıkçası sıcak olan her şeyden kaçınmalıdır. Vücudunu serin tutmalı, soğuk içecekler tüketmelidir.
  • Spazmları önlemek için ROM (Range of motion; dengeli eklem hareketi)  egzersizleri yapmalıdır.
  • Yeterli uyumalı, uyku düzeni sağlanmalıdır.
  • Öz bakım gücünün azalması Multipl Skleroz hastalarının depresyona eğilimini arttırabilir. Hastalığa adapte olma sürecinde desteklenmeli ve uğraşlar bulunmalıdır.

Uluslar arası Multipl Skleroz Federasyonu ve DSÖ tarafından her yıl Mayıs ayının son Çarşambası Multipl Skleroz Günü olarak ilan edilmiştir.

Multipl Skleroz  artık ümitsizliklerle dolu bir hastalık değildir.

MS’liler GülüMSesin!

Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım 4.baskı Cilt 2 /Prof.Dr. Ayder Karadakovan ve Prof.Dr.Fatma Eti Aslan

Kaya, N., Akpınar, Z., & Çilli, A. S. (2003). Relationship between depression and anxiety and quality of life in multiple sclerosis. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 4, 220-225.

Akkuş, A. G. Y., & Kapucu, Ö. G. D. S. (2006). Multipl skleroz ve hasta eğitimi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 13(2), 57-63.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.