Mantıksal / Matematiksel Zekâ Nasıl Geliştirilir?

0 5.494

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Mantıksal/matematiksel zekâ benzer yönler arama zekâsı olarak tanımlanabilir. Matematiği kullanmaya yaşamımız içinde çok erken zamanlarda başlarız. Mantıksal/matematiksel zekânın ilk gelişim aşaması çevremizdeki gerçek fiziksel dünyada bulunan nesneleri kullanmamızla ve onlarla oynamamızla başlar.

Mantıksal-matematiksel zekânın en önemli gerekliliği akıl yürütebilmektir. Akıl yürütme en kolay adımlarla başlayıp karmaşık olana doğru ilerler. Sistematik ve ayrıntılı düşünmeyi gerektirir. Matematiksel zekâ, karşılaşılan herhangi bir soru veya sorunu tüm yönleriyle algılamayı ve kanıtlarıyla çözmeyi gerektirir.

Mantıksal-matematiksel zekânın doğasında güçlü bir merak duygusu yer almaktadır. Ayrıca gözlem yapma yeteneği ve sorgulama da önemli gerekliliklerdendir. Gerek bilim adamları gerek matematikçiler bu içgüdülerle yola çıkıp ısrar ve disiplinle iyi bir sonuca ulaşmışlardır. Newton kütle çekim yasasını bulmadan önce yere düşen bilyenin neden sektiğini, insanların neden yere doğru düştüğünü bunlarla birlikte de gökyüzünde asılı duran Ay’ın neden düşmediğini merak ederdi. Einstein’ın evrene merakı dört beş yaşlarında kendisine hediye edilen bir pusula ile başlamıştır. Hangi yöne çevirirse de hep kuzeyi gösteren ibrenin gizemi onu büyülemiştir. Ünlü matematikçi Pascal için ise matematik ilk aşk gibidir. Oyun odasının duvarlarına üçgen, çember gibi desenler çizip bunlar arasındaki ilişkiyi araştırdığı söylenir.

Sayısal beceriler ilkel olsun, gelişmiş olsun tüm toplumlarda önemli bir yere sahiptir. Günlük hayatta, ticarette, bilimde, yeni ürünler üretmede, evrenle ilgili bilinmeyen gerçekleri açıklamada, kısacası hayattaki soru ve sorunları çözmede matematikten yararlanılmıştır. Kültürlerin ve yaşanılan dönemin farklılığına göre matematiğin öne çıkan yönü paralellik göstermiş. Kimi toplumlar matematiği aritmetik hesaplamalar yaparken, kimi toplumlar ticarette, kimisi bilimde ve belki de oynanan bir oyunda(satranç, bulmaca vb.) kullanmışlardır.

Eğer siz de mantıksal/matematiksel zekânızı geliştirmek ve bu zekâ boyutunuzun farkında olmak istiyorsanız öncelikle bu zekâ boyutunun neleri kapsadığına bir göz atmamız gerekecek.

Mantıksal / Matematiksel Zekânın Temelindeki Kapasiteleri Anlamak

1. Soyut yapıları fark etme

Doğadaki tekrarlayan dizilerin farkına varmaktır. Salyangoz kabuğu, kar tanesi, tavus kuşunun tüyleri, kozalak, bal peteğindeki örüntüleri fark etmek örnek olabilir.

2. Tümevarım yoluyla akıl yürütme

Özelden genele ya da olaylardan yasalara geçiş şeklindeki, akıl yürütmedir.

Örnek: Sultan siyah bir kedidir. Sultan balık yer. Öyleyse tüm siyah kediler balık yer.

3. Tümden gelim yoluyla akıl yürütme

Akıl yürütmede tümelden tikele, yasadan olaya, etkenden etkiye, genelden özele geçme yoludur.

Örnek: Bütün insanlar ölümlüdür. Sokrates bir insandır. Öyleyse Sokrates ölümlüdür.

4. Bağıntıların farkına varma

Gündelik hayatta karşılaşılan verileri sıralama ve sınıflama yeteneğidir.

Örnek: Kahve içersem uykum kaçar.

5. Karmaşık hesaplar yapma

Nesnelerin belli özelliklerini sayısallaştırmak ve hesaplamak veya olaylar arasındaki birtakım soyut ilişkiler üzerinde düşünmek.

6. Bilimsel yöntemi kullanma

Bilimsel yöntem, en basit haliyle aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

  1. Evrendeki bir fenomenin gözlemlenmesi.
  2. Bu fenomene dair, gözlemler ile tutarlı, ancak kesin olmayan, hipotez adında deneysel bir açıklama getirilmesi.
  3. Hipotezin tahminlerde bulunmak için kullanılması.
  4. Tahminlerin deneylerle veya ek gözlemlerle test edilmesi ve sonuçlar ışığında hipotezde gerekli değişikliklerin yapılması.
  5. (3) ve (4) numaralı adımların hipotez ve deney arasında tutarsızlık kalmayana kadar tekrarlanması.

Mantıksal-matematiksel zekâ yönü güçlü olan kişiler nesneleri tanımakta, kavramlar ve olaylar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları bulmakta, deneyler kurup test etmekte, soyut kavramları kullanmakta ve algılamakta, karmaşık hesaplamalar yapmakta, yeni modeller kurmakta vb. konular veya olaylarda iyidirler.

Bümen, N. T. Okulda Çoklu Zekâ Kuramı. İkinci Baskı. Ankara: Pegem A Yayıncılık, 2004.

Gardner J. Assessment and Learning, SAGE Publications Ltd. 2012

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.