Kemoterapi Nedir, Yan Etkileri Nelerdir ve Kemoterapide Nasıl Beslenilmeli?

0 67

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Tüm dünyada ve ülkemizde önemli sağlık sorunlarından biri kanserdir. Özellikle son yıllarda ülkemizde kanser vakalarından hayatını kaybedenlerin sayısı dünyada olduğu gibi artmaktadır. Aynı zamanda kanserin erken tanısı ile erken tedavi şansı oluşmakta ve iyileşme oranlarında bir yükselme görülmektedir.

Bu yazımın konuna gelecek olursam, kanser tedavisinde ise sık kullanılan bir yöntem olan kemoterapi hakkında ne kadar bilgi sahibiyiz?

Kemoterapi Nedir?

Kemoterapi, kanser hücrelerinin yok edilmesinde kimyasal maddelerin kullanımı, malign tümörlerin tedavisinde kullanılan yöntemdir. Kanserin tipine ve evresine göre kanseri tedavi etmek, yayılımını önlemek, tümörün büyümesini yavaşlatmak ve vücudun farklı bölgelerine yayılmış kanser hücrelerini yok etmek amacıyla uygulanır. Kemoterapi vücuda zararlı hücreleri yok ettiği kadar yararlı hücreleri de yok eder. Peki neden kullanılır zararı da varsa? Bu sorunun cevabı kar-zarar oranına dayanır. Kemoterapinin yararı biraz daha fazla olduğu için kullanılmaktadır.

Kemoterapi Yan Etkileri Nelerdir?

Her ilacın yan etkisi olduğu gibi kemoterapinin de yan etkileri vardır. Bunlar;

  • Ağrı
  • Anoreksiya
  • Yorgunluk
  • Bulantı
  • Kusma
  • Ağız mukozasında bozulma
  • Dehidratasyon gibi yan etkileri olmaktadır. Bu belirtiler kemoterapi alan çoğu hastada görülür.

Kemoterapi Prensipleri ve Toksisitesi Nelerdir?

Bir hasta kemoterapi alabilmesi için bazı öncelikleri taşıması gerekir. Şüphe edilen kanser hastasına kemoterapi kesinlikle verilmemektedir. Kemoterapinin prensipleri ise;

  • Hastalığın tanısı kesin olmalıdır ve hastalığın evresi bilinmelidir.
  • Hasta verilecek olan ilaç tedavisini tolere edebilecek durumda olmalıdır.
  • Standart olarak verilen adjuvan tedavi uygulanması gerekir.
  • Verilen ilacın etkili olup olmadığını gösteren bir ölçüm metodu olmalıdır Serum tümör marker düzeyi, tümör büyüklüğü).
  • Verilen ilaç tedavisi hastanın yaşam süresini ve-veya yaşam kalitesini artırmalıdır.
  • Hastanın ilaçlardan yarar görebileceği kadar yeterli yaşam süresi olmalıdır.
  • Kemoterapi verilen merkezde yeterli destekleyici bakım olanakları bulunmalıdır.

Kemoterapötik ilaçlar yaşamı tehdit eden yan etkilere neden olabilir. Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar hemen hemen bütün organlar üzerinde olumsuz etkilere yol açabilmektedir. Bunlar;

  • Derideki yan etkiler ve alerjik reaksiyonlar
  • Kemik iliği supresyonu
  • Gastro-intestinal yan etkiler (Mide bağırsak sorunları)
  • Hemorajik sistitis (Kan enfeksiyonları)
  • Hepatik yan etkiler (Karaciğer sorunları)
  • Nörotoksisite (Nörolojik hasarlar)
  • Pulmoner yan etkiler (Akciğer sorunları)
  • Kardiyak yan etkiler (Kalp sorunları)

Kemoterapide Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Kemoterapide beslenme özellikle dikkat edilmesi gereken bir durumdur. Oluşacak olan yan etkileri minimum düzeye indirmek için beslenmeye dikkat edilmesi önerilir. Günlük beslenmeniz gereken beş ana grup şu şekildedir;

  • Sebze ve meyveler
  • Et, tavuk, balık, yumurta
  • Tahıllar
  • Süt ve süt ürünler
  • Sıvılar (çay, kahve hariç )
  • Özellikle tüketmemeniz gereken yiyecekler GREYFURT ve ISIRGAN OTU’dur.

Burada yazan besinlerden kaç porsiyon yiyeceğiniz konusunda bir diyetisyen ile görüşmeniz uygun olacaktır.

Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Yaşam Kalitesi ve Yaşam Kalitesini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi; Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi

Yeşilbalkan Usta Ö, Akyol Durmaz A, Çetinkaya Y, Altın T, Ünlü D.    Kemoterapi Tedavisi Alan Hastaların Tedaviye Bağlı Yaşadıkları Semptomlar Ve Yaşam Kalitesine Olan Etkisinin İncelenmesi Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 21 (1) : 13-31, 2005  

Aslan Ö, Vural H, Kömürcü Ş, Özet A. Kemoterapi Alan Kanser Hastalarına Verilen Eğitimin Kemoterapi Semptomlarına Etkisi C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 15-28, 2006

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.