Karaciğerin İltihabi Hastalıkları: HEPATİTLER

0 7.187

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Hepatit “karaciğer iltihabı” anlamına gelir ve virüslere bağlı gelişir.  Karaciğerde büyüme, hassasiyet ve bazen kalıcı hasara neden olur.

Virüsler dışında kimyasal maddeler, ilaçlar ve alkol tüketimi nedeniyle de oluşabilir.

Hepatit A

Ağız ve fekal yolla bulaşır. Virüsle bulaşık yiyecek içecek alındığında, tuvaletten sonra el yıkamama gibi basit hijyen kurallarına uyulmadığında görülür. Ayrıca midye ve istiridye gibi deniz ürünlerinden de bulaş mümkün.

Hepatit B

Hepatitin en sık görülen türüdür. Bu virüs kan ve kan ürünlerinin nakli ile (küçük kesiklerden, kulak delinmesi, dövme yaptırılması, diş tedavisi, manikür, pedikür gibi) veya cinsel ilişki sırasında bulaşabilir. Doğum esnasında anneden bebeğe geçebilir.

Hepatit C

En tehlikeli olanıdır. Hastaların yarısında siroza yol açar. Kirli kan ve kan ürünlerinin nakli ile bulaşır. Cinsel temas yolu ve anneden bebeğe geçiş de söz konusudur. Ancak hastaların üçte birinin hastalığı nereden ve nasıl aldığı saptanamaz.

Hepatit D

Hepatit B virüs taşıyıcısı olan ve damar içi uyuşturucu kullananlarda görülür. Kirli kan ve kan ürünlerinin nakli ile bulaşır. Bu virüs sadece hepatit B virüsü bulaşmış insanlarda hastalık yapar.

Hepatit E

Belirtileri hepatit A’ya benzer.  Fekal-oral yol ve deniz ürünleriyle bulaşabilir.

Hepatit Belirtileri

  • Halsizlik,
  • Ateş,
  • Kas ve eklem ağrıları,
  • Bulantı- kusma,
  • Dikkat azalması,
  • Karın ağrısı ve bazen “ishal”dir.

Birçok hastada belirtiler hafiftir teşhis edilemeyebilir.

Ülkemizde hepatitler “sarılık” olarak da bilinir. Evet hepatitli hastalarda sarılık görülebilir fakat sarılık olmadan da hastalık geçirilebilir.

Sarılık deride ve göz akslarında meydana gelir. Sarılık geçiren hastalarda koyu renk idrar ve açık renk dışkı gözlenir. Kaşıntı olabilir.

Hepatit geçiren hastalar hastalık sırasında 2 ila 5 kilo arasında kilo kaybedebilirler.

Hepatit Tanısı Nasıl Konulur?

Bulgular sarılık olsa bile tanı için yeterli değil. Karaciğer hasarını gösteren ALT, AST gibi testler ve bilirubin düzeylerini bilmek gerekir.

AST

Erkekte 10-40’u/L

Kadında 7-35’u/L

ALT

İlişkili Diğer İçerikler

Erkekte 15-50 ıu/L

Kadında 15-42 ıu/L

Çocuk ve yetişkinde,

Konjuge bilirubin 0-0,4 mg/dl

Total bilirubin 0.3-1,0 mg/dl arasında olmalıdır.

Bunların yüksekliğinde karaciğer hasarından şüphelenilir.

Hepatit Etkeni Nasıl Belirlenir?

Hepatitlerin hangisi geçirilirse geçirilsin benzer bulgular oluşur. Hangi tip hepatitin geçirildiği ancak kan tetkiki ile anlaşılır. ELISA yöntemi de sıklıkla kullanılmaktadır.

Örneğin hepatit B virüsü için,

Kişinin kanında HBsAg proteininin bulunması aktif enfeksiyon bulgusudur.

HBsAb antikoru bulunduysa virüse maruziyet veya aşılanma sonrası hepatit b’ye bağışık olduğunu gösterir.

Viral hepatitlerde kronikleşme ihtimalı kişiye ve hastalığın nedenine bağlı olarak değişir. Hepatit c için bu ihtimal %80’den fazla, hepatit b için %10’dan azdır.

“Kronik Hepatit” kelimesi 6 aydan uzun süren hepatitler için kullanılır.

Kan testleri hastalığın tamamen geçtiğini gösterene dek doktor muayenelerine gitmeliyiz. Hastalık 6 aydan uzun sürerse kronikleşme söz konusudur ve dikkatli olunmalıdır.

Hepatit Nasıl Tedavi Edilir?

Aktif sarılık geçiren akut hepatitli kişilere uygulanan özel bir ilaç tedavisi yoktur.  Kronik hepatit olan kişilerde ilaçla tedavi uygulanır. Bu tedavide amaç virüsün vücuda verdiği hasarı azaltılmak ya da durdurmaktır.

Hepatit Hastalarında Taşıyıcılık

Taşıyıcılık genelde hepatit B’li hastalar için söz konusudur. Kanlarında hepatit B virüsü var fakat muayene bulgularında hastalığın hiçbir belirtisi yoktur. Bu kişiler “asemptomatik taşıyıcı” ya da “sessiz taşıyıcı” olarak adlandırılır. Virüs uykudadır ve vücuda zarar vermez.

Ancak bu taşıyıcılar bulaştırıcıdır. Aynı zamanda hastalık aktif şekle dönüşebilir. Belirli aralıklarla karaciğer fonksiyonlarının kontrol edilmesi gerekmektedir.

Hepatit Komplikasyonları Nelerdir?

  • Siroz (Kronik, yaygın ve ilerleyici karaciğer iltihabıdır. Öldürücü bir hastalıktır.)
  • Karaciğer kanseri
  • Karaciğer yetersizliği,
  • Fulminan hepatit denilen çok kısa sürede karaciğer yetersizliğine götüren ölümcül bir hastalık tipi.
  • A, B, D, E hepatit hastaların -arada alevlenme atakları görülse de- çoğu tamamen iyileşir.
  • B hepatitin %10’dan azı, C hepatitin %80’den fazlası kişiyi kronik karaciğer hastalığına götürür.

Hepatitten Korunma Yolları

  • Bilgi sahibi olmak,
  • Aşı yaptırmak,
  • Hijyen kurallarına uymak,
  • Prezervatif kullanmak,
  • Kuaförlerde ve berberlerde kullanılan aletlerin sterilliğine önem vermek,
  • Diş tedavilerinde gerekli önlemlerin alınmış olmasına dikkat etmek,
  • Kan transfüzyonlarında kanın virüssüz olduğuna emin olmak.

Tabak F. Viral Hepatitler. In: Hamuryudan V, Öztürk R, editors. Türkiyede Sık Karşılaşılan Hastalıklar I. İstanbul: İ. Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Dizisi 2007; 55: 195-214.

E, G. (2012). Hepatit B Enfeksiyonu ve Korunma. Konuralp Medical Journal, 4 (2), 54-58. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ktd/issue/10303/126413

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.