Karabasanı (Uyku Felci) Yönetmeyi Başarabilen Genç Bir Kadın – Röportaj

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Halk arasında ‘Karabasan’ olarak bilinen ‘Uyku Felci’ uykunun REM (Rapid Eye Movement) evresinde meydana gelmektedir. Uyku felci geçiren bireyler görebilir ya da duyabilirler. Bunun nedeni REM uykusu altında yoğun merkezi sinir sistemi etkinliğinin mevcut olmasıdır. Ancak uyku felci kas aktivitesini engellediği için önemli hareketleri yapamazlar. Bireylerin motor fonksiyonları devre dışı olmaktadır. Uyku felcine kabusla birlikte göğüs üzerinde ağır bir baskı hissi, boğulma hissi , dokunsal-işitsel-görsel halüsinasyonlardan biri eşlik etmektedir. Uyku felci nörologlar, psikiyatristler ve psikologların çalışma alanlarında yer almaktadır.

Gelin sizlerle uyku felci deneyimine sahip genç bir kadınla yaptığım röportajı okuyalım.

Rabia SEÇGİN: Merhaba F. Hanım. Röportajıma hoş geldiniz. Kısaca bizlere kendinizden bahsedebilir misiniz?

F.Y. :  23 yaşındayım. Pediatri hemşiresi olarak çalışıyorum. Resimle çok ilgiliyim, metroda yolda giderken resim çizmeyi seviyorum. Çizim yapmak benim için iyi zaman aktivitesi gibi. Farklı şeyleri araştırmayı seviyorum. Farklı alanlarda gelişmeyi seviyorum. Bilime karşı fazlasıyla ilgi duyuyorum.

Rabia SEÇGİN: Sizinle daha önceki konuşmalarımızda zaman zaman uyku felci problemi yaşadığınızı dile getirmiştiniz. Peki ilk deneyiminiz ne zamandı ve tetikleyicisi sizce neydi?

F.Y.:  İlkokuldaydım. 5.sınıftaydım, okuldan kardeşimle eve dönüyorduk, okul yolumuzdu ve o gün bir adam beni dokunsal ve cinsel taciz etti (yaşadığım ilk tacizdi).Akşam eve gittiğimde bunu kimseye anlatamadım. Aileme anlatırsam bana kızacaklarını düşünmüştüm çünkü. Bunu saklamak istedim ve tamamen unutmak istedim. Yaşadığım o anı tamamen unutmak istiyordum. Eve döndüğümde kimseye anlatamadım ve o gün uyurken ilk karabasanımı gördüm. Bu olaydan sonra tek yaşadığım karabasan değildi uyurgezerlikte yaşamıştım ancak bu daha sonraları devam etmedi.

Rabia SEÇGİN: Uyku felci için aldığınız psikolojik bir destek ve farmakolojik bir tedavi bulunuyor mu?

F.Y.:  O günden sonra sık sık görmedim karabasanı. Ancak üniversite dönemlerinde patolojik olarak, stresli anlarımda görmeye başlamıştım. Üniversite döneminde bir gün akşam eve geldiğimde beynimde bir sorun olduğunu düşünmeye başladım karabasan nedeniyle ve ardından nörolojiye başvurdum. Nörolog anksiyolitik ilaç verdi. Anksiyolitik ilaçları yalnızca 5 gün kullandım. Ardından karabasanım geçmeyince psikiyatriste başvurmayı tercih ettim. Psikiyatrist antidepresan ve anksiyolitik ilaç yazdı. Psikiyatriste gittiğimde ayrıca uyumaktan korktuğumu da dile getirdim. Ardından ilaçları aldım ancak eğer bugün de karabasan görürsem ilaçları kullanmaya başlayacağım eğer görmezsem kullanmayacağım dedim ve o gün karabasan görmedim. Karabasan görmediğim içinde ilaçları kullanmadım. Bu andan sonra çok nadir karabasan gördüm. Genelde uyku düzenim bozuk olduğunda görüyordum. Mezun olup gittikten sonra uzun bir aradan sonra ilk karabasanımı, atandığım hastanede geçirdiğim 24 nöbetinden sonra gördüm. Şu sıralar ayda max.2 kez görüyorum. Ancak eskisi gibi uzun değiller. Hatta birkaç ay görmediğim zamanlarda oluyor.

Rabia SEÇGİN: Uyku felcinde görülen halüsinasyonların işitsel, görsel ya da dokunsal olabildiği dile getiriliyor peki sizin yaşadığınız uyku felcinde hangi halüsinasyon/halüsinasyonlar mevcut F. Hanım?

F.Y.: Ben işitsel halüsinasyonlar görüyorum yalnızca. Diğer halüsinasyon tiplerini hiçbir zaman yaşamadım.

Rabia SEÇGİN: Uykunuzdaki işitsel halüsinasyonları tarif edebilir misiniz peki o anda vücudunuzda neler oluyor, sesler neye benziyor?

F.Y.:  Sesler deprem oluyormuş gibi, ortalık tamamen karanlık. Bilincim yerinde , ses şiddeti arttıkça göğsümdeki basınçta artıyor. Motor fonksiyonlarım o anlarda çalışmıyor. İlk gördüğüm karabasan da ise bembeyaz bir boşluğun içerisindeydim. Uzundu o, o gece 3 defa tekrar etti. Uzay boşluğu gibi tasvir edebiliriz. Boyut yoktu. Motor fonksiyonlarım devre dışıydı yine. Şu sıralar karabasanım 1 dk. dan az sürüyor. Patolojikken sabaha kadar sürdüğü olmuştu.

Rabia SEÇGİN: Duyduğunuz işitsel halüsinasyonlarınız ile nasıl baş ediyorsunuz?

F.Y: Genelde elime odaklanıyordum .Mesela parmağım ya da koluma odaklanıp hareket ettirmeye çalışıyordum. Böylece motor fonksiyonlar geri geliyordu. Önceden bunu uyguluyordum ancak şimdi daha etkili bir yol buldum. Ayrıca artık korkmuyorum karabasandan. Korkmadığım içinde geldiği zaman gidiyor. Gittiğini de fark etmiyorum artık. O an odağım uyumak oluyor, eskiden uyanmaktı. Ve şu an şöyle düşünüyorum, geldi ve geldiği gibi gidecek. Neden uykumu onun için böleyim ki? Zaten o sırada istediğim şey uyumak uyanmak değil.

Rabia SEÇGİN: Peki uyku felcini tetikleyen hayatınızdaki etmenlerin neler olduğunu düşünüyorsunuz?

F.Y.: Üç şey.; Bir: Anksiyete. İkincisi: Uyku düzeni bozukluğu. Üçüncüsü: Psikolojik etmen. Psikolojik etmeni de şu şekilde açıklayabiliriz;  Uyuduğum sıralarda bilincim açık motor fonksiyonlar yokken içimden acaba şimdi yaşayacak mıyım karabasanı düşüncesini aklımdan geçirdiğimde görüyorum. Bu uyku felcim için psikolojik bir tetikleyici .

Rabia SEÇGİN: Röportaj için çok teşekkür ederim F. Hanım, çok güzel bir röportaj oldu. Son olarak dilerseniz eklemek istediklerinizi ve sizler gibi uyku felci deneyimleyen bireylere vermek istediğiniz tavsiyeleri alabiliriz.

F.Y: Röportaj için öncelikle ben teşekkür ederim. Bir şeyi ne kadar çok kafaya takarsak o şeyden o kadar çok korkarız ve gözümüzde büyüttüğümüz o şey bize bir o kadar korkutucu görünür. Bunu düşünmemenizi öneriyorum. Karabasan gördüğünüzde biri odaya girmiş ve etrafı karıştırıp ışığı kapatmış ve gitmiş gibi düşünebilir ve zaten şimdi gidecek diyebilirsiniz. Görsel halüsinasyonlar yaşayanlar ise bu gördüğüm gerçek değil diye düşünebilir . Beyninizin sizi oyuna getirmesine izin vermeyin. Son olarak insanlara şunu söylemek istiyorum karabasan tamamen psikolojik bir olay. Kendi psikolojimiz ile var oluyor ve kendi psikolojimizle yok oluyor. Bu yüzden bunu aşmanın tek yolu kendi psikolojimizi güçlendirmek.

Son sözlerime bir de özlü söz ekleyip veda etmek istiyorum; ‘‘ Korku içinde yaşayan asla hür değildir (HORATİUS)’’ KORKMA!

Owen Davies (2003) The Nightmare Experience, Sleep Paralysis, and Witchcraft Accusations, Folklore, 114:2, 182

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.