Kanserden Korunmak İçin Hayatınızda Yer Edinmesi Gereken 10 Yaşam Tarzı Önerisi

2 189

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Kanser; kontrolsüz bölünen, çoğalan ve diğer dokulara yayılabilme özelliği olan anormal hücrelerin oluşturduğu hastalıklar için kullanılan tıbbi bir terimdir.

Kanser günümüzün en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Kanser tüm dünyada kalp ve damar hastalıklarından sonra en sık ölüme yol açan ikinci hastalıktır.

Gittikçe artan görülme sıklığı ve ölümcül olması sebebiyle üzerinde sıkça konuşulmakta ve araştırmalar yapılmaktadır. Kanserin oluşum nedenlerine baktığımızda yaklaşık %90 çevresel, %10 genetik faktörlerden kaynaklanmaktadır. Bu sonuca göre aslında kanserin önlenebilir bir hastalık olduğu ortaya çıkmaktadır.

Peki, bizi kanserden koruyacak olan 10 korunma yöntemi nedir?

1. Sigara Ve Tütün Ürünlerinden Uzak Durun

Sigara ve diğer tüm tütün ürünleri kanser başta olmak üzere birçok hastalığa sebep olmaktadır. Türkiye’ de en çok görülen kanser türü akciğer kanseridir. Yaşama oranı en düşük olan ve Türkiye’deki kanser ölümlerinin en yaygın olanıdır. Beş akciğer kanseri vakasının dördünden daha fazlası sigaradan kaynaklanmaktadır. Tütün kullanımı başta akciğer kanseri olmak üzere oral kavite (ağız boşluğu), larenks (gırtlak), mesane, Özefagusun (yemek borusu), karaciğer, pankreas, kemik, lösemi, mide, böbrek, serviks (rahim ağzı) kanserine neden olabilmektedir.

Tütün ürünlerini direk ya da dolaylı yoldan solumak hastalıkların oluşumuna zemin hazırlamaktadır. Pasif içiciler de bu durumdan oldukça fazla etkilenmektedir. Pasif içicilik ne diye sorarsak eğer şu şekilde tanımlarız; başkalarının içtiği ya da yanan tütün ürününden kaynaklanan dumanının solunmasıdır. Pasif içici olarak tütün dumanını solumakla, direk kullanıcı olmak arasında fark yoktur. Bu nedenle toplu alanlarda tütün kullanımına engel olmak toplum sağlığı için büyük önem arz etmektedir.

2. Yeterli Ve Dengeli Beslenin

Yeterli ve dengeli beslenmek; vücudun büyümesi ve gelişmesi, hücrelerin yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin gruplarının her birinin dengeli ve yeterli miktarda alınması ve kullanılması anlamına gelmektedir. Bu besin grupları şunlardır:

Süt grubu: Süt, yoğurt, peynir, ayran vb.

Et grubu: Et, tavuk, yumurta, balık, kuru baklagiller (kuru fasulye, nohut, mercimek vb.), yağlı tohumlar (fındık, badem, ceviz vb.)

Tahıl grubu: Ekmek, bulgur, makarna, pirinç, tarhana, mısır

Sebze ve meyve grubu

Tüm bu besin gruplarının yeterli ve dengeli bir şekilde vücuda alınması sağlıklı beslenmedir. Sağlıklı beslenme obezite nin (şişmanlık) önüne geçer ve sağlıklı bir kiloda kalmanızı sağlar. Yapılan araştırmalara göre obezite; meme, kalın barsak (kolerektal), rahim ağzı (serviks), rahim (endometriyum), yumurtalık (over), safra kesesi, böbrek, prostat ve karaciğer kanseri riskini arttırdığı saptanmıştır. Obezitenin nedenlerinden biri yüksek kalorili beslenmedir.

  • Doymuş yağ içeriği yüksek olan gıdalardan kaçınılmalıdır.
  • Basit karbonhidrat içeren gıdalar tüketilmemelidir (şeker, çikolata, kek pasta).
  • Katkı maddelerinden ve içeriği bilinmeyen tüm ürünlerden uzak durulmalıdır.
  • Yemeklerde sağlıklı pişirme yöntemleri tercih edilmelidir (haşlama, ızgara, buharda pişirme gibi).
  • Aşırı yağlı yemeklerden, kızartmalardan, yanmış gıdalardan uzak durulmalıdır.
  • Günlük tuz tüketimine dikkat edilmelidir; tuzlu besinler fazla tüketilmemelidir.
  • Vücut fonksiyonlarının sağlıklı bir şekilde devam etmesi için günlük su tüketimi 8-10 su bardağının (2.0-2,5 litre) altına düşmemelidir. (Sağlıklı bireyler için)

3. Düzenli Egzersiz Yapın

Günlük yaşamda, vücut kaslarını çalıştırarak enerji harcanmasını gerektiren her hareket fiziksel aktivite olarak tanımlanır. Kanser ölümlerinin yaklaşık %5’i hareketsiz yaşam şeklinden kaynaklanmaktadır. Her yaş için , her koşul için yapılabilecek egzersiz vardır. Sahip olunan hastalıktan ya da yaştan dolayı egzersizlerden uzak durulmamalıdır, kendi yaşınıza ve sağlığınıza en uygun egzersizler için sağlık profesyonellerine danışılmalıdır.

Düzenli fiziksel aktivitelerin faydaları nelerdir?

  • Kolon ve meme kanserleri başta olmak üzere bazı kanser risklerinde (akciğer ve rahim ağzı) azalma sağlamaktadır.
  • Kalp hastalığı ve inme riskinde azalma
  • Yüksek kan basıncında düzelme
  • Kolestrol seviyesinde düşme
  • Aşırı kilo almayı önleme
  • Tip 2 diabetes mellitus riskinde azalma
  • Kemik mineral yoğunluğunu arttırmaktadır.

4. Alkolden Uzak Durun

Alkol tüketimi karaciğer hastalıkları, obezite, kalp ve damar hastalıklarına ve bazı kanser türlerinin oluşmasına sebep olmaktadır. Yapılan araştırmalar, alkolün oral kavite (ağız boşluğu), farinks (yutak), larenks (gırtlak), özofagus (yemek borusu) ve kalın bağırsak (kolerektal), meme ve karaciğer kanseri riskini arttırdığını göstermektedir. Günümüzde güvenli alkol kavramı ortadan kalkmıştır. Dünya genelinde tüm kanserlerin %3,6’sı alkole bağlanmaktadır. Bundan dolayı alkol tüketmemek sağlık için en güvenli yoldur.

5. Güneş Işığının Zararlı Etkilerinden Korunun

D vitaminin en değerli kaynağı güneşten gelen ultraviyole ışınlardır. Güneş ışınlarının en yoğun olduğu zaman dilimlerinde güneşten korunulmalıdır. En ideal saatler olan sabah saat 10:00’dan önce ve öğlen saat 16:00’dan sonra güneşle temas edilmelidir. UV ışınlarının deri kanseri ve malign (kötü huylu) melonom gibi insan sağlığı üzerinde ciddi etkileri vardır. Bu yüzden ideal saatler dışında güneş ışınlarından korunmak oldukça önem arz etmektedir. Bu saatlerde (sabah 10:00 ve öğlen 16:00 saatleri arasında) şapka, güneş gözlüğü, koruyucu güneş kremleri, uygun giysiler ve gölge yerler tercih edilmelidir.

6. Gereksiz İlaç Kullanımından Kaçının

İlaçlar hastalıktan korunma, tedavi ve teşhis gibi nedenler için kullanılan kimyasal, bitkisel ve biyolojik ürünlerdir. İlaç kullanımı amacına uygun, doğru doz ve doğru zaman aralıklarıyla alınmalıdır. Bu da bize kendi kendimize bir uzmana danışmadan ilaç kullanmamak gerektiğini gösteriyor. Yanlış ve gereksiz ilaç kullanımı başta karaciğer kanseri olmak üzere, bağışıklık sistemi, doku ve organ hasarlarına ve hastalıklara yol açmaktadır. Dünyada her yıl 1 milyondan fazla kişi karaciğer kanseri yüzünden yaşamını kaybetmektedir. Korunmanın en önemli adımı olabildiğince vücuda az kimyasal almak, zorunlu olmayan ilaçları kullanmamaktan geçer.

7. Anne Karnındaki Bebeği İlaç, Kimyasal Maddeler, Toksinler Ve Radyasyondan Koruyun

Gebelerin ve gebelik ihtimali taşıyanların kimyasal maddelerden uzak durması gerekmektedir. Anne karnındaki bebeğin bu zararlı maddelerle karşılaşması çocuklarda kanser riskini oldukça arttırmaktadır. Özellikle çocukluk çağı kanseri dediğimiz kanserlerin birçoğunun anne karnındayken genlerin bozulmasıyla başladığı bilinmektedir. Anne adayları bebeklerini sağlıklı bir yaşam sürerek, zararlı ve kimyasal maddelerden uzak durarak kanserden koruyabilir.

8. Çalışma Ortamındaki Zararlı Maddelerden Korunun

Kanserlerin yaklaşık %5’i çalışma ortamında karşılaşılan zararlı maddelerden kaynaklanmaktadır. Özellikle sanayinin geliştiği, kanserojen maddelerin üretildiği ve kullanıldığı çalışma bölgelerinde kanser oranları artış göstermektedir. Bu yüzden bu alanlarda çalışanlar oldukça risk altındadır. Gerek çalışma alanının gerekse de çalışanın koruyucu önlemleri   iş sahipleri tarafından alınmalı, çalışan da gerekli kurallara ve tedbirlere dikkat etmelidir.

9. Gereksiz Radyolojik Tetkiklerden Kaçının

Gerekli olmadıkça radyolojik tetkikleri yaptırmak yanlıştır. Gereksiz yapılan radyolojik tetkikler kanser riskini oldukça arttırmaktadır. Özellikle yüksek radyasyon yayan bilgisayarlı tomografi gibi yöntemlerin kullanımında dikkat etmek gerekiyor. Türkiye BT (bilgisayarlı tomografi) kullanımında 8. sıradadır. Yapılan tahminlere göre ilerleyen zamanlarda radyolojik görüntülemelerden kaynaklanan kanserler tüm kanserlerin %2’sini oluşturacak. Görüntüleme işlemleri sağlık durumumuz hakkında bilgi verse de gereksiz ve hatalı yapılan uygulamalar kanser riskini arttırıyor.

10. Böcek İlacı Ve Diğer Tarım İlaçlarından Uzak Durun

Tarımda, zararlı böcekleri ve hastalıkları engellemek için kullanılan ilaçlar kansere sebep olmaktadır ve birçok canlıya da zarar vermektedir. Bu ilaçların çoğu insan vücudu için doğrudan zehir etkisi yapmaktadır. Kullanılan tarım ilaçları, alınacak mahsulün özüne geçiyor ve bu da ürünleri yıkamakla tamamen bir temizlenme olmayacağı anlamına geliyor. Meyve ve sebzeleri bol suyla yıkamak tarım ilaçlarının kalıntılarını tam anlamıyla olmasa da kısmen yok olmasını sağlar. Doğal yöntemlerle üretilmiş gıda tüketimine yönlenmeli ve üreticinin güvenilirliği konusunda emin olunmalı ve buna göre tercih yapılmalıdır.

Unutmayın Kanser Önlenebilir Bir Hastalıktır.

  • Sigara içmeyiniz,
  • Yeterli Süt Ve Su İçiniz,
  • Bol Sebze Ve Meyve Tüketiniz,
  • Alkolden Uzak Durunuz,
  • Düzenli Egzersiz Yapınız,

KANSER RİSKİNİ AZALTINIZ.

https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/istatistik/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2015.pdf
Erişim Tarihi:06.06.2020

https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanserden-korunma/kanserden-korunmalist/kanserden-korunma-y%C3%B6ntemleri.html
Erişim Tarihi: 06.06.2020

Klinik Tıp Aile Hekimliği Dergisi Cilt: 9 Sayı: 2 Mart – Nisan 2017

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

2 Yorum Yapıldı
  1. Filiz Parıltı diyor

    Yazının içeriği harika bilgilendirmeler çok iyi,faydalı bir paylaşım olmuş.

  2. Hakan diyor

    Önlenebilir bir hastalık oldugunu öğrenmek insanı sağlıklı yaşam konusunda motive ediyor dengeli beslenme ve sağlıklı yaşam konusunda gayet bilgilendirici ve yönlendirici bir yazı. Teşekkürler…

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.