Kanser Hastaları Ağrılarını Nasıl Azaltabilir?

0 1.308

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Ağrı, vücudun herhangi bir yerinden kaynaklanan, organik bir nedene bağlı olan veya olmayan insanın geçmişteki tüm deneyimlerini kapsayan, hoş olmayan özel bir duyudur.

Her insanın yaşamının bir döneminde mutlaka deneyimlediği ağrı, günümüzde 5. yaşam bulgusu olarak kabul edilmektedir.

Kanser ise insana sıkıntı ve acıya çoğu zaman da çaresizlik duygusuna ve psikolojik çöküntüye neden olan bir sağlık sorunudur. Erken tanı ve tedavinin büyük önem taşıdığı hastalıkta ağrı, hastanın hekime ilk başvuru sebebi iken çoğu zaman da hastalığının seyri sırasında baş etmek zorunda kaldığı, tedavisini ve yaşamsal faaliyetlerini engelleyebilecek boyutlara varabilen bir problemdir.

Ağrı tedavisinin en önemli unsurlarından biri de multidisipliner yaklaşımdır (psikiyatri, onkoloji, cerrahi vb.).

Bu şekilde hastalığın iyileştirilmesine yönelik tedavi devam ederken, amaç hastanın yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve ağrıdan en az şekilde etkilenmesini hedeflemektir.

Ağrısı tedavi edilen hasta vücut direnci ve tedaviye uyumu artar. Her hastanın ağrısı kendine özgüdür. Bu nedenle her hasta için özel bir tedavi şekli vardır. Çeşitli kanser türlerinde ortaya çıkan ağrı başka nedenlerden kaynaklanıyor olabilir. Bu nedenler kanserin tipine, evresine ve hastanın ağrı eşiğine göre değişir. Ağrı kanserden ve kanser tedavisinden kaynaklanabilir ve buna bağlı olarak belirli bir aktivite sırasında ortaya çıkabilir (yürüme, giyinme, öksürme gibi).

Çalışmalar kanser hastalarının tanı aldıkları zamanda %14-100, aktif tedavi sırasında ise %50-70 oranında, ileri evrede ise %60-90 oranında şiddetli derecede ağrı duyduğunu göstermektedir.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından şiddetli kanser ağrısı çeken yaklaşık 3,3 milyon hasta bulunduğunu ve bunların 2.5 milyonunun yeterli ağrı tedavisi görmediği bildirilmektedir.

Kanser ağrısı hakkında yeterli bilgiye sahip olunmasına rağmen klinikte tam anlamıyla uygulanamamaktadır. Bunun nedeni ise pek çok farklı kanser ağrı sendromunun olmasıdır. Genel olarak kabul edilen ilke ise Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) önerdiği Kanser Ağrısı Tedavi Programı kapsamında ‘‘Analjezik Basamak Tedavisi’’ protokolüdür. Bu protokol kanser hastaları kontrol altına alınamayan ağrıyla yaşamamalı veya ölmemeli amacını güder.

Kanserde ağrı üç nedene bağlı olabilir.

  • Tümöre bağlı nedenler (%77)
  • Kanser tedavisi sırasında uygulanan cerrahi, kemoterapi, radyoterapi gibi yöntemler (%19)
  • Kanser dışı nedenler (%4)

Kanserde ağrı aşağıdaki nedenlere bağlı gelişebilir.

  • Kan damarlarında tıkanmaya bağlı dolaşım bozukluğu
  • Metastazlara (kanser hücresinin diğer organlara ve dokulara sıçraması) bağlı olarak kemik kırıkları
  • Enfeksiyon
  • Tümörün sinirlere bası yapması

Yine yapılan çalışmalar gösteriyor ki doğru ağrı yönetimi kanser tedavisini olumlu yönde etkilemektedir.

Bireyin sağlıkla alakalı inançları, tutum ve davranışları, deneyimleri hastanın ağrı algısını önemli ölçüde etkilemektedir. Kanser hastalarında ağrının en iyi yönetimi sadece sürekli eğitim bunun yanında hekim, hasta ve aile arasında iş birliği ile mümkündür. Birey kendini tanımalı ağrı ile ilgili belirtilerini değerlendirilmelidir. Ağrıyla tek başına başa çıkmaya çalışmamalıdır. Derhal sağlık profesyonellerine başvurmalı ve bu esnada birey doktor ve hemşiresiyle iş birliği yapmalıdır. Ağrı kontrolü hakkında eğitimlerle kendini güncel tutarak kendi otokontrolünü sağlayabilir.

İlaç tedavisi dışında hastayı rahatlatacak yöntemler seçilebilir. Örneğin sıcak veya soğuk uygulamalar, masaj, gevşeme teknikleri, dikkatini başka yöne çekme, müzik dinleme, hayal kurma, ibadet etme. Tabiki birey doktorunun önerdiği ağrıya yönelik ilaç tedavisinin yanında bu yöntemleri kullanarak ağrıyı etkin yönetebilmektedir. Ve bu sayede hasta hayat konforunu bu tekniklerle sağlamış olur.

Kanser hastasıysanız ağrınızı dindirebilecek 2 yöntemi deneyebilirsiniz. Bu konuda yazdığım Kanser Hastaları Tarafından Bilinmesi Gereken En Etkili Ağrı Kontrol Yöntemleri adlı yazıyı buradan okuyabilirsiniz.

Ağrı Nedir. (2022, Şubat 27). Türk Algoloji Ağrı Derneği: https://algoloji.org.tr/agri-nedir/ adresinden alındı.

Füsun Afşar, R. P. (2003). Kanser Hastalarında Ağrı Ve Ağrı İle Başetme Yöntemlerinin Değerlendirilmesi. Dergi Park.

Üniversitesi, Y. (2019, 03 14). Ağrı Kontrolü Kanser Tedavisinin Başarısını Yüzde 80 Artırıyor: http://www.yeditepehastanesi.com.tr/agri-kontrolu-kanser-tedavisinin-basarisini-yuzde-80-artiriyor adresinden alındı

Yücel Zülfi Kurşun, F. Y. (2014, 06 17). Ağrılı Kanser Hastalarının Tedavisinde Analjezik Basamak Tedavisinin Yeri. Journalagent: https://www.journalagent.com/agri/pdfs/AGRI_27_1_26_34.pdf adresinden alındı.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.