Kadın Sağlığı İçin Görünmez Tehlike: İklim Değişikliği

0 1.875

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bugün sizlere aslında uzun zamandır hayatımıza yavaştan giriş yapmış ama etkilerini daha yeni fark ettiğimiz bir konun sadece bir bölümünden bahsedeceğim.

Bu yazının amacı iki amacı var; birincisi hayatımızda, çevremizde gerçekleşen her olayın sağlığımıza bir yansıması olduğunu göstermek ve ikincisi ise bu yazıyı okuduğunuzda iklim değişikliği ile ilgili biraz olsun farkındalık kazanmanız. Şimdiden iyi okumalar dilerim.

İklim değişikliği, iklim koşullarında uzun yıllar süren önemli değişikliklerin olmasıdır. iklim değişikliği uzun yıllar boyunca günlük hayatımızda etkisini giderek arttırmış ve etkilerini yeni yeni fark ettiğimiz bir olaydır. iklim değişikliği sadece çevremizi etkilemekle kalmayıp bizi de özellikle sağlığımızı olumsuz etkilemektedir. iklim değişikliği ilk olarak havayı, suyu, yeterli gıda temini gibi konularda sağlığın sosyal ve çevresel etmenlerini etkiler. böylelikle sağlığı doğrudan (hava olayları) veya dolaylı olarak etkiler.

Kadınlar iklim değişikliğinden etkilenen hassas gruplardan biridir. Çünkü kadınlar yaşamları boyunca birçok dönem ve evrelerden geçmektedirler. Sadece birçok biyolojik dönemden geçtiği için değil, yaşadığı toplumdan kaynaklanır biraz da. Dünya üzerindeki ataerkil toplumlardaki cinsiyet eşitsizliği dolaylı olarak iklim değişikliğinin etkisini arttırmaktadır. Birçok yerde kızların eğitim süresi erkeklerin eğitim süresinin kısa olduğu için iklim değişikliği hakkında daha az bilgi sahibi oluyor. Kıtlık zamanlarında ise kızlara daha az yiyecek ayrılıyor, kadınların uzak yerlere gitmesine izin verilmediği için de tarımla uğraşan kadınların özellikle iklim değişikli ile geçim kaynakları sınırlamaktadır. Şimdi bu durumların kadın sağlığını nasıl etkilediğine beraber bakalım.

Sıcaklıkların yükselmesi genel olarak kuraklık, buzulların erimesi gibi olaylara neden olmaktadır. Genel olarak sıcaklık yükselmesi, kadınlarda sıcaklık bitkinliği, hipertansiyon riskini arttırmaktadır. Ayrıca menopoz döneminde ise sıcak basma ataklarının süresi ve sıklığı artmaktadır.

Kuraklık ise kadınlarda hem fiziksel hem de mental etkilere sahip olmaktadır. Kuraklık nedeniyle ekonomik problemler ve yeterli gıda temininde problemler yanmaktadır. Kuraklık ile gıda üretimi düşer, gıda bulmak zorlaşır. Kadınların menstruasyon, gebelik ve menopoz dönemlerinde vücutlarının gıda ihtiyacı artmaktadır. Bu dönemlerde yeterli gıdaya sahip olamayan kadınlarda başta anemi olmak üzere yetersiz beslenmeye bağlı hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Birleşmiş Milletler’in raporuna göre gelişmekte olan ülkelerin gıda üretiminde çalışanların %45-80’i kadın çalışanlar oluşturmaktadır. Gıda üretimin azlığı da gelir durumu olumsuz etkilenen kadınlarda anksiyete, depresyon gibi psikolojik problemler meydana gelmektedir. Kendisi tarım sektöründe çalışmayan ama eşi bu sektörde çalışanlarda bu sıkıntılara ek olarak yoksulluk, zorunlu göçün neden olduğu eşte sosyal ve psikolojik baskı nedeniyle aile içi şiddet, istismar durumları ortaya çıkmaktadır.

Sıcaklıkların yükselmesi buzulların erimesine, buzulların erimesi ise su seviyelerinin yükselmesine neden olmaktadır. Suların yükselmesi bazen sellere neden olmaktadır. Kadının sağlığı bu durumda toksik maddelere maruz kalma, su dolu sağlıksız ortamlarda uzun süre kalmasıyla olumsuz etkilenmektedir. Hatta yüzme bilmiyorsa sağ çıkma kabiliyetinin azlığı da olumsuz etkenlere bir yeni daha eklemekte. Kadın bu durumda yeterli sağlık hizmetine ulaşması güçleşir, bireysel hijyeni sağlayamama, stres, anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres gibi sağlık problemleri ortaya çıkar. Bangladeş’teki bir sel felaketinden sonra kadınlarda regl problemleri, idrar yolu enfeksiyonları, hamilelerde sorunlar ve yetersiz beslenmeye bağlı hastalıklar görülmüştür.

Hava kirliliği iklim değişikliğinin sürekli etkilerinden biridir.

Bulunduğumuz, yaşadığımız yerde hava kalitesini nasıl olduğunu biliyor musunuz?

Havanın kalitesi kadın sağlığını doğrudan etkileyen etmenlerden birisidir. Özellikle hamile kadınlar için. Gebelik döneminin önce maruz kalınan hava kirliliğinin bebeğe bir zararı yoktur fakat gebelik boyunca maruz kalınan kirli hava birçok komplikasyona neden olmaktadır; gebelik diyabeti, düşük yapma, erken doğum, düşük ağırlıklı bebek doğurmak, yenidoğan ölüm bu komplikasyonlara örnektir. Menopoz döneminde ise şu şekilde etkilemektedir; Hava kirliliğinin temizlenmediği yani orman yangınlarının çok olduğu ve yeşil alanların az olduğu bölgelerde kadın daha erken menopoza girme riski mevcuttur. Ayrıca hava kirliliği doğurganlığı da olumsuz etkilemektedir. Bu sorunların çözümü iklim değişikliğini durdurmaktır.

İklim değişikliği için olarak neler yapabiliriz?

Öncelikle var olan yeşil alanlarımızı korumalıyız ve yeşil alanları arttırmalıyız. Ayrıca enerji tasarrufu yaparsak iklim değişikliğini yavaşlatmış hatta belki durdurmuş oluruz.

Gördüğünüz gibi iklim değişikliği sadece çevremizi değil, bizi özellikle de sağlığımızı etkileyen bir durum. Biz hep yaşarken özellikle şehirde yaşarken doğanın bir parçası olduğumuzu unutuyoruz aslında. Acaba iklim değişikliği unuttuğumuz bu doğanın, bu ekosistemin aslında bize kendin bir hatırlatması olabilir mi? Unutmayın ne kadar teknoloji gelişse de biz biyolojik canlılar olarak sağlığımızda dahil olmak üzere her şeyimiz doğaya bağlıdır. Bir önceki yazımda da dediğim gibi;

UNUTMAYIN! Bir şeyin değerini kaybetmeden bilirsek, daima avantajlı biz oluruz.

İklim krizinin gölgesinde toplumsal cinsiyet eşitsizliği,( 2021, 10 Ekim), https://www.wwf.org.tr/?11521/klim-krizinin-golgesinde-toplumsal-cinsiyet-esitsizligi

Thomas A. (2020,10 Mart), İklim değişikliği karşısında kadınlar neden savunmasız kalıyor? https://www.iklimhaber.org/iklim-degisikligi-kadinlari-neden-daha-savunmasiz-kiliyor

Giudice, Linda & Clark, Erlidia & Denicola, Nathaniel & Pandipati, Santosh & Zlatnik, Marya & Decena, Ditas & Woodruff, Tracey & Conry, Jeanne. (2021). Climate change, women’s health, and the role of obstetricians and gynecologists in leadership. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 155. 10.1002/ijgo.13958.

Desai Z, Zhang Y. Climate Change and Women’s Health: A Scoping Review. Geohealth. 2021 Sep 1;5(9):e2021GH000386. doi: 10.1029/2021GH000386. PMID: 34504988; PMCID: PMC8414962.

Dündar T. , Özsoy S. İklim Değişikliğinin Kadın Üreme Sağlığına Etkileri. aktd. 2020; 29(3): 190-198.

Prof.Dr. Evci Kiraz E.D. (2019) İklim Değişikliği Modülleri Serisi (14.modül), İklim Değişikliğinin İnsan Sağlığına Etkileri

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.