İnsan Yedisinde Ne İse Yetmişinde de O Mudur?

0 953

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bugün sizlerle bireylerin sergilediği davranışlardan, davranışlarını etkileyen beynin çalışma sisteminden ve davranışlarımızın hayatımız üzerine olan etkilerinden bahsetmeye çalışacağım.

Şimdiden tüm okurlara keyifli okumalar diliyorum.

İnsanlar davranışlarının karmaşıklığından ötürü diğer canlılardan ayrılmaktadır. Davranışların oluşumu ise düşünce ve duygu sisteminin birleşmesiyle meydana gelmektedir. Bu süreçte beyin mekanizması önemli rol oynamaktadır. Beyinde çeşitli nöronlar sinapslar aracılığıyla iletilerini gönderirler ve hareketin oluşumunu sağlarlar. Geriye dönük çalışmalar nöronların yalnızca çocukların gelişim çağında üretildiğini, nöronların öldüğü fakat yenilenemediği görüşünü savunmuş olsa da son yıllarda yürütülen çalışmalarla nöronların yenilenebildiği ve bireylerde davranış değişikliklerine neden olabildiği ortaya konulmuştur.

Nöroplastisite Nedir?

Nöroplastisite terimi yenilenme, yeni oluşan duruma uyum sağlama anlamına gelmesiyle birlikte ilk defa Livingston tarafından 1966 yılında ortaya atılmıştır. Yürütülen çalışmalarda yapılan egzersizler, tüketilen yiyecekler ve geliştirilen yaşam tarzı sonucunda beyindeki nöronlarda artma ve yenilenme olduğu gözlenmiştir. Buradan hareketle bireyler var olan karakter yapılarıyla birlikte gelişen davranış değişikliklerinde değişime giderek, kendilerinde yeni yollar keşfedebilmektedirler.

İnsanlar düşünce, duygu ve davranış üçgenin arasında oluşan alışkanlıkların karakter yapısına dönüşmesi ve çevrenin etkisiyle yaşam tarzını oluşturmaktadır. Bununla birlikte birey büyürken öğrendiklerinin, edindiklerinin dışına çıkarak benlik arayışına girdiğinde eskiden sergilediği davranışları terk ederek yerlerine yenilerini koyabilmektedir.

Nörogenezisi arttıran etmenlerin başında mental egzersizler gelmektedir. Yeni bir dil öğrenmek, eve başka yoldan gitmek ve alışkanlıkların dışına çıkılması olarak örnek verilebilir. Fiziksel aktiviteye önem vererek günlük rutin oluşturulabilir. Yeme düzeninde %20-30 oranında kalori kısıtlaması yaparak omega 3 yağ asitlerinden beslenmekte nöron oluşumunu olumlu etkilemektedir.

Nörogenezisi azaltan faktörlerin başında ise stres gelmektedir. Bununla birlikte doymuş yağ asitlerinden fazla miktarda tüketmek, sedanter yaşam tarzı, uyku düzensizliği ve alkol tüketimi olumsuz yönde etkilemektedir.

Yukarıda bahsettiklerimden hareketle başlıkta sizlere sorduğum sorunun cevabını verdiğimi düşünerekten konuyu şu şekilde özetlemek isterim. Her birey kendine özgü ve özeldir, başlıca önemli nokta bireyin kendisini keşfetmesi ve kendisini benimsemesidir. Birey ona öğretilenler ve çevrenin etkisinden çıkıp iç görü geliştirdiğinde ve dışarıdan bir gözle kendisine bakabildiğinde yetmiş yaşına geldiğinde de sanırım farklı şekilde davranmalıyım, sanki bu davranışımı değiştirmeliyim dediklerini duyar gibiyim.

Değişim ve gelişim bireyin kendisinde, beyninde başlamaktadır. Yetmiş yaşınıza geldiğinizde dahi yaşam enerjiniz azalmadığı, yüzünüzden tebessümün eksilmediği günler diliyorum.

Sabır Taştan, Nöroplastisite’nin Etkileri Üzerine Bir Eğitim Programı Ve Yeni Bir Teknik Önerisi: Süpürme Tekniği, Odü Sosyal Bilimler Dergisi, Mart 2020; 10 (1), 228-251.

Özocak, O., Gündüz Başçıl, S. & Gölgeli, A. (2019). Egzersiz Ve Nöroplastisite. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9 (1), 31-38. Doı: 10.33631/Duzcesbed.446500.

Gönül A.S., Akdeniz F. Depresyon, Nöroplastisite, Nörogenesis Ve Nörotrofik Faktörler. Klinik Psikiyatri 2002; Ek 4:51-56.

Deng W., Aimone James B., Gage Fred H. New Neurons And New Memories: How Does Adult Hippocampal Neurogenesis Affect Learning And Memory? Nat Rev Neurosci. 2010 May; 11(5): 339–350. Doi:10.1038/Nrn2822.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.