İnfertilite (Kısırlık) Ve Yardımcı Üreme Teknikleri Hakkında Bilmemiz Gerekenler

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Halk arasında kısırlık olarak bilinen infertilite; çocuk isteyen çiftlerde, en az 1 yıl süreyle korunma yöntemleri uygulamadan düzenli ilişkiye rağmen gebelik oluşmaması durumudur.

Evlilik başlarında büyüklerden ve toplumdan duyulan ne zaman çocuk sahibi olacaksınız sorusu zamanla yoksa çocuğunuz olmuyor mu? vb. sorulara yerini bırakır. Sonrasında ise durum ortaya çıktığında sorun kadında olmasa bile kadındaymış gibi yansıtılır. Halbuki her iki cinsiyetten kaynaklı da olabilir.

Çevrenizde bu baskıya maruz kalan çiftler var mı?

 

İnfertilitenin (Kısırlık) 4 Türü

Primer İnfertilite

En az 1 yıl süreyle korunmasız ilişkide bulunulduğu halde gebelik olmamasına denir.

Sekonder İnfertilite

Daha önce gebelik olduğu halde son 1 yıl içerisinde korunmaksızın cinsel ilişkide bulunulmasına rağmen gebe kalınamamasına denir.

Subfertilite

Eşlerden birinin ya da ikisinin fertilitesinin azalmasına bağlı olarak çocuk sahibi olamamalarıdır.

Sterilite

Konsepsiyon (döllenme) veya gebeliğin gerçekleşemediği ve çocuk sahibi olmanın mümkün olmadığı durumlardır. Düzeltilmesi imkânsız anatomik ve fizyolojik bozukluklar söz konusudur.

İnfertilite için kadın ve erkeklerde bazı risk faktörleri vardır;

Kadınlarda İnfertilite (Kısırlık) İçin Risk Faktörleri

  • İleri yaş (35 yaş ve üzeri)
  • Kilolu ya da normalden zayıf olma
  • Düzensiz ovulasyonlara neden olan hormonal dengesizlik
  • Fibroidler (myom)
  • Tubal tıkanıklıklar
  • Diyabet, tiroit, astım gibi kronik hastalıklar
  • Cinsel yolla bulaşan infeksiyonlar
  • Endometriyozis(çikolata kisti)
  • PİH(pelvik inflamatuar hastalık)öyküsü
  • Sigara ve alkol alışkanlığı
  • Birden fazla düşük
  • Psikolojik stres

Erkeklerde İnfertilite (Kısırlık) İçin Risk Faktörleri

  • Toksik maddelere maruz kalma
  • Sigara ya da esrar içme
  • Aşırı alkol tüketme
  • Geçirilmiş batın operasyonu
  • Sık sık uzun mesafe bisiklet kullanma
  • Cinsel yolla bulaşan infeksiyonlar
  • İnmemiş testis
  • Puberte(ergenlik) sonrası kabakulak geçirme

İnfertil çiftler kendilerini baskı altında hissederler. Çoğunlukla yetersiz hissederler ve suçluluk duyarlar. Öncelikle infertilite nedeninin saptanması gerekmektedir. Çiftlerden alınan öykü ve muayene sonrası gerekli olan temel testler istenir. Test sonuçlarına uygun tedavi seçenekleri çiftlere açıklanır.

Temel testlerden hangisinin adını duydunuz?

  • Spermiyogram(semen analizi)
  • Post Koital Test(PKT)
  • Ovulasyonun Belirlenmesi/Doğrulanması
  • Over Rezervinin Değerlendirilmesi
  • Ultrasonografi(USG)
  • Histerosalfingografi(HSG)
  • Rubin Testi
  • Tanı Amaçlı Laparoskopi

İnfertil çiftlerin %85-90’nın tıbbi ve cerrahi girişimler ile infertiliteleri düzelirken %10-15’lik bir kısım farklı yardımcı üreme tekniklerinden (YÜT) yararlanmaktadır.

Peki Bu Yardımcı Üreme Tekniklerinden En Yaygın Kullanılanları Nelerdir?

1. İntra Uterin İnseminasyon (İUİ)

Ovulasyon zamanında laboratuvarda özel aşamalardan geçirilip hazırlanan spermlerin katater aracılığıyla uterus içerisine enjekte edilmesidir.

2. İn-Vitro Fertilizasyon(İVF) ve Embriyo Transferi

İVF’da oosit ve sperm laboratuvar ortamında bir tüp içerisinde bir araya getirilerek fertilizasyonun kendiliğinden olması beklenir.Fertilizasyon(döllenme) sonrası embriyoların uterusa yerleştirilmesine işlemine de embriyo transferi (ET)denir.

3. Gamet İntrafallopian Transfer (GİFT)

Ovulasyon indüksiyonu sonrası laparoskopi ile alınan oositler ile spermler direkt olarak katater aracılığıyla açık olan fallop tüpü içine transfer edilir. Böylelikle laboratuvar ortamında değil normal ortamda fertilizasyon gerçekleşir.

3. Zigot İntrafallopian Transfer (ZİFT)

Ovum kadın vücudunun dışında fertilize edildikten sonra zigot evresindeki embriyonun fallop tüpüne transfer edilmesidir.

3. İntra Sitoplazmik Sperm Enjeksiyonu

Seminal mayi içindeki spermler değerlendirildikten sonra sağlıklı spermler arasından bir sperm seçilerek özel bir enjektörle oosit içine enjekte edilerek fertilizasyon sağlanır.

Kadın sağlığı alanında çalışan hekimler, hemşireler ve ebeler infertil çiftlerin bakımında önemli bir role sahiptir.  Uzman sağlık profesyonellerinden destek almaktan çekinmeyiniz.

Beji, K, N. (2016).İnfertilite. Hemşire Ve Ebelere Yönelik Kadın Sağlığı Ve Hastalıkları (Genişletilmiş 2. Baskı) (S.141-145). İstanbul:Nobel Tıp Kitabevleri.

İnfertilite, CETAD – Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği https://www.cetad.org.tr/73/sik-sorulan-sorular/61/infertilite  18.08.2021 tarihinde erişim sağlanmıştır.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.