Gençler Neden Reçetesiz İlaç Kullanıyor?

0 4.637

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bu yazım için birçok başlık düşündüm. En genel başlığımı ana konu çerçevesinde ele alırken yazımın içeriğini aşağıdaki başlıklar oluşturmaktadır.

  1. Gençleri reçetesiz ilaç kullanıma yönlendiren başlıca nedenler nelerdir?
  2. Gençler ağırlık olarak hangi ilacı reçetesiz kullanır?
  3. Gençlerin ilaç kullanım şekilleri nasıldır?

Bu kadar başlık düşünmeme neden olan konum gençlerin reçetesiz ilaç kullanmaları…

Dikkat ediyor musunuz, bilmiyorum. Bir genç olarak etrafımdaki birçok arkadaşım ilaç kullanıyor. Hatta ilaç kullanmakla kalmıyor, çoğu reçetesiz ilaç kullanıyor.

Bilinçsiz ve reçetesiz ilaç tüketimi dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de önemli bir problem. Bazı ilaçlar tıbben yasal sınırlar içerisinde kullanılsa dahi tolerans, yan etkiler hatta ilaç bağımlılığına varan kötü sonuçların ortaya çıkıyor.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fethiye Sağlık Bilimleri Fakültesinde yürütücülüğünü Yrd. Doç. Dr. Gazi CONTUK hocamın yaptığı ve 2017 yılında ‘Hemşirelik Öğrencilerinin Reçetesiz İlaç Kullanımı’ konulu bitirme çalışmamızda gençlerde ilaç kullanımıyla ilgili ilgi çeken istatistikler mevcut, gelin birlikte bu istatistiklerin günlük hayattaki yerine bakalım.

Grubun hemşirelik öğrencileri olması ayr bir önem arz ediyor. Sağlık bölümü okuyan öğrencilerdeki olumsuz sağlık davranışlarının toplumdan her zaman daha az olmasını beklenmektedir. Fakat bu sigara içenlerin büyük bir çoğunluğunun hekim olanlar gibi farklı sonuçlara gösterdiğinden dikkat çekicidir.

Şimdi araştırma sonuçlarının en dikkat çekici verilerini sizinle paylaşmak istiyorum.

Hemşirelik öğrencilerinin %12,9’unun reçetesiz ilaç kullanıyor ve kullananlar arasında da %82,7’sinin kullandığı reçetesiz ilacın etkili olduğunu dile getiriyor. Bu da bize gösteriyor ki gençlerde reçetesiz ilaca yönelim reçeteliye oranla daha azdır. Fakat yönelenler de bilinçsizce memnun görünüyorlar.

%41,9’unun eczaneden reçetesiz olarak en çok analjezik almaktadır. Bu da analjeziği diğer reçetesiz ilaçlara oranla daha çok kullandıklarını gösteriyor

Gençlerin En Sık Kullandıkları İlaç Grupları

  • Antibiyotikler,
  • Analjezikler,
  • Vitaminler,
  • Öksürük ilaçları,
  • Antidepresanlar,
  • Kortikosteroidler

Ülkemizde ekonomik sıkıntı, sosyal güvencenin olmaması nedeni ile sağlık kurumuna başvurmama, sağlık kurumuna başvuracak zaman bulmama, stres ve psikolojik sorunlar gibi nedenlerle dolayı; %53,2’si artık ilaçları saklıyor, %19,3’ünün reçeteli ilacı başka maddelerle kullanıyor, %23,6’sının reçeteli ilacı bitkisel ilaçlarla birlikte kullanıyor, %62,1’inin doktor reçetesi olsa dahi ilacı zamanından önce bırakıyor olması üniversite öğrencilerinin ilaçları bilinçsizce tükettiğini bize gösteriyor.

Gençlerin %38,9’u başkasının ilacını kullanıyor

Bu istatistik bize gençlerin ilaca kolay ulaştığı veyahut sağlık kurumuna başvuracak zamanı bulamayışından kaynaklanıyor.

%51,8’inin reçeteli ilacın şekil, renk, tat ve büyüklüğü nedeniyle kullanım durumundan etkilenmesi ise yeni şeylere olan merakı, tehlikeye kolay atılabildiklerini ve risk alabildiklerini bize gösteriyor.  Diğer önemli nedenler, ana-babanın etkisi, arkadaş baskısı ve etkisi, yaşamın zorluklarından kaçma, duygusal bozukluklar ve toplumsal reddedilmedir.

Hastanın durumunu inceleyip tanı konduktan sonra mevcut ilaçlar arasında en uygunu seçip ve buna göre reçete yazacak sorumlu kişi hekimdir. Öğrenciler arasında %82,4’ünün reçeteli ilacı kullanırken kötü bir durum olduğunda hekime başvuruyor, %40,5’inin reçeteli ilacı bittikten sonra kontrole gidiyor. Bu kesim hekim denetimi dışında alınan ilaçların gerek bireyde gerekse toplumda önemli sağlık sorunlarının ortaya çıkacağının bilincinde olan kesimdir.

Kadınların %85,2’lik oranla erkeklerden daha fazla prospektüsü okuması ise kadınların daha bilinçli olduğunu bize gösteriyor.

Çiçek Z. Sağlık İnanç Modeli Doğrultusunda Verilen Eğitimin Kadınların Bilinçsiz ve Reçetesiz İlaç Kullanımı Üzerine Etkisi.  Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Doktora Tezi, Erzurum, 2012.

Güngörmüş Z. Bilinçsiz ve Reçetesiz İlaç Kullanımı İle Sağlık Sorumluluğu Arasındaki İlişki. Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Yüksek Lisans Tezi, Erzurum, 2001.

Iptes S. Khorshıd L. Üniversite Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi 2004;20: 1.

Kayaalp O. Hatalı İlaç Kullanımına Yol Açan Başlıca Etmenler. Ankara Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Araştırma Dergisi, 1985;3: 1. Eşkazan E. Akılcı İlaç Kullanımı. Sempozyumu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitim Etkinlikleri 1999; 9: 20.

Eşkazan E. Akılcı İlaç Kullanımı. Sempozyumu Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitim Etkinlikleri 1999; 9: 20.

Gökalp O. Mollaoğlu H. Uygunsuz İlaç Kullanımı. Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2003; 10: 17.

Özgün R, 0-6 Yaş Grubu Çocuğu Olan Annelerin Akılcı İlaç Kullanım Durumlarının Belirlenmesi.  Bitirme Çalışması, Muğla Üniversitesi Fethiye Sağlık Yüksekokulu, Muğla, 2007.

Yıldız E, Karaca, Uçar S, Yüce T. Üniversite Öğrencilerinin İlaç Kullanma Durumlarının İncelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Manisa Sağlık Yüksekokulu Dergisi, 2007.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.