Gebelikten Korunmak İçin Kullanabileceğiniz 5 Etkili Yöntem

0 1.899

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Gerek dünya geneline gerekse ülkemize baktığımızda özellikle son dönemlerde plansız gebeliklere şıkça rastlıyoruz. Ben bunun sebebinin korunma yöntemleriyle ilgili bilgi ve eğitim eksikliğine bağlı olduğunu düşünüyorum.

Aile planlaması yapılması ve korunma yöntemlerinin öğretilmesi ile erken ve ileri yaş gebeliklerin, çok sayıda doğumun, istenmeyen gebeliklerin, isteyerek yapılan düşüklerin ve anne bebek ölümlerinin önüne geçilebilmektedir.

Öyleyse hep birlikte gebelikten korunma yöntemlerini inceleyelim.

1. Kombine Oral Kontraseptif (Doğum Kontrol Hapı)

Ovulasyonu(yumurtlamayı) baskılayarak ve servikal mukusu kalınlaştırıp spermin ilerlemesini önleyerek etki gösterir. Menstrual döngünün ilk 5 günü içerisinde, tercihen 1.günü, başlanır fakat ilk 7 gün ek bir koruma yöntemi kullanılır. 1 hap unutulursa akla geldiği anda alınmalı ve bir sonraki hap normal şekilde kullanılmalı, 2 hap unutulursa takip eden iki gün ikişer hap alınır ve 7 gün ek yöntem kullanılır, 3 hap unutulursa kullanılan haplar bırakılıp yeni bir kutuya geçilmelidir.

Doğumdan sonraki dönemde emziren anneler 6 ay sonra, emzirmeyen anneler 3 hafta sonra, düşük yapanlarda ise ilk 7 gün içinde hemen başlanır. Meme kanseri, 20 yıldan fazla diyabet öyküsü , hipertansiyonu olan ve günde en az 15 tane sigara içen kadınlar için hapların kullanımı önerilmez. Haplar ilk 3 ay âdet kanama değişikliği, kilo artışı, memelerde hassasiyet ve baş ağrısı yapabilir.

2. Aylık Koruyucu Enjeksiyon

Ovulasyonu baskılar, servikal mukusu kalınlaştırır ve endometriumu incelterek etki gösterir. Menstrual döngünün ilk 7 günü içinde başlanır. Sonraki uygulamalar döngüye bakmaksızın 30+7/30-7 gün içinde, her ayın aynı günü yapılır. 7 gün ek bir yöntem kullanılır. Emzirenler 6 ay sonra, emzirmeyenler 3 hafta sonra, düşük yapanlar ise ilk 7 gün içinde ise kullanmaya başlayabilir. Günde 15 taneden fazla sigara içen kadınlarda önerilmez. Menopoza kadar kullanılabilir, over kistleri ve kanserlerden korur. Bırakıldığında ovulasyon geri döner.

3. Rahim İçi Araçlar (RİA)

Sperm ve yumurtanın döllenmesini engelleyerek etki gösteren bu yöntemin İnert(katkısız) RİA, Bakırlı RİA ve Hormonlu RİA olmak üzere 3 formu bulunmaktadır. Menstrual döngünün herhangi bir zamanında gebeliğin olmadığından emin olunduğu anda yapılır. Doğum sonrası yapılacaksa ilk iki gün içinde yapılmazsa 4 hafta sonraya ertelenmeli. Düşük sonrası ilk 7 gün içinde uygulanabilir.

Over, serviks, endometrium kanseri olanlar, cinsel yolla bulaşan hastalık riski olanlarda ve uterus anomalilerinde kullanılması önerilmez. Emziren kadınların da kullanabilmesi, yılda 1 kez kontrol dışında hatırlatma gerekmemesi ve kullanılmayı bırakıldığında doğurganlığın geri gelmesi gibi olumlu yönleri olsa da uygulanma ve çıkarılma aşamalarının biraz ağrılı olması, menstrual kanamada artma olabileceği, RİA’nın atılma riski olması ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara (CYBE) karşı bir korunma yöntemi olmadığı gibi olumsuz yönleri de göz ardı edilmemeli.

4. Kondom

Erkek Kondomu

Cinsel ilişki sırasında penise takılarak spermlerin vajinaya dökülmesini önleyen bu yöntem Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar ve AİDS e karşı da bir korunma yöntemidir. Erkekleri de aile planlaması içine katan yöntem reçete ya da tıbbi izlem gerektirmez fakat bazı erkeklerde ereksiyonu güçleştirebilir.

Son kullanma tarihi kontrol edilerek ilişkiye başlamadan önce takılır, ucunda hava kalmamasına dikkat edilmelidir. Ereksiyon tam kaybolmadan vajinadan çekilmemeli ve ilişki sonrası kondomun yırtık olup olmadığı kontrol edilmelidir. Kondom cepte ya da cüzdanda taşınmamalıdır!

Kadın Kondomu

Spermlerin vajinaya dökülmesini engelleyerek gebelikten ve Cinsel Yolla Bulaşıcı Enfeksiyonlardan koruyan bu yöntem cinsel ilişki öncesinde takılacağı için ilişkiyi kesintiye uğratmaz. Değişik boyda halkalardan oluşur; küçük olan halka kılıfın kapalı ucundadır ve vajinaya bakacak şekilde yerleştirilir, büyük ve ucu açık olan kısım ise vajinal açıklığa yerleştirilir. Takmanın zor olması, deneyim gerektirmesi ve fiyatının erkek kondomuna göre daha pahalı olması gibi olumsuz yönleri vardır.

5. Takvim ve Servikal Mukus Yöntemi

Menstrual dönemin fertil(döllenme dönemi) ve infertil dönemlerini hesaplamak için 6 ay kaydedilmelidir. Döngüsü düzenli olan bir kadında yumurtlama bir sonraki menstrüasyondan yaklaşık 14 gün öncedir (11.-17. günler de olabilir) ve yumurta yumurtlamadan 24-72 sonraya kadar döllenme özelliğini koruyabilir. Kadın bu döngüyü takip ederek bu yaklaşık bir haftalık dönemde cinsel ilişkiden kaçınılarak gebelikten korunabilir.

Servikal mukus yönteminde menstrual dönemdeki vajinal akıntı günlük olarak değerlendirilir ve kaydedilir. Adet bittikten birkaç gün sonra mukus gözlenmez. Sonrasında ise yapışkan, koyu kıvamlı, pütürlü, az miktarda bir mukus salgılanır. Ovulasyon yaklaşırken mukus artar, incelir ve rengi berraklaşır, kaygan bir kıvam alır ve vajinada ıslaklığa sebep olur. Vajinanın ıslak olduğu bu dönem bittikten sonraki 3 güne kadar cinsel ilişkiden kaçınılarak gebelikten korunulmuş olur.

Giray H, Keskinoğlu P, Işıkkent Sağlık Ocağı’na başvuran 15-49 yaş evli kadınların etkili aile planlaması yöntemi kullanımı ve etkileyen etmenler. Sted 2006;15:25.

Tezcan S, Tunçkanat HF, Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırmalarına Göre Üreme Sağlığı Göstergelerindeki Degişimler 1978-2008, 6. Ulusal Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi Konuşma ve Bildiri Özetleri Kitabı 2009; 12-13.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.