Fibromiyalji Hastalığının Belirtileri Nelerdir Ve Nasıl Tedavi Edilir?

0 44

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhabalar,

Bugün sizlere günümüzde yaygın olan ama farkında olunmayan, günlük rutinleri bile yerine getirmekte zorluk çekilen ve psikiyatrik rahatsızlıklarla karıştırılan bir hastalıktan bahsedeceğim:

Fibromiyalji Hastalığı.

Kas ağrılarıyla kendini gösteren ve özellikle çalışan nüfusu tehdit eden fibromiyalji, çok sık rastlanan bir sağlık problemi haline geldi. Genelde çalışan kadınlarda sık rastlanan bu hastalığın ismi pek bilinmez ama belirtileri söylediğimde tanıdık geleceğine eminim.

  • Nedir bu semptomlar?
  • Hangi durumlarda aklımıza fibromiyalji gelmeli?
  • Hangi besinleri daha çok tüketmeliyiz?
  • Belirli bir tedavi ve egzersiz programı var mı?

Bu gibi soruların cevabı bu yazıda gizli.

Haydi o zaman fibromiyaljiyi tanımaya başlayalım…

Fibromiyalji Nedir?

Fibromiyalji; yaygın kas iskelet sistemi ağrısı, uyku bozukluğu ve yorgunluğun birlikte görüldüğü bir ağrı sendromudur.

Ayrıca yumuşak doku romatizması olarak bilinir.

Başta inatçı kas ağrıları olmak üzere, sabahları vücutta tutukluk, yorgunluk gibi yakınmalara neden olabilir.

Hastalar, içinde bulundukları hali ‘çok yorgunum, enerjim çekilmiş gibi, aslında çok şey yapmak istiyorum ama yapamıyorum’ şeklinde belirtirler. Hatta hastalar ağrı ve yakınmaları nedeniyle çevresi tarafından ‘hastalık hastası’ olarak tanımlanabilir. Bu hastaların yakınları, ‘sen numara yapıyorsun’ gibi yorumlar yapabiliyor ve hatta suçlamalarla hastaların sürekli bahane bulduklarını düşünebiliyor. Devamlı ağrı çeken, her yaptığı harekette canı yanan hastanın destek görememesi onlar için çok üzücü bir durum.

Bu nedenle fibromiyaljinin gerçek bir hastalık olduğunu, bir psikolojik hastalık olmadığını ve çaresi olabileceğini hastalara açıklamak son derece önemli.

Fibromiyalji, kişinin tüm kaslarının ağrımasıdır. Bu ağrı gerçek bir ağrıdır. Yani hasta ağrıyı bizzat hissediyordur. Ağrı bazen kol, bacak, bel, sırt gibi kasları tutar, bazen birkaçını bazen ise tek birini tutar. Yani ağrı gezicidir. Hastaya neyin var diye sorsanız, “her yerim ağrıyor” der. Gerçekten de her yeri ağrıyordur. Nedeni ruhumuzun uzun zamandır biriktirdiği stres, kaygı ve takıntıların artık dışa vurum zamanının gelmesidir.

‘Aslında fibromiyalji, ruhun çığlığıdır.’

Fibromiyaljinin Belirtileri Nelerdir?

Fibromiyaljide en sık görülen belirtiler;

  • Yaygın kas-iskelet ağrısı,
  • Sabah katılığı,
  • Sabah yorgun uyanma,
  • Uyku bozukluğu,
  • Sersemlik hissi,
  • Baş dönmesi,
  • Huzursuz bacak sendromu,
  • Kuru göz-ağız,
  • Normalde ağrı yapmayan bir durumu bile ağrı gibi hissetmek
  • Uzun uyumaya rağmen yorgun uyanmak

Fibromiyalji Tanısı Nasıl Konulur?

Tanı klinik müdahale ve hasta yakınmasıyla konur. Bu nedenle tanı genellikle yıllarca gecikmekte, gereksiz birçok tanı için birçok tedavi uygulanmaktadır. Hastalara tanı konulduğunda sıklıkla artık ağrılarının geçeceğinden umutsuz, ağrılarına inanılmayan, bu nedenle sıklıkla aileleri ile sorun yaşayan hastalar halindedirler.

  • Her yaş ve cinsiyette görülmekler birlikte sıklıkla 40-60 yaş grubu kadınları etkiler.
  • Her 10 hastadan 8-9’unu kadınlar oluşturur.
  • 3 ayı aşkın yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı(vücudun sağ ve sol tarafında belin altında ve üstünde olması gerekir.
  • 18 hassas noktanın en az 11’inde ağrı
  • Öyküde enfeksiyon travma ameliyat yoğun stres

Fibromiyalji Neden Oluşur?

Yapılan çalışmalar, hastalıkta genetik geçişin de önemli rol oynadığını göstermektedir.

Fibromiyaljili hastaların birinci derece akrabalarının fibromiyaljiye yakalanma olasılığının, olmayanlara göre daha yüksek olduğu gösterilmiştir. Kardeşinde fibromiyalji olanlarda 13,6 kat fazla görülmektedir. Ama genetik faktörler tek başına yeterli değildir. Diğer bazı nedenler de fibromiyaljiyi tetiklemektedir.

  • Kişinin hipersensitif (hassas) yapısı.
  • Aşırı aktif ve mükemmeliyetçi yaşam tarzı, kişilik
  • Kadın olmak
  • Yaşın ilerlemesi
  • Çocukluk döneminde, psikolojik veya fiziksel şiddet ve cinsel istismar
  • Bağ dokusu bozucu alanı (tonsil bölgesi). Çocuklukta geçirilmiş olan ya da halen geçirilmekte olan boğaz enfeksiyonları oluşturur.
  • Uyku düzeninde bozukluk

Fibromiyalji Nasıl Tedavi Edilir?

Her hastanın ayrı ayrı ele alınıp tedavi programının hastaya özel düzenlenmesi gerekmektedir. Hastaların uzun süre ilaç kullanımına başvurmaması gerekir. Özellikle psikiyatrik ilaçlardan fayda görebileceğini düşünen kişiler uzun süre bu ilaçları kullanıyor ve bu daha sonra bağımlılık yapabiliyor. Psikiyatrik ilaçların ancak eşlik eden bir psikolojik bozukluk varsa kullanılması tavsiye ediliyor.

Fibromiyalji için belirgin tek bir neden henüz kanıtlanamadığı için tedavisi de yakınmalar üzerinden şekillenmiştir. Hastalığın hem ilaç hem de ilaç dışı tedavi yöntemleri vardır ve genellikle önerilen her ikisinin birlikte olmasıdır.

  • Hastanın tüm şikayetleri önyargısız dinlenir.
  • Bedensel ve ruhsal şikayetler sorgulanır.
  • Hastayı hastalığı hakkında bilgilendirilir, hastalıktan korunma yolları öğretilir ve eğitim verilir. Bu eğitimin amacı hastanın öz-yönetim ve öz-yeterliliğini geliştirmek, başa çıkabilecek hasta bilincini geliştirmek; engellenmişlik ve acizlik hissi gibi olumsuz algılamaları pozitif hislere dönüştürebilmektir.
  • Hastaların semptomlarına yönelik farmakolojik tedavi başlanır. Basit analjezikler, nonsteroidal antiinflamatuvar ilaçlar, kas gevşeticiler, antidepresanlar ve antiepileptikler vs.)
  • Düzenli egzersiz yapmak. Öncelikle yürüyüş, bisiklete binmek veya yüzmek ağrıların azalmasına fayda sağlayabilir. Daha sonra esneklik egzersizleri ve düşük ağırlıklarla güçlendirme egzersizlerine geçilir. Yapılan çalışmalarda sekiz hafta aerobik egzersizin ağrı kontrolünde dirençli egzersizlerden daha üstün olduğu ifade edilmektedir. Örneğin en az 20 dakika/gün, 2-3 kez/hafta yapılan aerobik egzersiz (yürüme, yüzme, hafi f tempolu koşu gibi) ise, yaklaşık üç hafta içinde yaşam kalitesini arttırmakta, ağrı ve hassasiyeti azaltmaktadır.
  • Bilişsel ve davranışsal tedaviler uygulanır. (Amaç hasta ağrısının nedenlerinin algılamasını sağlamak ve kendisini ağrı yolu ile ifade etmesini değiştirmektir.

İnanıcı F. Fibromiyalji Sendromu. Beyazova M, Kutsal YG, editörler. Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Güncellenmiş 2. Baskı. Ankara: Güneş Kitabevleri; 2011. s. 2365-77.

Clauw DJ, Crofford LJ. Chronic widespread pain and fibromyalgia: what we know, and what we need to know. Best Practice & Research Clinical Rheumatology. 2003; 17(4): 685-701

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.