Felsefik Bir Bakış Açısıyla İçsel / Bireysel Zekâ

0 2.445

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Antik Yunan Filozofu Sokrates, öğrenmenin doğmadan önce bilinen ve doğduktan sonra unutulmuş bilgilerin hatırlanmasıyla olduğunu düşünmektedir.

Annesi ebe, babası taş ustası olan Sokrates, kendisini “bilgi doğurtan” anlamında ebe olarak nitelendirmiştir. Delphi kâhininin Sokratesin en bilge kişi olduğunu söylemesi ona iletilince, Sokratesin dudaklarından o meşhur söz dökülmüştür: “Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir.”

Sokrates Büstü (Louvre Müzesi, Paris)

Çokça düşünmek içeren bu zekâ boyutuna felsefik bir giriş yapmak istedim.

Şimdi gelelim bu zekâ boyutunun özelliklerine!

İçsel / Bireysel zekâ, kendini tanımaktır diyebiliriz.

Bu zekâ boyutu, yeteneklerimizi, ruh halimizi, zayıf ve güçlü özelliklerimizi anlamamızı yani kendimizi keşfetmemizi sağlar.

Yaşamı, yaşamayı sanat olarak ele alabiliriz. Hiçbir şekli olmayan, anlamı olmayan boş bir sayfa hayal edin. Ve ardından öyle boş bir sayfaya, duygularını da katarak anlam yükleyen bir ressamı…

Bizler yaşamın anlamını ve kendini keşfetmeye gelmiş sanatçılar olarak; yaptığımız / yapmadığımız, düşündüğümüz/düşünmediğimiz şeylerle yaşamı şekillendirmeye/renklendirmeye çalışıyoruz diyemez miyiz?

Yaşam sanatının önemli bir kısmını kapsayan kendini tanıma ve anlamanın yeteneğini belirleyen bir zekâ boyutu…

İçsel zekâ, kendimiz, çevremiz ve diğer insanlar arasındaki farklarımızı görmemizi, yetkinliklerimizi keşfetmemizi, duygularımızı kontrol etmemizi sağlar.

İçsel süreçler yaşam var oldukça devam eder. Bu zekâ boyutu da kendimizi tanımak gibi anlamlı ve süreklilik içeren bir iş yapmamızı sağlar diyebiliriz.

“Nereden geliyor bu özgüven?”

Çoğunlukla olumsuz anlamda kullanılan bu klişe sözü ciddiye alıp cevaplayacak olursak: Özgüvenin kaynağı da bu zekâ boyutudur.

Özgüven, kişinin kendi özelliklerinin ne ölçüde olumlu ya da olumsuz olduğu hakkındaki yorumudur. Hem kişinin kendisine ilişkin düşünceleri, hem bu düşüncelerin yol açtığı duyguları, hem de bu duygu ve düşüncelerin ifadesi olan davranışları içerir. Biz özgüveni genel olarak kendini tanımanın haklı gururu olarak da tanımlayabiliriz. Kendini tanımak için de zekânı kullanmalısın!

Bu zekâ boyutuna beynimizin ajandası da diyebiliriz!

İçsel zekâ; kendimizi anlama, tanıma ve keşfetme yolunda kurduğumuz hayal veya ideallerin notlarını tuttuğumuz bir ajanda köşesi gibi adeta! Yapmayı istediğimiz şeyi yapacağımız zamanı da bu zekâ boyutuyla kodluyoruz. Yaşamımızı planlarken, yönlendirirken yararlandığımız bu zekâ boyutunun en belirgin özelliği, kişinin kendisini geliştirmek için belirlediği hedefler ve bu hedeflerin gerçekleşmesi için yapılan planları da kapsar.

Yaşadığımız olay veya olaylara da bu zekâ boyutuyla anlamlar yükler ve önemseriz. Ayrıca, Özgürlükçü yanımızı da bu zekâ boyutundan ayrı düşünmek olmaz.

İnsan, kendisiyle kaldığında ya da bulunduğu ortamdan kendisini soyutladığında düşünce âlemine çok daha iyi odaklanır. Bu zekâ boyutu yüksek olan kişiler de yalnız kalmayı, yalnız başına iş yapmayı severler.

Değerlerimiz, yani bizlere yol gösteren inanç ve kuralları da bu zekâ boyutuyla belirlediğimizi söyleyebiliriz. Yani aslına bakarsak: saygılı olmayı, adaletli olmayı, dürüst olmayı, merhametli olmayı ve bunun gibi diğer değerlerimizi de bu zekâ boyutu sayesinde belirliyor ve buna göre yaşıyoruz.

Kendiniz hakkındaki bilgileri doğurtabilmek amacıyla öğütler:

Belki bu yazıyı okuduktan sonra kendi değerlerini önem sırasına göre yazarak veya senin için en önemli üç değerini düşünerek bu zekâ boyutunun daha çok farkına varabilirsin. Ayrıca zaman zaman neler düşündüğünü, hissettiğini, neler istediğini hayal etmeyi ve planlar kurmayı da unutma!

Her zaman kendin hakkında dahi bilmen gereken birçok şey var ve olacak, bildiklerin bilmediklerinin yanında hiçbir şey gibi gelecek, gelmeli de… Hiçbir şey bilmediğini bilmek de erdemdir…

Yazımı beğendiyseniz zeka ile ilgili diğer yazılarımı buradan okuyabilirsiniz.

Alkın-Şahin, S., & Tunca, N. (2015). Felsefe ve eleştirel düşünme. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2).

Altan, M. Z. (2011). Çoklu zekâ kuramı ve değerler eğitimi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(4), 53-57.

Gülşen, Ö. Ü. C. (2019). Çoklu Zekâ Temelli Öğrenme. Öğretmen Dünyası Dergisi, 40(477), 23-30.

Oğuz, E. (2012). Öğretmen adaylarının değerler ve değerler eğitimine ilişkin görüşleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(2), 1309-1325.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.