Erken Yaşlanma Sendromu: Nedenleri, Belirtileri, Tanısı Ve Tedavisi

0

Erken Yaşlanma Sendromunun diğer adı Hutchinson Gilford Progeriadır. Bu sendrom 1886 yılında tespit edilmiştir. Jonathan Hutchinson tarafından bulunmuştur. 3.5 yaşında olan erkek bir hasta da tespit edildiği kayda geçmiştir.

1904 yılında ise Guilford tarafından ikinci bir hasta tarif edilmiştir. Bu hasta ‘progeria’ olarak tanımlanmıştır. Bu tarihten itibaren hastalığın adı Hutchinson Gilford Progeria sendromu olarak tanımlanmıştır.

Erken Yaşlanma Sendromunun Görülme Sıklığı Nedir?

Tüm dünyada 100’den fazla rapor edilmiş vaka vardır. Türkiye’den bildirilmiş vakalarda mevcuttur. 4 milyonda bir kez görülen bu sendrom erkeklerde kadınlara oranla 1,5 kat daha fazla görülür. Bu hastalar üreme çağına erişemediği için bu hastalığın anne ve babadan geçme durumu incelenememiştir.

Vakalar arasında izole mutasyonlar saptanmıştır. Bu izole mutasyonlar üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda en çok anne baba yaşına bağlı mutasyon olduğu üzerine durulmuştur.

HGPS’ de olan bir mutasyon 2003 yılında Lamin A geninde meydana gelen nokta mutasyonunda da saptanmıştır.

Erken Yaşlanma Sendromu Kişilerin Klinik Özellikleri Nelerdir?

Bu tip hastalarda;

  • Kafatası, yüz ve göz küresinde meydana gelen orantısızlık anlamına gelen kraniofasial orantısızlık
  • Küçük çene
  • Kafa damarlarının belirginleşmesi
  • Halk arasında saçkıran olarak bilinen alopesi
  • Eklem sertliği
  • Büyüme geriliği
  • Küçük burun
  • Tırnaklarda uzunlamasına çizgilerin oluşmasıyla beraber renk değişimi görülmesi anlamına gelen tırnak distrofisi
  • Yenidoğan bebeklerin ağzında bulunan diş anlamına gelen natal diş
  • Midfasial siyanoz (Yüzün orta hattında morarma)
  • İnce ve sert deri
  • Gelişmemiş yüz

Vakalar üzerinde yapılan otopsilerde kalp ve damar bağlantılı hastalıklar, deri hastalıkları, kemikte anormal durumlar mevcuttur.

Yaşamları 7-27 yaş arasında seyretmektedir. Ortalama ömürleri ise 13 yaştır.

Ölüm sebepleri arasında erken doğumla beraber görülen damar sertleşmesi, kalp ve beyin damarlarında görülen hastalıklar dikkat çekmektedir.

Erken Yaşlanma Sendromunun Ayırıcı Tanısı

Bu sendromu tanılarken Acrogeria, Werner’s Sendromu, Cockayne ‘s Sendromu, Metageria, Rothmund-Thomson Sendromu akılda tutulmalıdır.

Erken Yaşlanma Sendromunda Ağız İçi Klinik Özellikler

  • Alt çenenin eksik ya da az gelişmesi anlamına gelen mandibular hipoplazi
  • Ağzın tam açılmaması ve devamlı açık tutulmaması
  • Alt çene ve üst çenede boyut yetersizliği nedeniyle düzensizlik

Csoka ve arkadaşları tarafından takip edilen yedi çocuğun yedisinde de diş yerleşiminde düzensizlik tespit edilmiştir. Diş köklerinin az gelişmiş olduğu bilinmektedir. Bu hastalar ergenlik dönemde dişlerini kaybedebilir.

Erken Yaşlanma Sendromunda Laboratuvar Özellikleri

LMNA geninin mutasyonu bu sendroma sebep olmaktadır. LMNA geni memelilerde hücre çekirdek oluşumunun asıl yapısını oluşturan bir elementtir.

İdrar artışı mevcuttur. İdrar artışı ile hyaluronik asit düzeyinde artma mevcuttur.

Kolestrol seviyesi yükselmiştir. Fosfolipit değerinde yükselme vardır.

Erken Yaşlanma Sendromunda Patofizyolojik Bulgular

  • Böbreğin nefronlarında meydana gelen sertlik anlamına gelen nefroskleroz
  • Atar damarın sertleşmesi anlamına gelen arterioskleroz
  • Kalp kasında bağ dokusunun artması ve doku kalınlaşması anlamına gelen Myokardial fibrozis
  • Kardiyovasküler( kalp ve damar ile ilgili) bulgular vardır.
  • Tüm hastalarda deri altı yağ dokusu kaybı vardır.
  • Deri bulguları yaş ile değişmektedir.
  • Kollajende kalınlaşma, miyelinizasyon ve disorganizasyon olmaktadır.
  • Elastik doku normaldir.
  • Kemik değişiklikleri sık sık görülür. Kısa kemiklerin yapısında, kranial kemiklerde ve uzun kemiklerin kemiğin gövdesinde incelme görülür.
  • Halk arasında kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz yaygındır.
  • Halk arasında köprücük kemiği olarak bilinen klavikulada fibröz doku ile yer değiştiren osteolizis (kemik erimesi) mevcuttur.

Erken Yaşlanma Sendromunda Hastalık Süreci Nasıldır?

Bu sendroma sahip çocukların büyümeleri bir yaşından sonra etkilenir.

Yaşam süreleri değişkendir. Cinsel gelişimlerinin olmadığı dikkat çekmektedir.

Bu hastalar çabuk yoruldukları için oyun oynamaya katılım sağlayamamaktadırlar.

Küçük yaşlarda koroner arter hastalığı ile karşı karşıya kalmaktadırlar.

Yapılan araştırmalar sonucunda ölümün en fazla kardiovasküler hastalıklar nedeniyle olduğu saptanmıştır. Ayrıca konjestif kalp yetmezliği de buna bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.

Maksimum yaşam süresi 27 olarak kaydedilmiştir.

Erken Yaşlanma Sendromunun Tanı Ve Tedavisi Nasıldır?

Hutchinson-Gilford Progeria sendromu için tam bir tedavi yoktur.

Lamin A mutasyonları için yeni testler geliştirilse de bu testler hastalığın tespiti için yeterli değildir. Ayrıca 2003 yılından önce bu yeni testler geliştirilmediği için mutasyonlar tespit edilmemiştir. Bu yüzden 2003 yılı öncesinde Hutchinson-Gilford Progeria Sendromu başka hastalıklarla karıştırılmaktadır.

Eklem şikayetleri için fizik tedavi önerilmektedir.

Yapılan bazı araştırmalarda beslenme düzeninin ve büyüme hormonları tedavisinin hastaların gelişiminde olumlu yönde etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca bazal metabolizma hızlarının da azaldığı görülmüştür. Ancak bu artış giderek azalma göstermiş ve ateroskleroza gidişatın değişmediği saptanmıştır.

Yapılan bir diğer çalışmada bisphosphonate türü ilaçların bu hastalardaki kemik sorunlarında etkili olabileceği görülmüştür.

Mevinolin tedavisininde Lamin A üzerine etkili olduğu saptanmıştır.

Gordon, LB Brown, WT Collins,FS(2019). Hutchinson-Gilford Progeria Syndrome. Europe PMC.

Ullrich, N Gordon,L(2015). Hutchinson-Gilford Progeria Syndrome. Handbook of Clinical Neurology, 132,s-249,264.

Kreienkamp, R Gonzalo, S(2020). Metabolic Dysfunction in Hutchinson–Gilford Progeria Syndrome. Cells,9(2),395.

Ahmed, M Ikram, S Bibi,N Mir,A(2018). Hutchinson–Gilford Progeria Syndrome: A Premature Aging Disease. Molecular Neurobiology ,55,s-4417-4427.

Merideth, M Gordon,L Clauss, S Sachdev, V Smith,A Perry, M Brewer, C Zalewski, C Kim,H Solomon, B Brooks, B Gerber, L (2008). Phenotype and Course of Hutchinson–Gilford Progeria Syndrome. Images ın Clınıcal Medıcıne,42,394.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.