Erkekte Prostatta Oluşabilecek 3 Yaygın Hastalık: İyi Huylu Prostat Büyümesi, Prostatit ve Prostat Kanseri

0 1.634

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Prostat, erkeklerde idrar torbasının altında bulunan bir salgı bezidir.

Kas, bağ ve salgı bezi dokularından oluşur.

Mesanenin hemen altındadır ve üretrayı çevreler. Rektumun önündedir.  Mesaneden penise idrar taşınmasında görevlidir. Büyümemiş hali ile yaklaşık bir ceviz boyutundadır.

Semenin yaklaşık %14- 30’unu oluşturur.  Görevi spermi korumak ve beslemek olan bir sekresyon salgılar.

En çok rastlanan prostat ile ilgili hastalıklar; prostatitis, prostat kanseri ve bunların neden olduğu alt üriner sistem rahatsızlıkları ile iyi huylu prostat büyümesidir.

1. İYİ HUYLU PROSTAT BÜYÜMESİ

45 yaş ve sonrasında yaşlılığa bağlı büyüme iyi huylu prostat büyümesi olarak adlandırılır.

İyi huylu prostat büyümesi, prostatın hücre sayısındaki artış sürecidir. Prostat dokusundaki bazı yapıların büyümesine bağlı ortaya çıkan mesane çıkışında tıkanma, depolama ve boşaltımda şikayetlere sebebiyet vermektedir.

Erkeğin idrar borusu (üretra), prostatın ortasından geçer. Bu nedenle prostat büyümesi söz konusu olduğunda idrar borusunda bir daralma meydana gelir ve idrar boşaltırken bireye rahatsızlık verir.

Buna bağlı alt üriner sistem hastalıkları erkeklerin aktivite ve hayat kalitesini olumsuz etkiler. Tedavide amaç sadece şikayetleri gidermek değil, yaşam kalitesini de artırmaya yöneliktir.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Sebepleri ve Belirtileri

Hastalığın gelişiminde pek çok faktörün (seks hormonları, stromal-epitelyal etkileşme, büyüme hormonları, insülin ve prolaktin) rol aldığı, fakat bunlardan en önemlisinin seks hormonları olduğu, kolesterol ve metabolitlerinin de androjen reseptörlerinin sayısında artışa neden olarak rol oynadığı belirtilmiştir.

Prostat büyüdükçe içinden geçen idrar kanalını daraltır.

İyi Huylu Prostat Büyümesinde En sık görülen şikayetler;

  • İşemeye başlamada ve sonlandırmada güçlük,
  • Zayıf veya kesikli idrar akışı,
  • İdrarda yanma veya ağrı,
  • Sık işeme ihtiyacı,
  • Mesaneyi tam boşaltamama hissi,
  • Geceleri sık idrara kalkma,
  • Ani idrar sıkışıklığı, idrar tutma zorluğu,
  • İdrar yaptıktan sonra devam eden damlamalar,
  • İdrar yapamama hali,
  • İdrar veya menide kan görülmesi,
  • Ağrılı boşalma,
  • Kasık, kalça, bel, sırt ve/veya bacak ağrıları,
  • Ayrıca karnın alt tarafında devamlı huzursuzluk hissidir.

İdrar kesesi tam boşaltılamadığı için, idrar yolu enfeksiyonlarında artış olur.

İyi Huylu Prostat Büyümesi Nasıl Teşhis Edilir?

İyi huylu prostat büyümesinde testler: İdrar tahlili, idrar kültürü, prostat spesifik antijen (PSA) ve serbest PSA’dır.

Hastanın yaşı, şikayetleri ve parmakla muayene ile bulguları da önemli bilgiler verir. Üroflowmetri, ultrason, sistoskopi de teşhiste kullanılan diğer yöntemlerdir.

İyi huylu prostat büyümesinin yanısıra prostatit (prostat iltihabı) ve prostat kanseri de yaygındır.

2. PROSTATİT NEDİR?

Prostatit, prostat bezinin iltihabıdır.

Genelde cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve idrar yolunda bulunan bakterilerin prostata geçmesiyle oluşur. Bu hastalıkta prostat bezi şişer ve ağrılıdır.

Prostatit, sadece 45 yaş ve üzeri değil “her yaştaki” yetişkin erkekte görülebilir.

Tedavisinde ilaçlar kullanılır. Bunlar arasında ağrı kesici-antiinflamatuar, prostat ve mesane boynunu gevşeten alfa-blokerlerve bazı antibiyotikler yer alır.

3. PROSTAT KANSERİ NEDİR?

Prostat bezi dokusunda gelişen bir hastalıktır. Oluşan tümör nedeniyle prostatta büyüme meydana gelir. İdrar kanalı baskılanır. Sık idrara çıkma, kanlı idrar yapma gibi belirtiler ile kendini gösterir. Aynı zamanda ereksiyon bozukluğu, ejekülasyon (boşalma) sırasında ağrı, kilo verme, idrar yapmada güçlük diğer bulgulardandır.

Erkeklerde yaş ilerledikçe prostat kanseri gelişme olasılığı artar. 50 yaştan itibaren bu risk daha belirgin bir artış gösterir.

Baba, erkek kardeş, amca, dayı gibi yakın akrabalarında prostat kanseri mevcut olan bireylerde prostat kanseri görülme oranı normalden yüksektir.

Prostat Kanseri Tedavisi

Tedavi, hastalığın evresine ve derecesine göre farklılık gösterebilir. Gerekli incelemeler sonrasında genellikle şu yöntemler ile tedavi süreci oluşturulur:

  • Cerrahi tedavi,
  • Işın tedavisi,
  • Fokal tedavi,
  • İlaç tedavisi

Erkeklerin düzenli olarak prostat kanseri taraması yaptırması erken tanı için önemlidir.

Ufuk Koca-Çalışkan, Gökşen Dilşat Durbilmez, Gökmen Memiş, (2019), Benign Prostat Hiperplazisi Üzerinde Etkili Fitoterapötikler, Ecz. Fak. Derg., 43(2): 173-196

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.