Doğumun Daha Rahat Gerçekleşmesi İçin Kullanılan Tıbbi Olmayan 12 Yöntem

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Doğum tüm kadınların korktuğu bir eylemdir. Çünkü, doğum kendi içinde bilinmezliklerle doludur. Gebelik sürecinde doğum süreci ile ilgili bilinçlenmeye çalışan gebeler doğum korkusunu daha az yaşarlar. Bilgi anne adaylarını rahatlatır ve kontrol alanı sağlar.

Bu yazımızda doğumun daha rahat gerçekleşmesi için kullanılan tıbbi olmayan 12 yöntemden bahsedeceğim. Buradaki her yöntem kendi başına bilimsel alt yapısına sahiptir.

Hadi, şimdi bunları tek tek öğrenelim.

1. Müzik

Doğu kültüründe Rehavi makamındaki müziğin ikindiye yatsı arası ve seher zamanı etkili olduğu bilinir. Özellikle doğum ağrısına yardımcı olan bu makam içerdiği ney sesi ile insanlarda huzur ve rahatlama duygusu yaratarak baş ağrısının giderilmesinde ayrıca ruh ve sinir hastalıklarının tedavisinde de faydalı olur.

Batı kültürlerinde ise şarkı sözleri olmayan, devamlılığı ve melodik kalitesi olan, perküsyon ve ritmi yavaş olan müzikler sedatif amaçlı kullanılmaktadır. Özellikle arp, piyano ve flüt gibi enstrümanların oluşturduğu orkestra müzikleri ve slow caz müzikleri bu kriterlere en uygun olanlarıdır.

2. Akupressür

Doğumda etkili olan farklı acupressure noktaları bulunmaktadır. Bu noktalardan biri Hand points olarak bilinen, el parmaklarının avuç içiyle birleştiği hattır (Şekil 1). Bu noktanın avuç içine alınan tarak gibi bir cisim ile sıkıca uyarılmasının endorfin salınımını arttırarak ağrıyı azalttığı bilinmektedir.

El üzerinde bulunan diğer bir acupressure noktası ise Hoko veya L1-4 olarak isimlendirilen elin başparmak ile işaret parmağı arasındaki bölgedir (Şekil 2). Bu bölge parmaklarla veya küçük buz keseleriyle her dalga başlangıcından dalga bitene kadar uyarılır ve uygulama sırasıyla her iki el için 20 dk sürdürülür.

SP6 noktası ise ayak bileğinin yaklaşık dört parmak üzerindeki noktadır (Şekil 3). Sırt üstü uzanmış ve bacaklar düz durumda olan anneye derin bir nefes aldırılarak her bir dalga ile SP6 noktasına başparmaklarla 10 sn. süreyle birkaç kez uygulanan basıncın doğumu uyardığı ve ağrı kontrolüne yardımcı olduğu bildirilmektedir.

3. Efloraj

Destekleyici kişi ya da gebenin kendisi tarafından, karnına veya bacaklarına ritmik şekilde daireler ve çizgiler çizmesiyle yapılan bir masaj şeklidir.

Efloraj’da dokunuşlar yumuşak ve parmak uçları sürekli deriye temas etmelidir. Uygulamada iki elin parmakları göbek deliğinin iki yanına konur. Eller yukarıya ve dışa doğru hareket ettirilip, aşağıya rahmin üst kısmındaki bölgeye doğru getirilir ve tekrar göbek deliğine çıkarılır.

Gebelerde bel, kol ve bacaklara yukarı ve aşağı doğru hafif efloraj ovmalarının rahatlama sağladığı bildirilmektedir. Etki mekanizması kapı kontrol teorisi ile açıklanan efloraj daha çok doğum ağrısının ilk aşamasında yararlıdır.

4. Sakral Bası

Gebe, yan yatar, oturur pozisyonda, çömelmiş veya ayakta iken sakrum bölgesi dediğimiz kuyruk sokumunun üst kısmına bası uygulanmasıdır.

Avuç içi veya yumruk şeklindeki el ile boşluk kısmına her dalga geldiğinde bası uygulanır. Gebe bu şekilde rahatlar, baskı hissi azalır, bebeğin doğum yolu genişler. Bel fıtığı olmaması, gebenin rahat pozisyonda olması, basının abartılmaması kısa kısa tekrarlanması önemlidir.

 

5. Sıcak Uygulama

Gebenin vajinasına ve etrafına bir bez, bir sıcak su torbası ya da bir pamuk yardımıyla sıcak uygulanmasıdır.

Sıcak ve ıslak uygulama yapılabildiği gibi sıcak ve kuru uygulama da yapılabilir. Pirinç ya da kiraz çekirdeği dolu bir torba ısıtılarak kullanılabilir. İdeal ısı 40-45 derecedir. Gebenin ağrıları azalır, epizyotomi riski azalır. Sıcak uygulama daha çok gebenin beline, alt karın bölgesine, kasıklarına ve perinesine uygulanmaktadır.

Sıcaklık kaynağı olarak sıcak su şişesi, ısıtılmış pirinç doldurulmuş çorap, sıcak ıslak ya da kuru kompresler, elektrikli ısı pedleri, sıcak battaniye, sıcak banyo ya da duş kullanılabilir.

6. Hidroterapi

Suyun doğum ile olan birliktelik uyumu yadsınamaz bir gerçektir. Ilık bir suya girmek doğuma hazırlık için en etkili yöntemlerdendir.

7. Aromaterapi

  • Adaçayı Kontraksiyonları arttırmak, ağrıyı azaltmak
  • Okaliptus Nazal konjesyonu azaltmak
  • Lavanta Anksiyete ve ağrıyı azaltmak
  • Yasemin Ağrı ve depresyonu azaltmak
  • Limon Anksiyete, depresyon ve ağrıyı azaltmak
  • Mandalina Gevşemeyi sağlamak
  • Portakal yağı Gevşemeyi sağlamak
  • Turunç çiçeği (Neroli) Gevşemeyi sağlamak
  • Nane Bulantı ve kusmayı önlemek
  • Roma Papatyası Gevşeme ve sırt ağrısını azaltmak
  • Gül Anksiyeteyi azaltmak

Yağın seyreltilmesi, en uygun kokunun seçilmesi, yağın en az miktarda kullanılması oldukça etkilidir.

8. Oksitosin Masajı

  • Meme ucu uyarımı
  • Karın bölgesine noktasal hareketler ile dokunma
  • Sırta yapılan oksitosin uyarımı

Meme ucuna gebe kendi uyarılar gönderebilir, doğum dalgalarının düzenlenmesini ve güçlenmesini sağlar eylemi hızlandırır.

Karına yapılan, parmak uçları ile dokunmalar da oksitosini tetikleyecektir.

Sırta yapılan oksitosin masajı endorfin salınımı ile doğum için önemli bir adımdır.

Bu tip masajların süresi 15 dakikayı geçmemelidir.

 

9. Perine Masajı

Perine, vajina ile makat arasındaki bölgedir. Doğumdan önce perine bölgesine yapılan masaj, doğum sırasında bu bölgenin esnekliğine katkıda bulunur, yırtılmaları önler. Aynı zamanda da doğum sırasında epizyotomi yapılma oranını da en az seviyeye indirir. Perine masajına 34.haftadan itibaren başlanabilir. Masajı kendiniz veya eşiniz yapabilir. Özellikle gebeliğinizin son aylarına doğru karnınızın daha da büyümesi sebebiyle perine masajını bir başkasının yapması daha kolay olacaktır.

  • Masaja başlamadan önce tırnaklar kısa olmalı ve mutlaka eller yıkanmalı.
  • Masajı ılık bir banyonun ardından yapmak daha rahat hissettirecektir. Sıcak su dokuları yumuşatmış olacaktır.
  • Masajı farklı pozisyonlarda yapabilirsiniz. Yarı oturur, çömelme pozisyonu bir duvara dayanarak, küvette, tuvalette, ya da bir sandalyeye oturarak, hatta ayakta durup bir ayağınızı sandalye üstüne koyabilirsiniz.
  • Masaj sırasında küçük bir kâseye bir miktar yağ koyabilirsiniz. Zeytinyağı, badem yağı, Hindistan cevizi yağı gibi yağlar kullanılabilir.
  • Parmaklarınızı yağladıktan sonra eğer kendiniz yapıyorsanız baş parmağınızı, eşiniz yapıyorsa işaret parmağıyla orta parmağını 5 cm kadar vajinanızın içerisine yerleştirin.
  • Parmaklar vajina içinde vajina ile makat arasındaki bölgeyi aşağı doğru bastırın.
  • Parmaklar sonrasında U harfi oluşturacak şekilde vajinanın diğer üst yan duvarına kadar çıkarılır. Saat olarak düşünüldüğünde 3-6-9 ve 9-6-3 yönlerinde yapılmalı. Başlangıçta kaslarınızda bir gerginlik hissedebilirsiniz ama zamanla masaja devam ettikçe kaslarınızın gevşediğini göreceksiniz.
  • Perine masajını haftada 4-5 kez; 5 dakika boyunca yapmalısınız.

10. Doğum Pozisyonları Ve Hareket

Doğum dalgasını hafifletmek için en sık kullanılan ve önerilen yöntemlerden biri de hareket ve pozisyonlardır. Doğum eylemi boyunca yer çekimi en büyük yardımcımızdır. Hareket kısıtlanmamalı, pelvis yarı oynar pozisyonda olmalıdır, kan damarlarına basınç yapmamalıdır.

Yürüme – Ayakta Dik Durma

Bu yöntemin avantajları:

  • Plasental dolaşımın daha iyi olma ve oksijen bebeğe daha rahat ulaşır.
  • Sinirler üzerine olan baskı azaldığından rahim kasılmaları sırasında ağrı daha az hissedilir.
  • Sırt ağrısı azalır.
  • Bebeğin baş ve gövdesinin ağırlığının yer çekiminin etkisiyle rahim ağzı üzerine yaptığı bası sonucu rahim ağzının daha hızlı açılmasını sağlayarak doğum süresi kısalır.
  • Pelvisteki eklemler serbestçe genişleyerek bebeğin başın inişine uyum sağlar.

El – Diz Pozisyonu

Bebek ve anne için en ideal pozisyondur, anne ara ara dinlenmeli ancak kendini hazır hissettiği zamanlar da bu pozisyona geri dönmelidir.

  • Doğum topu ile uygulanabilir.
  • Epizyotomi ihtiyacı için veya doğum yırtıklarından kaçınmak için iyi pozisyondur.
  • Büyük bebeklerin doğumu için iyi pozisyondur.
  • Bebeğin ilerleyişini kolaylaştırmaktadır.
  • Anne dirsek ya da el üstünde durabilir, öne doğru bir yatağa ya da pilates topuna yaslanabilir.

Dik Oturma Pozisyonu:

Bu pozisyonun avantajları:

  • Dinlenmeyi sağlar.
  • Yerçekiminin etkisini kullanır.
  • Elektronik fetal monitörün sürekli kullanımını sağlar.
  • Doğum topu ile kullanılabilir.

Çömelme Pozisyonu

Bu pozisyonun avantajları:

  • Doğum eyleminin ikinci evresi daha kısa sürer.
  • Doğum eylemini hızlandırıcı ilaç kullanımına daha az gereksinim vardır.
  • Perinede yırtık oluşma olasılığı ve epizyotomi uygulama gereksinimi daha azdır.

Yan Yatış Pozisyonu:

Bu pozisyonun avantajlar:

  • Bebeğin iyi oksijenlenmesini sağlar.
  • Anne için iyi dinlenme pozisyonudur.
  • Yüksek kan basıncı olan annelerde kullanılır.
  • Dalgalarda etkilidir ve eylemin ilerlemesini sağlar.
  • İkinci evrede iki dalga arasında dinlenme dönemi sağlar.
  • Perineal yırtık riski düşüktür ve epizyotomi ihtiyacı azalır.

 

11. Odaklanma Ve Dikkat Dağıtma

Kadın odak noktası olarak işitsel, görsel ya da hayali bir objeyi, zihinsel aktiviteleri veya nefes almayı kullanabilir. Bu yöntemle doğum ağrısının hafifletildiği gösterilmiştir. Gebeler doğum anında bebeğinin doğum kanalından ilerleyişini , bebeğine kavuştuğu anı düşünerek odaklanmalıdır.

Gebeyi koridorda yürümek, sandalyede oturmak, ziyaretçilerle konuşmak, televizyon   izlemek, kitap okumak vb. uygulamalar onu doğum ağrısından uzaklaştırarak dikkatini dağıtacaktır.

12. Hayal Kurma

Hayal gücünü kullanarak zihinde bir görüntü oluşturmaktır.

Gevşemeyi sağlar, duygu durumunu değiştirir, dikkati dağıtır, ağrı algısını değiştirir.

Örneğin; kadın deniz, göl,  orman gibi keyifli sahneler düşünebilir. Düşüncesinin içinde ağrı olmamalıdır.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.