Dicrocoelium Dendriticum: Karıncaları Zombileştiren Parazit

0 2.644

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bu tür yaratıkları uzayda aramaya gerek yok, onlar zaten aramızda!

Gezegenimizde bizlerle birlikte yaşayan milyonlarca parazit türü vardır. Parazitler, özgürce kullandıkları diğer varlıkların bedeninden faydalanır. Acımasızdırlar. Gereksindiklerini alır, çoğalır ve yaşamlarını sürdürürler. Ve onların yaşayabilmeleri için hayat dolu bu gezegen tam anlamıyla bir cennettir. Onlar her şeye bulaşabilirler, pek çok türleri vardır ve aklımıza bile gelmeyecek yerleri işgal etmeyi başarırlar.

Kısacası parazitler, Dünya’daki en başarılı yaşam formları arasındadır.

Bazı bilim kurgu filmlerinde anlatılan parazitler, sanıldığı kadar gerçeküstü bir hikâye değil. Doğa, bu filmlerden çok daha tuhaf ve korkunç olan, konaklarına hükmeden parazit örnekleri ile doludur.

BUNLARDAN BİRİ OLAN PARAZİT, Dicrocoelium Dendriticum (Kum Kelebeği) Karıncaların Beynini Kontrol Eden Parazittir.

Minicik olmasına rağmen, zihin kontrol etme yeteneğine sahiptir. Karıncaların beyinlerine yerleşir ve onları intihara sürükler.

İki ara konak kullanırlar:

  1. Kara sümüklüleri
  2. Karınca
Zebrina detrita, D. dendriticum için ortak bir ilk ara konak
Avrupa’da D. dendriticum için ortak bir ikinci ara konakçı olan Formica fusca
  • Kum kelebeği olarak isimlendirilmiştir.
  • Lanset (mızrak) şeklindedir.
  • Şeffaf olduğundan yumurtaları görünür.
  • Yumurtalar ilk görünümde kavrulmuş kahve çekirdeğine benzer.

Dicrocoelium Dendriticumun Yaşam Döngüsü

Son konakların (sığır, koyun, keçi ve diğer ot yiyen hayvanların nadiren de insanların) safra yollarında bulunan olgun parazitlerin yumurtaları dışkı ile atılır. Birinci ara konak olan kara sümüklüleri tarafından alınan yumurtalar aşamalarını tamamlayıp sümüklünün solunum boşluğuna göç ederler burada bir araya gelip sümüksel bir salgı ile kaplanır ve yumak haline gelirler. Kara sümüklüleri bu yumakları toprak üzerinde dolaşırken dışarıya bırakırlar.

Sonrasında ikinci ara konaklar tarafından alınan bu yumaklar sindirim sisteminde serbest kalır ve mide çeperini delerek karın boşluğunda bulunan organlara göç ederler. Burada enfektif form halini alırlar. Bu parazitlerin bazıları çene kaslarını kontrol eden sinirlerin yakınına, omuriliğe ve yemek borusu altındaki sinir gangliyonuna yerleşir.

Günün sıcak saatlerinde aşırı hareketlilik gösteren karıncaların çene kaslarında şekillenen felç sonucu günün serin saatlerinde otların uç kısmına tutunup hareketsiz kalırlar. Son konaklar tarafından otlarla birlikte alınan karıncalar sindirimde parçalanır ve safrayı bağırsağa döken kanal ile safra yolları ve safra kesesine ulaşarak yaşam döngüsünü başa sarar.

Karıncalar anormal davranış biçimleri gösterir.

Bu gibi karıncalar otların tepesine tırmanma eğilimindedir. Sindirim sisteminde ve daha sonrasında karın boşluğu organlarında bulunan parazitlerin bir kısmı karıncanın beynine göç eder ve karıncayı kontrol edebileceği bir zombiye dönüştürür.

Karıncanın beynine yerleşen bu parazitler karıncanın davranışlarını manipüle ederek bitkilerin tepelerine tırmanmasını sağlar. Otlayan bir hayvan otla birlikte enfekte karıncaları da yiyecek ve böylece döngü devam edecektir.

İnsanlara, bu paraziti içeren karıncaların yenmesiyle bulaşmaktadır. İçinde karınca bulunan şişe suyunu içerek enfekte olduğu düşünülen bir olgu da bildirilmiştir.

Dicrocoelium dendriticumun koyun karaciğerindeki yaptığı tahribat;

  • Hastalarda devamlı olmayan ishal, iştahsızlık, kilo kaybı ve hazımsızlık dikkati çeken klinik belirtiler olarak görülebilmektedir.
  • Mortalite (ölüm) genelde düşük olmakla birlikte, parazitlerin sayısına ve dağılımına bağlı olarak farklı bir seyir izleyebilmektedir.

Dicrocoelium Dendriticumlu Canlı Nasıl Tanı Alır?

  • Bu hastalık düşünüldüğünde tanı için dışkının parazitolojik incelenmesi gerekmektedir.
  • Özellikle kurban bayramlarından sonra, iyi pişirilmemiş enfekte karaciğerlerin yenilmesine bağlı olarak yalancı parazitlik görülebilmesi nedeniyle tanı için hastanın birkaç gün yiyecekleri içinde karaciğer bulunmaması sağlanmalı ve gerçek enfeksiyonu saptayabilmek için dışkı incelemelerinin tekrarlanması önerilmektedir.

Dicrocoelium Dendriticumlu Canlı Nasıl Tedavi Edilir?

Bu hastalığın tedavisinde birinci derecede seçilen ilaç, praziquantel olarak önerilmektedir. Bu ilaç doktor kontrolünde kullanılmaktadır.

Dicrocoelium Dendriticumdan Nasıl Korunulur?

  • Enfekte olduğu saptanan hayvan ve insanlar uygun bir şekilde tedavi edilmeli,
  • Hayvanlar sabahın erken saatlerinde enfekte meralara sokulmamalı,
  • Son konaklarda belirli düzenli aralıklarla bunlara karşı etkili ilaçları kullanılmalı,
  • Kara salyangozları ve karıncaların yaygın bir şekilde bulunduğunu göz önüne alan araştırmacılar hastalığın ara konaklarını yok etmek veya üremelerini durdurmak suretiyle hastalığı kontrol altına almak çok zor olmakla beraber insanların yiyeceklerine veya içeceklerine karıncaların karışmamasını sağlamakla korunmanın mümkün olabileceğini düşünmektedirler.

https://www.bilimkurgukulubu.com/genel/bilim-teknoloji/canlilarin-davranislarini-yonlendiren-parazitler/ Erişim Tarihi: 05.04.2022

Millî Eğitim Bakanlığı “İç Parazit Mücadelesi” Ders Kitabı, 2016, Ankara

Özcel, A., (2007) “Tıbbi Parazit hastalıkları” İzmir

https://phys.org/news/2020-03-evolution-life-parasitic-worm-zombie.html Erişim Tarihi: 05.04.2022

https://www.cdc.gov/dpdx/dicrocoeliasis/index.html Erişim Tarihi: 05.04.2022

https://www.nhm.ac.uk/discover/news/2018/june/the-brain-worm-that-turns-ants-into-zombies.html Erişim Tarihi: 05.04.2022

https://evrimagaci.org/karincalarin-beynini-kontrol-eden-parazit-dicrocoelium-dendriticum-9357 Erişim Tarihi: 05.04.2022

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.