Deprem Sonrası Oluşan Crush Sendromu Nedir Ve Belirtileri Nelerdir?

0 40

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

İş kazaları, trafik kazaları, düşmeler, doğal afetler günlük yaşamımızda ortaya çıkan sıklıkla karşılaştığımız durumlardır. Geçtiğimiz haftalarda yaşadığımız İzmir depreminde anladık ki bu durumlarda bazı sorunlar ortaya çıkıyor. Bu yüzden doğru bilgilerle, doğru müdahale hayat kurtaracaktır.

Bu yazımda sizlere deprem sonrası da görülebilen Crush Sendromundan bahsedeceğim.

Crush kelime anlamı ‘ezilme ,ezme’ olarak bilinir.

1941 Blitz’de olan bombalamalar sonucunda ani ortaya çıkan böbrek yetmezliği nedeniyle ölen hastaların ölüm nedenleri araştırılması ile ortaya konulmuştur. Araştırmacılar doku ezilmesiyle böbrek işlevleri arasındaki ilişkiyi kanıtlamak üzere bu sendromu araştırmalara dahil etmiştir.
Crush sendromu, vücut dokularının tamamen ya da kısmen ezilmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Baskıya maruz kalma sebebiyle ödem, şok, böbrek yetmezliği, kalp ve solunum yetmezliği ortaya çıkmaktadır.

1990 yılındaki Messina Depremi’nde ise hastalık tam olarak tanımlanmıştır. Depremde sağ kurtuldukları halde halsizlik ve ödem sebebiyle ölen insanlar dikkat çekmiştir. Bunların sebebi ise Crush Sendromu olarak kaydedilmiştir.

Ülkemizde ise 1999 yılındaki depremde Crush Sendromundan yoğun olarak bahsedilmiştir.

Crush Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

  • Afetler( özellikle depremlerde)
  • Kas ezilmeleri
  • Ağır egzersizler
  • Kazalar
  • Düşmeler

Bu sendromda rabdomiyoliz ve kompartman sendromu da ortaya çıkabilmektedir.

Ezilme sonucunda iskelet kasında bozulmalar meydana gelmekte ve buna rabdomiyoliz denilmektedir.

Kompartman sendromu ise kas ödeminin artmasıyla beraber dolaşımın bozulması ve bunun sonucunda da sinir ve kas hücrelerinin hasarı ortaya çıkmaktadır.

Crush sendromu; depremlerde, diğer doğal afetlerde, büyük kazalarda direk tramvaya bağlı olarak ölümün ikinci sebebidir.

Özellikle depremlerde depremzede ani şekilde ağır bir yükün altında kaldığı için %80’i bu sendroma bağlı olarak ölür. Kalan %20 ise minör ve majör travmalar olarak kalır.

Ülkemizde istatistiklere bakacak olursak bu sendroma Marmara Depremi’nde rastlarız. Burada oran %1,4 olarak karşımıza çıkar. 5.302 kişiden 639’u akut böbrek yetmezliği ile karşı karşıya kaldı. Bu sendromu bilip bu doğrultu da davranmak hayatı kurtarıcı olacaktır.

Crush sendromunun bir diğer sebebi de ağır egzersizlerdir. Ağır sporlar yapıp kaslara fazla yüklenme sonucunda ortaya çıkar. Bu yüzden ağır egzersizlerden kaçınmak önemlidir.

Crush Sendromu Başlıca Belirtileri Nelerdir?

  • Kahverengi idrar (bu bize böbreklerde sorun olduğunu işaret eder.)
  • Ödem
  • Halsizlik
  • Aritmi
  • Düşük tansiyon

Depremden çıkardığımız birey başta sağlıklı görünebilir ancak potasyum ve ezilen dokulardaki proteinlerin kana karışması başta böbrek, kalp ve akciğer olmak üzere diğer tüm doku ve organlara etki eder.

Crush Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

  • İlk başvurulan tedavi kandaki sıvı miktarını arttırmaktır.
  • Potasyumun düşürülmesi sağlanır.
  • Fasyotomi yapılır. (Kompartman sendromunda artan basıncı azaltmak için kompartman saran bağ dokunun kesilmesi ve basıncın azaltılması için yapılan işlemin adıdır.)
  • Diğerlerine oranla daha az kullandığımız diyaliz başlıca tedavi seçenekleridir.

Yıldırım, E Kaymaz, B Dörtler, H Üstündağ, S Akdeniz, A Erbaş, O (2019).Crush Sendromu. İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi ,4,4.

Smith, J (2003). Crush Injury and Crush Syndrome: A Review. The Journal of Trauma and Acute Care Surgery ,54,5.

Michealson, M (1992). Crush injury and crush syndrome .World Journal of Surgery,16,899-903.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.