COVID- 19 Salgınında Çocuğunuzu Anne Sütü İle Beslerken Dikkat Etmeniz Gerekenler

0 45

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

COVID-19 salgını doğumdan sonraki ilk saat ve günlerden başlayarak yaşamın her evresini etkileyen bir enfeksiyondur. Yenidoğan ve bebeklerde COVID-19 enfeksiyonu riski düşük olduğu bilinmekte olup, bu vakte kadar COVID-19 enfeksiyonu geçirmekte olan küçük çocukların çoğunda hastalığın asemptomatik ya da hafif şiddette seyrettiği bildirilmiştir. Buna karşılık emzirmenin yenidoğan, bebek ve çocuk ölümlerini azalttığı ve tüm coğrafyalarda ve ekonomik ortamlarda yaşam boyu sağlığı ve gelişimi iyileştirdiğini gösteren yüksek kaliteli kanıtlar bulunmaktadır.

Anne sütünün hem anne hem de bebek için pek çok olumlu etkisi bilinmektedir. Anne sütü yenidoğan gereksinimlerine göre düzenlenebilen eşsiz besleyici özelliği yanı sıra bebeği çeşitli enfeksiyonlardan koruyan biyoaktif maddeler, büyüme ve gelişmeyi etkileyen hormon ve büyüme faktörleri, immün sistemi düzenleyen faktörler ve antiinflamatuar maddeler içermektedir. Bu nedenle anne sütü ile beslenen bebeklerde kulak iltihabı, zatürree, ishal başta olmak üzere enfeksiyonlar nadir görülür.

Oysa, anne ve bebeğin doğumdan hemen sonra ayrılması bebeği yaşamın ilk yılında COVID-19 dahil olmak üzere ciddi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı daha savunmasız hale getirebilir. Emzirilmeyen bebeklerde, en az 4 ay yalnız anne sütü ile beslenen bebeklerde pnömoni nedeniyle hastaneye yatma riski 3,6 kat artmış olduğu bildirilmektedir.

Ten temasının taburculuk ve sonraki aylarda anlamlı olarak emzirme üzerine etkisi olduğu saptanmıştır. Emzirme ile artan oksitosin hormonu annenin ruhsal durumu üzerine olumlu etkisini, anneyi depresyondan korumaktadır. Annenin bebeğinden ayrılmasının hem anne hem de bebekte yaratacağı stresin SARS-CoV-2 ile enfekte olmuş anne ve bebekte hastalık seyrini daha da kötüleştirebileceği unutulmamalıdır. Anne sütü ile beslenmenin tüm bu üstün yararları nedeni ile Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) salgınlar gibi olağanüstü durumlar sırasında anne sütü ile beslenmenin sürdürülmesini desteklemektedir.

COVID-19 enfeksiyonun öksürük veya hapşırma sırasında saçılan solunum damlacıkları yoluyla bulaştığı bilinmektedir. Bu vakte kadar SARS-CoV-2’nin bebeğe geçişi ile ilgili olarak yapılan çalışmalarda amniyotik sıvı, anne sütü, kordon kanı veya yenidoğan faringeal sürüntü örneklerinde virüs saptanmamıştır. Yapılan çalışmalarda virüsün emzirme yoluyla bulaştığı henüz bilimsel olarak kanıtlanmamıştır.

COVID 19 enfeksiyonu varlığında anne ve yenidoğan bebeğin ayrılması kararı aile ve sağlık çalışanları ile anne tarafından verilmelidir.

DSÖ, anne ve bebeğin aynı odada kalması ve ten temasını desteklemekte, annenin emzirme sırasında tıbbi maske takarak, el hijyeni önlemleri ile bebeğini emzirmeye devam edebileceğini önermektedir. DSÖ’nün COVID -19 anne-bebek çifti için önerileri şunlardır:

  1. Anne COVID-19 pozitif ya da şüpheli bebeğine dokunmadan önce anne ellerini 20 saniye sabun ve suyla yıkamalı veya alkol bazlı el dezenfektanı kullanmalıdır. Anne bebeği beslerken tıbbi maske takmalıdır. Maske kullanırken, maskeler nemlenince değiştirilmeli, kullanılmış maskeler hemen atılmalı, maskeler yeniden kullanılmamalı, maskenin önüne dokunulmamalı ve arkasından çözülmelidir. Mendil içerisine hapşırılmalı veya öksürülmeli, mendil kullandıktan sonra hemen atılmalı ve sabun ve su ile eller 20 saniye süresince yıkanmalı veya alkol bazlı el dezenfektanı kullanılmalıdır. Ayrıca yüzeyler düzenli olarak temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir. Annenin maskesi yoksa bile emzirmeye devam edebilir.
  2. Emzirme mümkün değilse, bebek sağılmış anne sütü ile beslenmelidir. Anne sütünün sağılması için makine şart değildir, anneye öncelikle elle sağma öğretilmelidir. Pompa kullanılacaksa, anneye özel olmalıdır. Anne ve anneye yardım eden diğer yetişkinler, sağımdan ve pompa ile biberon parçalarına dokunmadan önce ellerini yıkamalı ve her kullanımdan sonra pompanın temizliği yapılmalıdır. Sağım öncesi memenin temizlenmesi veya biberon ya da süt poşetlerinin dış yüzeylerinin temizlenmesine gerek yoktur. Eğer COVID-19 kesin/olası anne meme üzerine öksürdü ise, nazikçe sabun ve ılık su ile en az 20 saniye beslenmeden önce memeyi yıkaması gerekir. Her emzirmeden önce veya sütünü sağmadan önce memeyi yıkaması gerekli değildir. Sağılan anne sütü, anne ya da hastalık belirtisi olmayan yetişkin tarafından ve tercihen temiz bir fincan ve/veya kaşık (daha kolay) kullanılarak, ellerini yıkadıktan sonra bebeğe verilmelidir. Kesin/olası COVID-19 tanılı bir anne, kendini yeterince iyi hissettiğinde, tanıdan sonra belirli bir süre beklemeksizin emzirmeye başlayabilir. Emzirmenin, annede COVID-19’un klinik seyrini etkilediğine dair kanıt yoktur. Annenin tam olarak iyileşebilmesi için genel sağlığı ve beslenmesi desteklenmelidir.

Sonuç olarak, COVID-19’lu anneler için anne-bebek teması ve emzirmeye ilişkin kararlar, sağlık ekibi ile anne ve aile tarafından alınmalıdır. Sağlık personeli anne-bebek çiftini anne sütü verme konusunda desteklenmeli, teşvik etmelidir. Emzirme anne ve çocuk arasında benzersiz bir ilişki yaratarak hastanede kalış süresini ve pandemi nedeniyle karantina ve stresle bağlantılı olumsuz etkilerini azaltacaktır.

https://drive.google.com/file/d/1OQ_qwDdD_ccS5-4MVfmBTTqW3uDbnrz3/view Erişim Tarihi: 27.08.2020

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.