Covid-19, Pozitif Erkeklerde Hangi Üreme Sağlığı Sorunlarına Neden Oluyor?

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhabalar sevgili okur,

Kısa bir bilgilendirmenin ardından seni araştırmalarımın sonucu ile baş başa bırakacağım.

Başlayalım!

Tıbbi literatürümüzde yeni yeni duyulmaya başlayan, halk arasında pek kullanılmayan bir kavram olan üreme sağlığı, insanların tatmin edici ve güvenli bir cinsel yaşama, üreme kapasitesine ve üreme kapasitelerini kullanmaya karar verme özgürlüğüne sahip olmaları anlamına gelir. Şimdilerde daha çok sağlığın önemli yapı taşlarından biri ve insanın sosyal gelişimi için bir indikatör ve belirleyici olarak kabul görmektedir. Aslında genel sağlığın merkezinde yer alır ve çocuk sağlığı, adölesan sağlığı, hatta üretkenlik yıllarını da aşan sağlık ve yaşam beklentisini belirleyen geniş bir kapsama alanı vardır.

Evet, şimdi bu bilgiyi kullanalım!

Yaklaşık 1 yıldır pandeminin neden olduğu etkilerin tartışıldığını şu günlerde akciğer, böbrek ve kalp gibi hayati organlar üzerine etkilerini yavaş yavaş görmeye başladık. Şimdilerde bunların yanına ise yepyeni bir başlık eklenmek üzere; ‘’Üreme Sağlığı’’.

Korona virüsün hayati organlarımız üzerinde olumsuz etkiler bıraktığını fark ediyorduk da üreme ve genital organlara etkisi olup olmadığına ilişkin pek de bilgi sahibi değildik. Geçtiğimiz haftalarda, ‘’Korona virüsün infertilite (kısırlık) ve erektil disfonksiyon (ilişkiye hazır olamamak) üzerinde etkileri olduğunu da görmeye başladık” diyen Prof. Dr. Usta, bu konu ile ilgili yaklaşık 50 yayın olduğunu ve önemli bir kısmında üreme sağlığı üzerinde çalışıldığını da bildirmesi üzerine yeni bir gündem oluşmaya başladı.

Şimdiye kadar EYS 2 adlı reseptörün akciğeri hedef olarak seçtiği bilinirken aynı reseptörün aynı zamanda testislerde de olduğu iddia edildi. Hatta hedef dokuda birtakım zararlar oluşturan virüsün, yerleştiği testiste sperm üretimi üzerinde olumsuz etkilere neden olduğunu gösteren çalışmalar bile mevcut. Bu gelişmeyle, ilerleyen dönemlerde sperm üretiminde, sayısında ve hareketliliğinde bazı sorunların gündeme geleceğini anlamak hiç de zor değil.

Prof. Dr. Usta, “Testiste aynı zamanda bir erkeklik hormonu olan testosteron da üretiliyor. Testosteron üretiminde de virüse yakalananlarda yakalanmayanlara göre anlamlı derecelerde azalmalar olduğu gösterilmiş durumda. Dolayısıyla bu, erkekte cinsel isteği, libidoyu da olumsuz etkileyebilir gibi gözüküyor. İlerleyen dönemlerde ve beraberinde de cinsel fonksiyon bozukluklarında sebebiyet verebileceği akla gelebiliyor” diye de eklemiş açıklamalarına. Ayrıca ABD’de de yapılan ve sonuçları ‘World Journal of Men’s Health’de yayınlanan bir pilot çalışmada da “daha önce erektil disfonksiyondan şikâyet etmeyen erkeklerin Covid-19 enfeksiyonunun başlangıcından sonra oldukça şiddetli erektil disfonksiyon geliştirdikleri” ifade edilmiş. Hatta koronavirüsün erkeklerin üreme organlarında aylarca kalabileceği ve bunun da erektil disfonksiyona yol açabileceği uyarısını da yapılmış.

Araştırmada Dr. Ramasamy ile çalışan bir tıp öğrencisi olan Eliyahu Kresch, “Bu son bulgular, Covid-19’dan kaçınmak için elimizden gelenin en iyisini yapmamızın bir başka nedeni. Aşılamayı ve genel olarak güvende kalmaya çalışmayı tavsiye ediyoruz” diyor.

Türkiye’de yapılan bir çalışmanın sonuçları

Ülkemizde ise, Eskişehir’de bir grup sağlık profesyonelinin yayımlamış olduğu bir derleme de şöyle bir çıktı mevcut; ‘’Hastalığın seyrinde yer alan yüksek ateş ve testiste tespit edilen inflamatuar süreçlerin sperm üretiminde ve kalitesinde aksaklıklara yol açabileceğini akla getirmektedir. COVID-19 tanılı 81 erkek ile 100 sağlıklı erkek karşılaştırıldığında hasta erkeklerde muhtemel Leyding hücre tahribatına bağlı olarak Lüteinize edici Hormon (LH) seviyesinde artma ve testosteron/LH oranında düşme saptanmış; bu oransal değişikliğin sperm kalitesinde de bozulmalara yol açabileceği öne sürülmüştür.’’.

Covid-19’un erkek üreme sağlığı üzerine kısa ve uzun etkileri hala net olmamakla beraber hastalıktan kurtulan erkeklerin en erken 3 ay sonra ürolojik açıdan değerlendirilmelerinde fayda olacağı kulislerde konuşulan fikirlerden.

Bakalım zaman bize neler gösterecek?

(1) Sansone, D. Mollaioli, G. Ciocca, E. Limoncin, E. Colonnello, W. Vena & E. A. Jannini, Addressing male sexual and reproductive health in the wake of COVID-19 outbreak,Journal of Endocrinological Investigation volume 44, pages 223–231 (2021).

(2) www.tr.euronews.com Yayım tarihi: 13.05.2021 Erişim Tarihi: 17.06.2021

(3) Sabahattin Aydın, Erkek Üreme Sağlığı, Van Tıp Dergisi, Cilt: 7, Sayı:3, Van Tıp Dergisi, Cilt: 7, Sayı:3, Temmuz / 2000.

(4) Kaya C, Sungur M, Aykaç A. COVID-19 ve Erkek Üreme Sağlığı. Eskisehir Med J. 2020; 1(1): 2-4. Eskişehir Şehir Hastanesi, Üroloji Bölümü, Eskişehir, Türkiye.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.